Zaterdag 28/05/2022

Vluchtelingencrisis

Wordt Kroatië de nieuwe, onbekende stop in de Balkan-route?

In het Servische grensdorp Horgos kwam het tot zware rellen tussen de Hongaarse oproerpolitie en vluchtelingen die Hongarije trachtten binnen te komen. Beeld AFP
In het Servische grensdorp Horgos kwam het tot zware rellen tussen de Hongaarse oproerpolitie en vluchtelingen die Hongarije trachtten binnen te komen.Beeld AFP

Nu Hongarije zijn grenzen hermetisch afsluit en zelfs oorlogsvluchtelingen met traangas uit de Schengen-zone weert, dient Kroatië zich aan als een volgende, onbekende stop op de Balkan-route. Vluchtelingen en hulporganisaties tasten in het duister over wat volgt.

ARTHY DEBRUYNE

Bijna 26 jaar nadat Hongarije als eerste voormalig Oostblokland het IJzeren Gordijn opentrok, heeft het land vanaf dinsdagochtend zijn grenzen opnieuw hermetisch afgesloten. Duizenden vluchtelingen en migranten uit Syrië, Afghanistan, Irak en andere plekken blijven nu nog dagelijks vastberaden toestromen in het Servische grensdorp Horgos. Ze botsen er op de poort die de grootste snelweg in de regio afsluit, en kunnen enkel nog door twee kleine kiertjes op de 175 kilometer lange grens met Hongarije.

In de Hongaarse grensdorpen Röszke en Tompa wordt nu in tijdelijke centra per direct beslist of iemand al of niet aanspraak maakt op asiel. Van de zeventig asielaanvragen die dinsdag in Röszke behandeld werden, zijn er veertig afgewezen, onder wie die van een Syriër uit hoofdstad Damascus. Hij kwam uit Servië, door Hongarije als een veilig land beschouwd.

null Beeld © getty images
Beeld © getty images

Verziekt land

"Hongarije is zo'n verziekt land, je houdt het niet voor mogelijk", zegt Rahim (26) uit de Afghaanse Panjshir- provincie woensdagnamiddag. Terwijl leger- en politiehelikopters boven het drukke gebied naast de afgesloten snelweg rondcirkelen, vertelt hij dat zijn vader Lotfulalh (65) sinds woensdagochtend verdwenen is achter het enige deurtje van het zogenaamde transitcentrum - dat rechtstreeks op Servië uitgeeft. "Hij spreekt enkel het lokale Dari en verstaat helemaal niets van wat er hier allemaal gaande is. Wij evenmin." De rest van Rahims familie wacht sinds 's ochtends in de schaduw om ook asiel aan te vragen, samen met een tiental anderen. Het twee jaar oude dochtertje van zijn broer leert net praten en vraagt aldoor om eten en drinken.

Als ze niet binnen mogen door beleefd op de deur te kloppen, dan misschien wel door te rammelen aan de poorten van Fort Europa. Woensdagnamiddag slaagde een kleine groep migranten erin een stuk van de poort open te wrikken die Hongarije van Servië afscheidt. Nadat de massaal opgetrommelde oproerpolitie als reactie traangasgranaten tot tientallen meters ver in de menigte gooide en het tot een gewelddadige confrontatie kwam tussen asielzoekers en ordetroepen, volgde weer relatieve kalmte. Bij die rellen raakten volgens BBC zeker twee kinderen en twintig politieagenten gewond.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Omdat velen nog hopen dat de poorten alsnog open gaan, wachten nog veel vluchtelingen af alvorens andere routes op te zoeken, met name richting Kroatië. De Syrische Mahmod (28) uit Homs had op BBC en CNN de Hongaarse premier Viktor Orban horen verkondigen dat hij met zijn strikte aanpak van immigratie de christelijke waarden van Europa wilde beschermen. Mahmod vertrok uit Syrië toen hem een verplichte legerdienst boven het hoofd hing. Omdat hij christen is, een minderheid die ernstig bedreigd wordt door de extremisten van Islamitische Staat, hoopt hij alsnog Hongarije binnen te mogen.

"Zelfs de VS en Canada zeggen christelijke waarden hoog in het vaandel te dragen. Ik begrijp niet waarom ze me dan geen visum toekennen, ik heb het overal geprobeerd. Niemand wil een Syrische vluchteling. In de vluchtelingenkampen van Libanon was het een hel. Ik heb alles geprobeerd, dit is de enige mogelijkheid die me nog rest."

Tegen woensdagnamiddag staken reeds de eerste groepen over in het Servische grensdorp Sid en vertrokken ook bussen vanuit de grenspost richting Kroatië, via een nabijgelegen vluchtelingenkamp. Het is nog koffiedik kijken wat de vluchtelingen te wachten staat op deze nieuwe etappe. De Facebook-groepen waar veel migranten informatie delen over de tocht, zijn vooralsnog stil.

Niemand wil eerste zijn

Jawhar (20), een student uit Aleppo die de voorbije drie jaar in Jordanië heeft doorgebracht, overweegt de nieuwe route te nemen maar hij maakt zich zorgen over de geruchten dat in het land nog veel achtergebleven landmijnen liggen uit de Balkan-oorlog. Anderen deelden zijn bezorgdheid.

"Kroatie is een helemaal nieuwe weg, niemand weet hoe het zal lopen", zegt hij. "Elk detail van de reis tot Hongarije is geweten, maar nu tasten we in het duister. Er wordt gezegd dat Kroatië ons voor drie maanden in de cel zou kunnen gooien. Mensen zijn bang. Families met kinderen willen dat niet riskeren. Niemand wil de eerste zijn. We zijn hier van de wereld afgesloten zonder de minste informatie. Dat is momenteel onze hoofdbezorgdheid: wat nu?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234