Dinsdag 09/08/2022

'Wij hebben man als Mao nodig'

In het dorpje Xiang Shui Hu, niet ver van de Chinese hoofdstad Peking, ligt niemand wakker van het Achttiende Partijcongres dat de hele wereldpers naar Peking lokt. 'Dat congres heeft helemaal niets met ons te maken.'

Op 60 kilometer van Peking biedt het dorp Xiang Shui Hu een volkomen andere aanblik van China dan de moderne hoofdstad. Omgeven door bergen, meren en rivieren is deze boerenstreek in trek bij toeristen en hoofdstedelingen die zich een tweede huis kunnen veroorloven.

Van overheidswege zijn er veel fruitbomen geplant om het gebied een lieflijker aanzien te geven. Op deze verregende zaterdag lukt dat maar matig. De af en toe hobbelige wegen worden door de regen modderig; de huizen in het dorp bestaan uit simpele, onverzorgde blokken. Alleen aan het royale gemeentehuis is flink geld uitgegeven. De straten zijn uitgestorven - de boeren zitten met dit koude, natte weer binnen bij de kolenkachel.

Florissante nering

In de winkel van het echtpaar Wei Quanguo en Zhang Quimei is het bitterkoud. In gammele kasten liggen pakjes sigaretten en lang houdbare pakken melk en worst. Her en der staan half uitgepakte kartonnen dozen. Er hangen oude elektrische draden. Op de toonbank staat een weegschaal met verroeste gewichtjes. Het geheel wekt niet de indruk van een florissante nering. Maar de 48-jarige mevrouw Zhang is juist heel tevreden. In de afgelopen tien jaar is het alleen maar beter met hen gegaan.

"We hebben tegenwoordig altijd genoeg te eten en ook nog geld om kleren te kopen", vertelt ze. "Vroeger, toen onze kinderen nog thuis woonden, hadden we het veel zwaarder en konden we bijvoorbeeld geen vlees kopen. Nu is dat helemaal geen probleem meer."

Aanvankelijk staat alleen zij ons te woord. Wanneer de vragen politiek van aard worden, haalt ze haar man erbij. De 50-jarige meneer Wei nodigt ons uit in hun slaapkamertje, direct aan de winkel grenzend. Dankzij de kolenkachel is het er aangenaam warm. De muren zijn kaal en op een verhoging, vlakbij een grote televisie, ligt het matras van het echtpaar. Daar mogen we op zitten.

Van het Achttiende Partijcongres dat zich momenteel in Peking afspeelt, heeft meneer Wei via de staatstv vernomen. Hij zegt "erg tevreden" te zijn over het voorbije tijdperk van president Hu Jintao en premier Wen Jiabao. De reden is simpel: in de afgelopen tien jaar is hij alleen maar meer gaan verdienen. Naast de winkel heeft het echtpaar ook een stukje land met fruitbomen. "De prijs van de lychees is verdubbeld", zegt hij enthousiast.

Een democratie hoeft China van hem niet te worden, "want dat zijn we al". Hij legt uit wat de Chinese regering vertelt: dat vanaf dorpsniveau de ene bestuurslaag de volgende kiest, tot en met het nationale parlement. Voor stemrecht ziet hij dan ook geen noodzaak. Wel voor het aanpakken van corruptie, want tot zijn ergernis romen bestuurders op iedere bestuurslaag hun deel van het geld af dat de regering eigenlijk voor het volk heeft bestemd. "Dat is erg vervelend, want daardoor komt er veel niet bij ons terecht."

Zijn grootste zorg is zijn pensioen. "Dat moet de regering gaan betalen. Want onze kinderen hebben het al heel zwaar." Verder hoopt hij dat de regering geld uittrekt "om de economie en het leger sterker te maken".

Een sterk leger is ook waar de 49-jarige meneer Song op hoopt. We treffen hem in het lokale restaurant, de Perzikenboomgaard geheten, waar hij de maaltijd deelt met restauranthouder Li. "We zouden tegen Japan oorlog moeten gaan voeren over die eilanden", meent Song, een knappe lange man die naast een stukje land ook een aannemersbedrijfje heeft.

'Verwachten niet zo veel'

Zowel Song als zijn wat jongere kompaan Li interesseert zich in het geheel niet voor het congres van de Partij. "Dat heeft helemaal niets met ons te maken, het kan mij niets schelen", lacht Li. Het voornaamste voor hem is dat zijn inkomsten nu "twee, drie keer" hoger liggen dan tien jaar geleden.

De economische teruggang verontrust beide mannen. "Mijn inkomsten blijven ongeveer hetzelfde, maar het leven wordt duurder en dus moet ik mijn spaargeld aanspreken", zegt Song. Maar die teruggang is niet de essentie. Die is dat het zoveel beter gaat dan vroeger, toen de boerenfamilies waar zij uit stammen, echt arm waren. "Het leven in de Westerse wereld ziet er in films mooier uit", zegt Song. "Maar wij verwachten niet zo veel. Wij zijn tevreden met wat we hebben."

De voornaamste boodschap van de Partij aan het volk is momenteel dat de corruptie zal worden aangepakt en dat de kloof tussen arm en rijk zal worden verkleind. Die inkomensverschillen ervaren beide mannen als een natuurverschijnsel. "Wat kun je aan die verschillen doen? Zo is het leven", zegt Li gelaten. Song zou het wel mooi vinden als de corruptie echt wordt aangepakt ("met al dat geld zouden we zo veel kunnen doen"), maar hij gelooft er niets van dat de Partij dat ook kan. "Dan zouden ze zeker de helft van alle bazen moeten executeren."

Een democratie is volgens hem niet de oplossing om corruptie terug te dringen, "want ook dan zouden mensen betalen om dingen geregeld te krijgen". Hij gelooft juist in een harde hand. "Om de corruptie aan te pakken heb je een sterke man nodig, iemand als Mao." Welke indruk maakt de nieuwe president, Xi Jinping, op hem? "We weten niks over hem."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234