Dinsdag 27/09/2022

'Weg van dit door rood en groen vergiftigd land'

De politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) is inderdaad tegen de islam. In de beurshal van Stuttgart stemde een grote meerderheid in met de eerste hoofdlijnen van het partijprogramma. Daarin stonden zinnen als 'De islam hoort niet bij Duitsland'. Maar extreemrechts? Nee, daar distantieerde de partij zich van.

De AfD bekende dit weekend niet alleen kleur met het voorspelbare islamstandpunt, maar ook in bredere zin. De partij die in 2013 werd opgericht werd door eurosceptische professoren - conservatief maar zeker ook liberaal - lijkt definitief een andere afslag te hebben genomen.

Het bestuur en de 2.000 aanwezige leden vonden elkaar in een nationalistische, conservatieve en opvallend rechtse koers. In de speeches werd meerdere malen verwezen naar de 'IJzeren Kanselier' Otto von Bismarck.

Partijvoorzitter Frauke Petry verscheen in groen jasje en een rode rok. "Kleuren die politiek binnenkort niets meer betekenen", zei ze, onderkoeld als altijd maar met een triomfantelijk uitdagende ondertoon. Ze had enig recht van spreken, want de AfD streefde dit weekend de Groenen voorbij in de peilingen, waardoor ze nu virtueel de derde partij van Duitsland zijn, achter CDU en SPD.

Toch was niet Petry de heldin van het congres, maar Georg Meuthen, de rustige partijvoorzitter van de deelstaat Baden-Württemberg. Hij was het ook die de nationaal-conservatieve contouren het duidelijkst neerzette: hij had het over de waarden van het christelijke Avondland, "weg van het door rood-groen vergiftigde Duitsland".

Ook zei hij dat het "fout" was dat de Duitsers na de "duistere" nazitijd geen nationale trots meer durven te voelen. "Nationale trots is goed." Meuthen kreeg een staande ovatie.

Het congres begon chaotisch, met lange rijen bij de registratiebalie. "We zijn nu eenmaal nog niet zo ervaren als de oude partijen", verzuchtte een van de medewerkers.

Ook buiten het beursgebouw stonden zaterdag rijen politieagenten die het congresgebouw beschermden tegen wat "meerdere honderden tot geweld bereide linkse demonstranten" waren. Vierhonderd demonstranten werden gearresteerd. Geen van hen bereikte het beursgebouw. De partijleden wel, door een haag van agenten.

Wie zijn al die nieuwbakken AfD-leden? Die vraag stelde Duitsland zichzelf na het succes van de partij bij de Landdagverkiezingen in maart. Tegenstanders plakten al veel etiketten: van populisten tot losers uit Oost-Duitsland, en natuurlijk nazi's.

Inderdaad was er een jongen met een historisch omstreden scheiding in het haar. Maar ja, er was ook een vrouw met een smurfblauwe pruik en een man in een pij met hoogwater. En er waren natuurlijk veel mensen in overhemd, jasje en dasje.

De mannen waren in de meerderheid ten opzichte van de vrouwen en de vijftigplussers ten opzichte van de twintigers en dertigers. Er waren verkopers, advocaten, artsen, werklozen. En niet iedereen kwam uit het voormalige Oost-Duitsland.

Zelfverzekerd

Wat opviel in de zaal: iedereen zat rechtop, borst - vaak met glanzende partijbadge - vooruit. Zelfverzekerd. Bij de interruptiemicrofoon was het steeds dringen. En de voorzitter moest veel mensen teleurstellen omdat er te weinig tijd was.

Toch bleven de leden optimistisch over het hoge democratische gehalte van de AfD, volgens hen "de enige democratische partij in Duitsland".

In de anti-islamkoers wilden veel leden overigens nog verder dan het partijbestuur: een verbod op moskeeën werd geopperd, en een verbod op besnijden.

Verder staat de AfD sinds zondag voor streng bewaakte grenzen, het afbouwen van de EU tot een puur economische samenwerking. Duitsland blijft wel lid van de NAVO, maar dat was op het nippertje, want veel leden waren tegen. Tot Alexander Gauland ingreep: "Bismarck had dat ook gewild."

Van extreemrechts deed de partij officieel afstand, al was de meerderheid voor die beslissing niet groot: 995 stemmen voor, 806 stemmen tegen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234