Vrijdag 27/05/2022

Achtergrond

Wie is wie? De puzzelstukken vallen ineen

null Beeld ©Wouter Van Vooren
Beeld ©Wouter Van Vooren

Wie kroop in de huid van wie? Met de verschijningen van de eerste drie terreurverdachten voor de Brusselse raadkamer vallen de puzzelstukjes in elkaar. De donderdag in Verviers gedode mannen waren wel degelijk ex-Syriëstrijders. De anderen zwijgen, of zeggen van niks te weten.

DOUGLAS DE CONINCK

Eindelijk zijn er namen. De donderdag in Verviers neergekogelde mannen waren Soufiane A. (26) en Khalid B. (23). A. had de Belgisch-Marokkaanse nationaliteit, de andere was een Belg. Ze woonden allebei in Molenbeek. "Er waren heel goede redenen, in het absolute belang van het onderzoek, om de identiteitsgegevens van alle verdachten niet vroeger te bevestigen", zei woordvoerder Eric Van der Sypt van het federaal parket.

Op basis van wat er tot hiertoe geweten is over de antiterreuractie valt dat ook te begrijpen.

Hoofdverdachte Abdelhamid Abaaoud (27), een Molenbeekse Syriëstrijder, trachtte donderdag vanuit Griekenland per smartphone een bloedbad onder Belgische politiemensen te regisseren. De terreurcel, die zou opereren vanuit een safehouse in Verviers, had vier kalasjnikovs klaarliggen, politie-uniformen en volgens onbevestigde berichten ook plannen van enkele aan te vallen politiekantoren. Politiemensen gebruiken munitie die is ontwikkeld om het risico op het doden van een verdachte tot het minimum te beperken. Bij vuurgevechten zoals de terroristen er blijkbaar meerdere voor ogen hadden, zou de strijd heel erg ongelijk zijn geweest.

De beoogde verwarring moest totaal zijn, ook omtrent wie de daders waren.

Abaaoud zette twee maanden geleden zijn eigen dood in scène via sociale media. In het huis in Verviers werd het paspoort aangetroffen van de 18-jarige Nederlander Zaid Koullis, met een gewijzigde pasfoto.

Van de meer dan tien verdachten zitten er nu vijf in een Belgische gevangenis. Een overzicht.

De overlever: Marouan El Bali

De 25-jarige Molenbekenaar overleefde donderdag de kogelregen, en zijn advocaten Didier De Quévy en Abdelhadi Amrani bleven ook gisteren herhalen: "Hij was op het verkeerde moment op de verkeerde plaats." Amrani zei: "Mijn cliënt weent de hele tijd, hij snapt niet waarin hij is terechtgekomen."

Marouan El Bali, alias Le Gros, heeft het in zijn ondervragingen consequent over "Sousou", een verpleger die hij leerde kennen in het Brusselse Sint-Pietersziekenhuis toen zijn moeder daar verbleef en later naar Verviers was verhuisd. El Bali was gevraagd op bezoek te komen en twee paar Nikeschoenen mee te brengen. Kort voor hij donderdag aankwam, had El Bali nog gebeld met de vraag of iemand trek had in een durum. Voor de speurders kon het enkel codetaal zijn. Zij gingen er ook van uit dat Sousou niemand anders kon zijn dan Souhaib El Abdi, een man die sinds 2011 wordt gevolgd door de inlichtingendiensten, maar Sousou was dus iemand anders. Het was Soufiane A., een onlangs teruggekeerde Syriëstrijder.

Amrani en De Quévy vroegen gisteren voor de raadkamer niet om een vrijlating, wel om een reconstructie van alle afgeluisterde gesprekken. Zij willen ook de tape zien van de schietpartij. Die zou conform de procedures zijn gemaakt door de speciale eenheden. El Bali beweert dat de politie als eerste het vuur opende en zijn twee vrienden toen pas naar hun kalasjnikovs grepen.

Eric Van der Sypt, gisteren: "Dat laat ik voor rekening van de advocaat, wij geven geen commentaar."

De zwijger: Mohamed Hamja Arshad Mamood Hajni

Volgens zijn advocaat Thomas Descamps berust ook de aanklacht tegen Mohamed Hajni hoofdzakelijk op afgeluisterde gesprekken. Hajni werd donderdag opgepakt in Laken en heeft sindsdien geen woord gesproken. Hij weigert de politie te woord te staan en koos ook bij zijn voorleiding bij onderzoeksrechter Isabelle Panou voor volstrekte stilte.

"Het is mogelijk dat hij deze strategie herziet", zegt Descamps. "Ik kan niet in zijn hoofd kijken, maar kan u wel zeggen dat hij buiten enkele zaken die verband houden met zijn rijgedrag een blanco strafregister heeft en niet bekend staat als een religieuze fanatiekeling. Hij is erg verwonderd dat hij aan dit dossier gelinkt wordt. Men verwijt hem dat hij bepaalde zaken heeft geleverd aan de verdachten, wat hij ontkent."

Hajni werd geboren in 1988, verliet de school vrij vroeg en vond een baantje bij de Brusselse vervoermaatschappij MIVB. Hij ruilde dat na vier jaar in voor een als bewakingsagent.

Billel H. werd donderdagavond opgepakt in Molenbeek. Volgens het federaal parket is vast komen te staan dat hij samen met Hajni "logistieke steun heeft verleend" aan het moordcommando in Verviers.

Ook H. verkoos zich gisteren voor de raadkamer, net als de voorbije dagen, te beroepen op zijn recht om te zwijgen. Dat doet ook zijn advocaat.

Hij meldde zich dinsdag zelf bij de politie, nadat hij erop was geattendeerd dat zijn foto circuleerde in een opsporingsbericht. De politie ging ervan uit dat Haddad (21) samen met Zaid Koullis naar Spanje was gevlucht, maar hij zat gewoon thuis met een elektronische enkelband. Dat de speurders dit detail over het hoofd zagen is kenschetsend voor de staat van verwarring omtrent wie wie was. "Mijn cliënt draagt de enkelband sinds 24 november 2014", zegt advocate Nathalie Gallant. "Het feit dat hij zich zelf heeft aangeboden bij de politiediensten is tekenend voor de mate waarin hij afstand heeft genomen van de milieus waarmee men hem in verband wil brengen."

Tegen Haddad pleiten, alweer, enkele telefoongesprekken, maar vooral een reis die hij in april van vorig jaar maakte naar Turkije. Hij zou toen samen met Soufiane A. en Khalid B. op weg zijn geweest naar door Islamitische Staat gecontroleerd gebied in Syrië, maar niet verder zijn geraakt dan Istanbul. Hij werd op een terugvlucht gezet en uitgeleverd aan België.

Haddad verschijnt vrijdag voor de raadkamer.

Nummer 5

Nummer 5 zit al een tijdje opgesloten in een Belgische gevangenis, was daar in het bezit gekomen van een gsm en trad op als go-between tussen Abaaoud en de uitvoerders in Verviers. Aangezien hij al in de gevangenis zit, hoeft hij niet voor de raadkamer te verschijnen en is er niets dat het federaal parket ertoe kan dwingen daar een debat aan te gaan met advocaten. Zijn identiteit is dan ook niet vrijgegeven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234