Maandag 08/08/2022

Wees aardig voor de grote broze wolf

Als de wolf straks naar België terugkeert, kunnen we beter een beetje gastvrij zijn. Daar zijn alle rationeel denkende mensen het over eens. 'Er is daarom nood aan een strikt jachtverbod en een wolvenplan.'

Van in Van den vos Reynaerde, Roodkapje en De drie biggetjes: altijd weer is de wolf de slechterik. Het is het allereerste dier waarvoor ons is aangeleerd bang te zijn. Het is deze mythe die het straks weer zal halen van de ratio. Dat vreest de vzw Natuurpunt die pleit voor een wolvenplan naar analogie van Nederland.

"Het is nu nog een hypothetische kwestie", zegt algemeen directeur Chris Steenwegen. "Er zijn geen wolven, dus ook geen wolvenjagers. Maar je kunt ervan op aan dat zodra de eerste wolf de grens oversteekt, er stemmen zullen opgaan om de geweren te laden."

Uitgeroeid

Ooit leefden mens en wolf vreedzaam naast elkaar. Vanaf de achttiende eeuw werd het platteland zo intensief geëxploiteerd door boeren en jagers dat de wolf nergens nog een prooi vond. Hij haalde zijn voedsel dan maar waar dat het makkelijkst te vinden was: op boerderijen, liefst 's nachts, als de mensen sliepen.

Toen koning Leopold I op 14 februari 1845 persoonlijk een wolf omlegde in het Waalse Custinne, werd hij in België uitgeroeid verklaard. Dat gold in die tijd als een teken van beschaving. Groot-Brittannië verklaarde zich in 1743 wolvenvrij .

Na een allerlaatse wolvenmelding in Evelette in 1923 duurde het tot 2000, toen de psychose rond de Waaslandwolf ontstond. Of het dier echt heeft bestaan, is niet bekend. Er is wekenlang op gejaagd door jagers en natuurbeschermers. Het feit dat nooit een kadaver van een wolfachtige is gevonden wijst erop dat de jagers hebben gewonnen.

In 2011 pakte het tv-programma Dieren in nesten uit met beelden van een wolf in het Waalse Gedinne. Vermoed wordt dat dit het exemplaar is dat enkele maanden later alweer werd omgelegd door een 71-jarige jager. Hij was er dus al, de Belgische wolf, maar niet voor lang.

IJzeren Gordijn

Nederland heeft sinds kort een wolvenplan. Vlaanderen kan daar beter ook mee beginnen, zo betoogden professor biodiversiteitsrecht An Cliquet en advocaat Hendrik Schoukens dit weekend in een opiniestuk: "Als we de wolf een kans willen geven, lijkt de Nederlandse aanpak te verkiezen boven de afwachtende Vlaamse houding."

Het Nederlandse plan erkent de wolf als beschermde diersoort en voorziet een budget ter compensatie van geroofde kippen of schapen.

De terugkeer van de wolf heeft erg diverse oorzaken. Van een beter bosbeheer tot de val van het IJzeren Gordijn. Wolven die westwaarts wilden, werden tot in 1989 in de lucht geblazen na contact met landmijnen.

Het vasteland telt vandaag nog zo'n 20.000 wolven, waarvan de helft in Rusland. In de EU komen ze vooral voor in Roemenië (3.000) en Spanje (2.000). In de Alpen en Vogezen zijn er sinds 2008 enkele roedels. In Duitsland zou het aantal wolven al tussen 100 en 150 liggen en geleidelijk groeien.

Er zijn nu na 123 jaar opnieuw roedels in de bossen van Westerwald, op 150 meter van de Belgische grens. Een wolf kan op een nacht makkelijk 50 kilometer afleggen en verkent constant nieuwe territoria.

Blaffende hond

De wolf van nu lijkt iets minder mensenschuw dan zijn voorvaderen. In het Roemeense Brasov trekken wolven 's nachts op strooptocht langs vuilnisbakken. "De wolf komt", zegt Steenwegen. "De vraag is eerder wanneer dan of. Cijfers over de schade die hij aanricht bij schapen en pluimvee zijn bekend. Die is in de realiteit zeer miniem tot onbestaande. Het liefst gaat hij voor kleinere prooien in zijn comfortzone, het bos."

In Frans-Italiaanse grensstreek zorgden berichten over de terugkeer van de wolf enkele jaren geleden voor grote onrust bij herders die de bergen niet meer in durfden. De overheid verspreidde daarop een filmpje dat liet zien wat er gebeurt als een kudde schapen het pad kruist van wolven. Wat geblaf van een herdershond bleek te volstaan om de wolven te doen wegrennen. "Er is niets om schrik van te hebben", benadrukt Steenwegen. "Een wolf in een bos zal jou veel sneller opmerken dan omgekeerd. En hij zal gaan lopen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234