Donderdag 29/09/2022

Wijn leeft@AL Inleiding:Het hoeven niet altijd grootscheepse verhalen of opzienbarende trends te zijn die onze kijk op wijn - en vooral ons koopgedrag - beïnvloeden. Een maand grabbelen in de internationale actualiteit leert ons dat wijn inderdaad een 'l

Er heerste weer heftige ruzie in de Languedoc, met als orgelpunt de vernieling van een tgv-signaalbord door militante wijnboeren. De inzet klinkt stilaan zo afgezaagd als een liedje van Eurosong: de wijnbouwers uit het Franse zuiden produceren aan de basis van de kwaliteitspiramide - vin de table en vin de pays - zo'n overdreven hoeveelheden, dat er miljoenen hectoliters gedistilleerd moeten worden. Overproductie in combinatie met de groeiende competitie van onder meer de Nieuwe Wereld voeden de onrust bij lokale wijnbouwers. Het is een zuur stukje brood voor die wijnbouwers.

Slechts na bikkelharde onderhandelingen keurt Europa dat soort crisisdistillaties goed en legt er dan clement enkele euro's subsidie per hectoliter bij, maar voor veel wijnbouwers is dat slechts peanuts. Een tijdje geleden bestormden militanten van het CAV (Comité d'Action Viticole) de tgv-lijn in Béziers-Narbonne en bliezen er in pure paracommandostijl een signaalbord op voor die hogesnelheidstrein. De Franse spoorwegen SNCF razend natuurlijk, want op dat punt raast de tvg met 160 kilometer per uur voorbij en dat soort sabotage zou dramatische gevolgen kunnen hebben. Dat de onrust echter diepgeworteld zit, blijkt uit de reactie bij de lokale wijnverenigingen. Zo stelde Jean Huillet, voorzitter van de federaties van wijncoöperatieven uit de Hérault, als een rasechte politicus dat hij de "misdaad" wel afkeurde, maar toch "in zijn juiste context wilde zien", want "...sinds september speelt de minister van Landbouw voor David Copperfield. Hij is namelijk een minister van leugens en illusies. Als je met lucifers speelt, mag je verwachten dat je een vuur aansteekt..." Zijn collega Jacques Gravegeal, voorzitter van het syndicaat voor de Vins de Pays d'Oc, zat op dezelfde lijn toen hij aan de Midi-Libre verklaarde: "Een oplossing voor deze crisis moet gevonden worden, en snel, want er zijn te veel wijnbouwers op onze straten..." Eén slachtoffer heeft de escalatie van acties al gemaakt: minister van Landbouw Jean Glavany - die in januari al dagen van gewelddadig protest en brandstichtingen moest verteren evenals het vlijmscherpe rapport over de wijnexport van Jacques Berthomeau verleden zomer - smeet de kap over de haag. Hij wordt nu campagnemanager voor eerste minister Lionel Jospin bij diens gooi naar het presidentschap.

Een tweede markant feit, maar ditmaal uit Spanje: het valt me op hoe enerzijds steeds meer wijnbouwers proberen een eigen appellatie te bekomen of exacter af te (laten) bakenen, terwijl anderzijds bepaalde collega's precies aan dat juridische korset van vinificatieregels willen ontsnappen. Zo raakte bekend dat Codorníu, de grootste producent van mousserende cava's in spanje, miljoenen euro's investeert in een regio zonder de beschermde herkomstbenaming, louter en alleen om de voorschriften van de Spaanse appellatiewetgeving (DO) te ontwijken. De naam Codorníu klinkt als een klok in Spanje. Ze produceren niet alleen kwalitatieve cava (schuimwijn), maar ook 'stille' wijnen in uiteenlopende appellaties als de Penedès (Masía Bach), Costers del Segre (Raimat), Rioja (Bodegas Bilbaínas), Priorat (Scala Dei), Ribera del Duero (Legaris ), Napa Valley Californië (Artesa) en Mendoza Argentinië (Septima). Zopas besloten de bonzen van Codorníu echter om 24 miljoen euro te investeren in het nieuwe wijndomein Nuviana in Bellver de Cinca (Huesca), een gebied dat qua klimaat en bodem verwantschap vertoont met onder meer het naburige Somontano. Bedoeling is in dat appellatieloze gebied 45.000 hectoliters rode, witte en rosé te produceren die - te oordelen naar het volume - veeleer op de basis dan op de top van het wijngamma mikt. De nieuwe wijnen gaan onder het etiket als Vinos de la Tierra del Valle de Cinca en worden gevinifieerd van chardonnay, sauvignon blanc, cabernet sauvignon, merlot, tempranillo en/of syrah. Hun motief voor die toch onverwachte stap? Volgens een woordvoerster werd de beslissing vooral ingegeven om zo een "...grotere vrijheid te genieten en het gebrek aan flexibiliteit die samenhangt met de DO-reglementen, te vermijden. Zo kunnen we wijnen maken aan zeer aantrekkelijke prijzen." De hamvraag luidt natuurlijk: is dat een alleenstaand geval of start Codorníu daarmee een paleisrevolutie in het rijk van de beschermde appellaties? Wie volgt?

We springen nog wat verder en belanden in Californië. Daar is een fenomeen aan de gang dat we hier al een jaar geleden voorspelden : de zogeheten cultwijnen - zeldzame prestigecuvées waarop plotseling half Amerika jaagt, troetels van de gespecialiseerde media waardoor ze soms in prijs verdrievoudigen en duurder worden dan veel grands crus classés - zagen hun opgefokte prijskaartje op recente veilingen ineenploffen. Waar tot voor kort wijnen als Screaming Eagle, Bryant Family of Harlan Estate op wijnveilingen vlotjes 1.147 euro de fles haalden, halen ze nu volgens Decanter vaak nog "minder dan de helft". Voor mij nog behoorlijk opgefokt, maar de trend is duidelijk, bevestigt Richard Brierley, hoofd verkoop van de Noord-Amerikaanse tak bij Christie's: "De prijzen zijn, vergeleken met de voorbije 18 à 24 maanden geleden, ongeveer gehalveerd voor die cultwijnen." De mogelijke oorzaken? De happy few die inderdaad die waanzinnige prijzen wilden en konden betalen, hebben hun voorraadje al opgeslagen, dus is de kring van potentiële kopers wel heel eng geworden. Bovendien kreeg de Napa cabernet-oogst 1998 - de meeste cultwijnen zijn pure cabernets - belabberde commentaren in de media, wat het enthousiasme nog eens temperde. Het effect van 11 september speelt ongetwijfeld mee, alhoewel momenteel in de VS château Pétrus nog vlotjes aan 1.000 dollar de deur uitgaat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234