Dinsdag 16/08/2022

‘Ze hebben van mijn zoon een streepjescode gemaakt’

Een van de eerste dingen die Geneviève Isaac na de ramp in Buizingen te horen kreeg, was: pas op voor de pers. Nu ze haar oudste zoon en haar ex-echtgenoot kwijt was, zou de pers haar leven veranderen in een hel. ‘Ik denk dat ik begin in te zien waarom men ons afschermde’, zegt de vrouw die deze week van de begrafenisondernemer te horen kreeg dat ze zelf moet opdraaien voor de kosten van de dubbele crematie.

Geneviève Isaac verloor haar zoon en haar ex-man bij de treinramp in Buizingen, en zwijgt niet langer

door Douglas De Coninck

Een kleine week na de ramp die hem van zijn vader en zijn oudste broer beroofde, trof Quentin Van Hemelryck (16) in papa’s brievenbus het officiële schrijven aan van de NMBS Holding: “Geachte mevrouw, geachte heer. Wij veroorloven het ons u te contacteren in verband met het treinongeval te Halle op 15 februari 2010. Wij betreuren dit ongeval en wensen u onze steun te betuigen. Om u te ondersteunen bij deze penibele beproeving kunt u eveneens steun bekomen bij: Tele-Onthaal, nummer 107 (gratis nummer, anoniem en bereikbaar 24u/24u), www.tele-onthaal.be.”

“Ze deden niet eens de moeite zelf wat op poten te zetten”, zegt Geneviève Isaac. “Nee: ‘Belt u naar Tele-Onthaal, het is gratis.’” De Bergense had die bewuste maandagochtend, in de eerste uren na de ramp, al geen al te denderende ervaringen met de combinatie treinramp-telefoon-NMBS.

“Het was rond tienen dat ik op tv de eerste beelden van de klap te zien kreeg. Het eerste wat je doet, is de gsm van je zoon bellen. Dan van zijn vader. Ze zaten samen op die trein en voor zover ik kon rekenen moest het die trein zijn. Je belt, je belt. Niks. Je belt het speciale noodnummer dat ze op tv toonden. Ik stootte de hele tijd op een Vlaming die weigerde of geen toelating had om Frans te spreken. Met dat beetje Nederlands dat ik ken, smeekte ik om dan ten minste mijn nummer door te geven aan hun Franstalige collega’s. Dat ging niet, dat was tegen de procedures. Veertig minuten lang heeft dat geduurd. Ik ben zeven keer doorgeschakeld.”

Didier Van Hemelryck (44) werkte voor Ictra, een filiaal van de NMBS Holding dat ICT-oplossingen ontwikkelt en implementeert voor het ticketingsysteem van de spoorwegen. Zijn oudste zoon Yohan (22) studeerde journalistiek en liep al enkele weken stage op de persdienst van Ictra. Van Hemelryck en Isaac waren al enkele jaren uit elkaar maar behielden een hartelijk contact en droegen samen zorg voor de kinderen. “Normaal had ook Yannick, 19 jaar, op de trein moeten zitten. Hij volgt in Brussel, waar hij op kot zit, een opleiding als acteur. Ze reisden al enkele weken elke maandag samen, papa en zijn zonen.”

Het gezin telde oorspronkelijk vier zonen, maar de tweede overleed enkele jaren geleden. Het gezin is sinds de ramp in Buizingen in zijn samenstelling gehalveerd. Er zijn nu enkel nog Geneviève, Yannick en de jongste zoon Quentin (16).

“Het heeft tot maandagavond heel laat, halfelf, geduurd voor we eindelijk bericht kregen van het DVI, het Disaster Victim Identification Team”, zegt Geneviève Isaac. “Er werd ons gevraagd naar het Militair Hospitaal te komen om op een document de identificatiegegevens in te brengen voor zowel mijn ex-man als Yohan. Het waren tientallen pagina’s. De meest onmogelijke vragen. Over moedervlekken, littekens, sieraden, kleur van kousen... Er kwam geen eind aan. Ik verwijt de mensen van DVI niets. Zij waren correct, heel begaan.”

De laatste twijfel viel weg met een telefoontje op woensdagavond. Of de leden van de familie zich eventueel konden verzamelen en naar Brussel konden komen? “En of ik eventueel schikkingen kon treffen opdat ik voor de terugreis niet zelf met de auto zou moeten rijden”, vertelt Geneviève Isaac. “Nogal cru, maar ik zou in omgekeerde richting ook niet weten hoe ik een dergelijke boodschap moet overbrengen.”

“In een apart lokaal haalde iemand van het DVI een ring uit een doosje. ‘Herkent u deze ring?’, vroeg hij. Mijn zoon: ‘Mama, dat is de ring die Candice laatst aan Yohan heeft gegeven.’ Candice was zijn vriendin. Men bood ons aan de lichamen te identificeren, maar we bedankten voor de eer. Bij mijn zoon ging het om een arm, bij Didier om zijn hoofd.” Quentin: “Een deel van zijn hoofd, eerder.”

Sinds de formalisering van het dubbele overlijden staat om de haverklap iemand van een verzekeringsmaatschappij voor de deur. “Of iemand van de NMBS zelf”, zegt Isaac. “Ik kan absoluut niet meer volgen. De hele tijd zijn er mensen die me documenten willen doen ondertekenen. De onbegrijpelijke begrippen vliegen je rond de oren: kapitalisatie, rente, voogdij. Als ik dit document teken, zei een van die verzekeringsagenten, dan zou Yohan de voogd kunnen worden van zijn jongere broer, en dan zou ik daar op de een of andere manier mijn voordeel mee kunnen doen. Ah ja, dat was toch logisch? (Zucht) Men bestookt je met onmogelijke vragen, zoals: ‘Betrof het een arbeidsongeval of betrof het een ongeval tijdens de verplaatsing naar het werk?’ Er was één verzekeringsagent die ons zei dat we geluk hadden. We waren zijn laatste klant voor hij voor twee weken op skivakantie vertrok. Of we hier wilden tekenen. Als we dat niet deden, verloren we het voorrecht op een eenmalig aanbod met een voorschot dat op korte termijn al uitgekeerd kon worden. Ze hebben van mijn zoon een streepjescode gemaakt.”

Op donderdag 18 februari, een etmaal na de zekerheid dat Yohan en zijn vader tot de achttien doden behoorden, ging om negen uur ’s avonds de telefoon. “Men vroeg me of ik de treintickets goed had ontvangen”, zegt Isaac. “Treintickets? Ik wist van geen treintickets. ‘Wel ja’, zei die mevrouw van Binnenlandse Zaken, ‘voor de grote herdenkingsplechtigheid in de concertzaal van de Bozar in Brussel, volgende zondag.’ Tot op dat ogenblik had nog altijd niemand namens de regering of de NMBS een soort van condoléance over zijn lippen gekregen. Ik zag op tv wel geëmotioneerde ministers, maar wij hadden het gevoel overal buiten gehouden te worden. Dus ja, zo’n plechtigheid: misschien zou dat ons deugd kunnen doen. Didiers grootouders leven nog. Het zijn oude mensen. Ze waren er helemaal kapot van, ze kwamen helemaal niet meer buiten. Ze kunnen nergens terecht met hun verdriet. Nu, we hadden dus blijkbaar recht op tickets, alleen was niet duidelijk hoe die te bemachtigen.”

Quentin had nog een sleutel van papa’s appartement, en van de brievenbus. Daar vond hij op vrijdagmiddag de enveloppe met de tickets. Vier tickets voor het concert op zondag en vijf gratis retourtickets Bergen-Brussel. “Verwarrend”, zegt Isaac. “Wij zaten in onze familie met twee doden en mochten vier nabestaanden sturen, plus nog één nabestaande om gratis heen en weer te reizen met de trein. De grootouders van Didier hebben spontaan afgehaakt. ‘We gaan ons niet opdringen’, zeiden ze. We hebben de dienst Protocol gebeld. Pas possible, onmogelijk, klonk het daar. Vier tickets, niet meer.”

Quentin: “Het was alsof we aan het ruziën waren over een extra ticket voor een optreden van Lady Gaga.”

Er waren twee zonen, er was één moeder, er was de vriendin van Didier, er was de broer van Didier en er was de moeder van Didier. Candice, de vriendin van Yohan, besloot net als de grootouders en een vijftal andere familieleden de zaken niet moeilijker te maken dan ze al waren. “We kwamen daar dus aan met zijn zessen”, vertelt Isaac. “We hadden het vooraf nog geprobeerd bij Binnenlandse Zaken: ‘We hebben twee doden in onze familie, kunnen wij dan eventueel zes tickets krijgen in plaats van vier?’ Geen sprake van, zeiden ze. Nu ja, u hebt de beelden op tv gezien. Allemaal lege stoelen. Bleek dat ze voor al die getroffen families de uitnodigingen hadden verstuurd naar de adressen van de overledenen. Ik vrees dat ze ook een beetje het effect van die gratis treintickets bij vele nabestaanden hebben onderschat. Was het zo moeilijk om even een bus in te leggen?”

Quentin: “We werden in de concertzaal de hele tijd verplaatst, om voor de camera de indruk te wekken dat er wat volk was.”

Geneviève: “En zo wisten we dan toch twee extra zitjes te bemachtigen.”

Op woensdag 24 februari vond de crematie plaats van Didier en Yohan Van Hemelryck. Vooraf kreeg Geneviève in een telefoontje te horen dat ze niet moest kijken op een euro meer of minder. Didier Van Hemelryck was een werknemer van Ictra, zijn zoon deed stage bij Ictra. De verzekeringsmaatschappij van Ictra zou de kosten op zich nemen. “Deze week belde de begrafenisondernemer”, zegt Geneviève. “Het spijt me, mevrouw, zei die, maar de verzekeringsmaatschappij van Ictra weigert tussenbeide te komen voor de crematie van Yohan. Die deed dan misschien wel zijn stage bij een dochteronderneming van de spoorwegen, maar we hoorden ons voor hem ofwel tot zijn school te wenden, of tot onze familiale verzekering. Bon, de begrafenisondernemer kan niet blijven wachten. Er wordt nu van ons verwacht dat we zelf 2.650 euro voorschieten. Didier betaalde de huur voor het kot van Yannick in Brussel, maar Didier is er niet meer, dus moet ik dat nu doen. Ik red het deze maand gewoon niet.”

Vorige week ging ze naar de bank, om de rekening van Yohan af te sluiten. “Ik moest alweer allemaal documenten invullen en opeens vroeg de man aan het loket: ‘Wie van beiden stierf eerst, uw zoon of zijn vader?’ Hoe kan ik dat in godsnaam weten! Als ik erop zou moeten gokken, zou ik zeggen allebei tegelijk. Dat gaat niet, zei de man. Volgens de bij de bank geldende procedures moet één van beiden eerst zijn gestorven. Voor de bank is dat blijkbaar zeer belangrijk met het oog op de successierechten.”

“Ik ben geen zwakkeling, ik vind van mezelf dat ik behoorlijk stabiel op mijn benen blijf staan. Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die na het verlies van hun zoon liever even andere dingen aan hun hoofd hebben dan dit. Ik hoorde dat minister Turtelboom een draaiboek gaat opstellen voor herdenkingsplechtigheden na treinrampen, om toestanden als in Bozar niet nog eens mee te maken. Da’s zeer mooi. Ik mag hopen dat dat niet de enige les is die men trekt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234