Maandag 26/09/2022

'Wij maken iets los in Vlaanderen'

'Op termijn moeten wij minstens 15 procent van de kiezers kunnen aanspreken.' Met minstens evenveel ambitie als de concurrentie van Spirit zetten Geert Bourgeois en Frieda Brepoels hun Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) op de politieke landkaart. 'Bert Anciaux zoekt de welstellende, jonge, tweeverdienende kiezer die zich situeert tussen rood, groen en blauw. Die bestaat gewoon niet.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Bart Eeckhout

Met een gevoel van opluchting richtten de ex-VU'ers rond Bert Anciaux een kleine maand geleden hun nieuwe partij Spirit op. Morgen, in Gent, is het de beurt aan die andere vroegere VU-poot, N-VA, om de koppen te tellen. Het zullen er veel zijn, voorspellen partijvoorzitter Geert Bourgeois en kamerfractieleider Frieda Brepoels. "De scheiding heeft aan beide zijden een gevoel van bevrijding veroorzaakt. Het was al een tijdje duidelijk dat wij met totaal verschillende projecten bezig waren", zegt Brepoels. Bourgeois knikt. "Het ging bij de scheiding van de VU om meer dan om botsende ego's alleen. Dat heb je in elke partij, en niet elke partij loopt op de klippen."

Het is, nauwelijks twee maanden na de scheiding, bijna niet meer voor te stellen dat Spirit en N-VA ooit één partij vormden.

Bourgeois: "De post-Belgische richting van Bert Anciaux is niet de onze. Ideologisch zitten zij nog altijd met een spanningsveld tussen rood-groen en links-liberaal. Wij hebben geen schrik van de term Vlaams-nationalisme en onze ideologie is haarscherp: wij staan voor vrijheid en verantwoordelijkheid. Spirit zoekt de welstellende, jonge, tweeverdienende kiezer die zich situeert tussen rood, groen en blauw. Die bestaat gewoon niet. Op de trein kom ik die alleszins toch niet tegen. Nu goed, succes voor hen. Ze zitten alleszins niet in onze electorale vijver."

Brepoels: "Als ik zie waar sommigen bij Spirit nu voor staan, moet het vele kaderleden pijn doen om vast te stellen dat die mensen nu hun gedachtegoed verloochenen."

Maken Spirit en N-VA elkaar niet kapot? De venijnige stoten gaan nu al over en weer.

Brepoels: "Als wij stellen dat we de enige Vlaams-nationale partij zijn, doen we dat niet om Spirit te pesten. Zijzelf hebben er op hun congres voor gekozen die term niet langer te gebruiken. De VU-achterban die nog twijfelt, mag dat best weten. Het is nu toch voor iedereen duidelijk wat er echt aan de hand was in de VU. Een aantal mensen geloofde niet meer in ons project. Hadden zij toen afscheid genomen dan had de VU niet moeten kapotgaan."

U legt ook andere klemtonen. Uw oppositie tegen paars is genadeloos hard geworden.

Bourgeois: "Ook dat is een vorm van bevrijding. Met de VU konden wij niet voluit gaan. Altijd was er wel een reden waarom we met de handrem moesten rijden. Ofwel zouden we Lambermont in gevaar brengen, ofwel was het weer wat anders. Wij hebben Verhofstadt niet nodig. De harde oppositie heeft de regering ook aan zichzelf te danken. De coalitie stuikt gewoon ineen, van Sabena over De Post tot Slangen. Op de hoofdpunten faalt deze regering compleet. Ik vraag me af waarmee Verhofstadt naar de kiezer zou gaan als er vervroegde verkiezingen zouden komen."

Uw unique selling position is het Vlaams-nationale. Al het andere komt daar een beetje achteraangehobbeld.

Bourgeois: "Ik betwist dat. Ons pleidooi voor een nieuw burgerschap is gemeend. Wij zijn voor een gewapende democratie. Mensen zijn het beu dat de norm niet nageleefd wordt. Dat is de echte bron van antipolitiek. Wij noemen onszelf het 'syndicaat van het algemeen Vlaams belang'. Dat is ons programma in een notendop: Vlaams-nationaal, meer democratie, vrijheid en verantwoordelijkheid."

U hebt het in uw programma niet over migrantenstemrecht.

Bourgeois: "Die discussie loopt nog. Wellicht zal de consensus aansluiten bij wat nu ook CD&V en VLD stellen, en zelfs Louis Tobback, namelijk dat je niet tegelijk een soepele nationaliteitswet kunt hebben en migrantenstemrecht. Als de snel-Belg-wet weer verstrengd wordt, kan stemrecht voor de geïntegreerde migrant. Dat wil zeggen: onder meer kennis van de taal is vereist en deelname aan de publieke cultuur."

Wel in uw programma staat dat u van Brussel een stadsgewest wil maken.

Brepoels: "Vlaanderen moet meer rechtstreeks investeren in Brussel. Het Brussels Gewest werkt niet, en na Lombard zal het nog minder werken. De Vlaamse Gemeenschap moet zelf haar verantwoordelijkheid opnemen en voor de persoonsgebonden materies kan dat nu al. Een groot knelpunt blijft bijvoorbeeld de kennis van de taal in de ziekenhuizen. Als Vlaanderen daar een punt van wil maken, moet het maar zelf met een ziekenhuis in de hoofdstad beginnen. Brussel moet zich als een stadsgewest terugplooien op de lokale aangelegenheden. Er is hier genoeg te doen."

Hoe past u die hoofdstad in in uw Vlaamse republiek?

Bourgeois: "Dat moeten we nog verder uitwerken. Het bestuur kun je bijvoorbeeld aan de twee gemeenschappen toevertrouwen."

Wat heeft Vlaanderen Brussel eigenlijk te bieden behalve geld? Interesse alleszins niet.

Bourgeois: "De Vlaming is niet verliefd op zijn hoofdstad. Maar het is niet omdat we nu een kleine minderheid geworden zijn, dat we de armen moeten laten zakken. Te oordelen naar de successen van het Nederlandstalige onderwijs in Brussel, met alle problemen van dien, is er hoop voor een nieuwe generatie Brusselse Vlamingen."

U wil een middelgrote partij worden, maar u staat enkel sterk in West-Vlaanderen en Limburg.

Bourgeois: "Miskijk u niet op de parlementsleden die vertrokken zijn. De basis en de kaders van de VU zijn nu vrijwel overal actief voor N-VA, ook in de arrondissementen waar we de kopstukken kwijt zijn. Wij maken iets los in Vlaanderen. Op termijn moeten wij 15 procent van de kiezers kunnen overtuigen. De huidige herverkavelingsoperatie zorgt voor enorm veel wrevel en onduidelijkheid. Daar ligt onze kans als 'partij van de vlotte ernst'. Uiteraard zal dat nog niet lukken bij de volgende verkiezing. Als we dan het laatste resultaat van de VU evenaren (8,8 procent, BE), zal dat al een groot succes zijn."

Een wijziging aan het kiessysteem, waarbij partijen met nationale boegbeelden zullen uitpakken, kan uw partij wel nekken.

Bourgeois: "Ik heb daar geen schrik voor. In Kortrijk-Roeselare-Tielt moest ik het opnemen tegen Stefaan De Clerck en Luc Martens (CD&V) en tegen Erik Derycke (SP.A) en dat heb ik ook overleefd. Grotere kieskringen verbreken het contact tussen kiezer en politicus niet. Wij hebben een andere politieke cultuur dan Nederland, waar de parlementsleden een hele week kamperen op het Binnenhof in Den Haag en alle lokale banden doorknippen. De drempel om een politicus te benaderen ligt in Vlaanderen erg laag."

Als het meevalt, zal u in Kamer met pakweg vijf verkozenen zitten. Is dat leefbaar?

Bourgeois: "Het blijft een avontuur dat ons mogelijk door de woestijn leidt. De oppositie is geen woestijn voor mij. Ik hoef niet in de regering te zitten om gelukkig te zijn. Wij zijn echter ook niet per definitie een oppositiepartij. Ik wil wel degelijk participeren.

"We willen de partij dynamiseren, wendbaarder maken. Naast een verticale structuur, moet er ook een horizontaal netwerk uitgebouwd worden."

Toch iets dat u overhoudt aan ID21.

Bourgeois: "Ik had ID21 niet nodig om de beperkingen in te zien van de gewone partijstructuur. Ik lees af en toe ook wel eens een boekje over politiek."

Van de N-VA zegt men dat ze na de verkiezingen wel zal aansluiten bij CD&V.

Bourgeois: "Zelfs als we dat zouden willen, zou dat niet lukken. De cultuur van beide partijen is totaal onverenigbaar. De N-VA is net zoals de VU een pluralistische partij, CD&V blijft meer dan ooit een zuilenpartij. Dat merk je bij de lijstvorming maar ook in de dagelijkse politieke praktijk. In de nieuwe vzw-wetgeving hadden wij bijvoorbeeld ingebracht dat vzw's met een bepaalde omvang een open boekhouding moeten voeren. Op initiatief van CD&V worden nu opnieuw amendementen ingediend om die regel niet te doen gelden voor de zuilgebonden vzw's. Dat staat haaks op onze manier van aan politiek doen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234