Donderdag 11/08/2022

InterviewSien Winters

Woonexperte: ‘Wie in aanmerking komt voor sociale woning, heeft amper spaargeld’

Sociale woningen in Leuven. Beeld Photo News
Sociale woningen in Leuven.Beeld Photo News

Nieuwe huurders van een sociale woning moeten eerst inzage geven in spaarrekeningen en beleggingen, zo besliste Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA). Kan dat de lange wachtlijsten inkorten? ‘Als Vlaamse huishoudens spaargeld hebben, kopen ze een woning’, zegt Sien Winters van Onderzoekinstituut Arbeid en Samenleving (HIVA, KU Leuven).

Bruno Struys

Vooraan in het nieuws: wie een sociale woning wil, moet voortaan rekeninguittreksels voorleggen. Vindt u...

Winters: “Echt waar? Ik hoop dat er ander nieuws meer aandacht krijgt, want ik verwacht dat dit niet zo’n grote impact zal hebben. Kort gezegd: wie in aanmerking komt voor een sociale woning, heeft een redelijk laag inkomen en doorgaans zijn dat mensen met weinig of geen spaargeld.”

Dat is net wat minister Diependaele wil vermijden: dat er toch mensen zijn met spaargeld, die onterecht een sociale woning innemen?

“De belangrijkste vraag is: wie beschikt er over zo veel spaargeld? Van de huidige private huurders komt ongeveer de helft in aanmerking voor een sociale woning. Dat zijn geen mensen met 25.000 euro spaargeld, de drempel die minister Diependaele voorziet voor alleenstaanden, of 40.000 euro, de drempel voor koppels.

“Als ze zo veel hadden gespaard, is de kans groot dat ze al eigenaar van een woning waren en dan komen ze sowieso niet aanmerking. Zodra Vlaamse huishoudens spaargeld hebben, kopen ze een woning. Het afbetalen van een lening is een vorm van sparen.

“Als ik dan toch een groep zie die misschien wel een laag inkomen combineert met opgebouwd vermogen, dan zijn dat de gepensioneerden. Maar een groot deel van hen heeft al een woning en komt dus niet in aanmerking.”

Sien Winters, onderzoeksleider bij het HIVA, Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van de KU Leuven Beeld Stefaan Temmerman
Sien Winters, onderzoeksleider bij het HIVA, Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van de KU LeuvenBeeld Stefaan Temmerman

De minister voerde eerder ook een onderzoek naar eigendommen in het buitenland. Dat lijkt weinig impact te hebben: van de Vlaamse sociale huurders bleek 0,1 procent vorig jaar fraude te plegen door vastgoed in het buitenland.

“De minister zegt zelf dat hij de nieuwe maatregel niet invoert om de wachtlijsten te doen krimpen. Ik vermoed dat hij vooral een politiek signaal wil geven, dat Vlaanderen het geld goed besteedt en misbruik wil vermijden.”

Intussen staan bijna 170.000 Vlaamse gezinnen momenteel op de wachtlijst voor een sociale woning. Wat moet de minister dan wel doen?

“De nood is zelfs nog groter. Als je kijkt hoeveel mensen voldoen aan de wettelijke criteria, dan kom je aan ongeveer 250.000 gezinnen. Kijk je naar het aantal mensen in een woning die ofwel de kwaliteitsnormen niet haalt, ofwel te duur is voor het gezin, dan kom je ook aan dat getal.

“De betere oplossingen liggen in het uitbreiden van het aanbod. Als je ziet welke middelen de Vlaamse regering in de begroting voorziet, kan je niet zeggen dat minister Diependaele daar niets aan probeert te doen, maar de sector kan momenteel niet volgen.

“Dit heeft onder andere te maken met procedures die ingewikkelder zijn geworden, maar ook omdat we deze sociale woningen niet meer zomaar buiten de kernen met 150 tegelijk bouwen. Vroeger bouwden sociale huisvestingsmaatschappijen een groot complex, nu werken ze meer met gemeentes en private ontwikkelaars, streven ze meer naar kwaliteit, maar dat heeft zijn prijs en duurt langer.”

Hoe problematisch is dit, gezien ook de stijgende levensduurte door de inflatie?

“In 2013 is een staal van 5.000 woningen onderzocht: ongeveer de helft van de private huurwoningen voldoet niet aan minimale vereisten rond veiligheid en gezondheid. Uit bevragingen blijkt dat de kwaliteit er gemiddeld op vooruitgaat, maar ongeveer 10 procent blijft heel slecht.

“De inflatie zal ook doorsijpelen in de jaarlijkse aanpassing van de huurprijzen. De zwakste huurders zitten in de slechtst geïsoleerde woningen, met vaak ook vochtproblemen, waardoor deze woningen nog meer energie opslorpen. Dáár gaat hun spaargeld aan op. Als je amper rondkomt en je krijgt een verdubbeling van de gasrekening, dan moet je al je spaargeld aanspreken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234