Maandag 03/10/2022

'Zelfonderzoek van borsten heeft weinig zin'

Brussel

Eigen berichtgeving

Nathalie Carpentier

Vrouwen adviseren om regelmatig hun borsten zelf te onderzoeken vermindert het aantal sterfgevallen door borstkanker niet. Dat blijkt uit een grootschalige studie. Er is zelfs een keerzijde aan de medaille: het zorgt vaak voor onnodige paniek door het stijgende aantal, goedaardige, knobbeltjes dat wordt ontdekt.

De Amerikaanse onderzoekers van het Fred Hutchinson-kankeronderzoekscentrum in Seattle baseren zich op een studie bij meer dan 266.000 vrouwen in Shanghai. De ene helft voerde geen borstzelfonderzoek uit, de andere wel nadat hen nauwkeurig was uitgelegd hoe ze dat precies moesten doen. Een jaar later en nog eens drie jaar later kregen ze opnieuw uitleg. Het aantal vrouwen dat aan borstkanker overleed, lag in beide groepen even hoog, zo blijkt uit de studie die gepubliceerd is in het Journal of the National Cancer Institute.

"Als je vrouwen aanspoort tot borstzelfonderzoek vind je wel meer borstkankers in een vroeg stadium, maar dat leidt niet tot minder sterfgevallen", reageert Guido Van Hal, coördinator van het borstkankerscreeningscentrum in Antwerpen. "Je hebt allerlei soorten kankers, traag- of snelgroeiende, agressieve of minder agressieve. Mogelijk ontdek je via dat zelfonderzoek juist een bepaald soort borstkanker dat je wel gemakkelijk vroeg kunt opsporen maar helpt vroeg ingrijpen gewoon niet meer."

Met de studieresultaten vervalt meteen ook de hypothese dat het zelfonderzoek op zich wel nuttig was, maar dat vrouwen het gewoon niet goed uitvoerden. "Het is niet echt eenvoudig", aldus Van Hal. "Maar in deze studie wisten de vrouwen perfect hoe ze het moesten doen. Maar zelfs dan leverde het borstzelfonderzoek weinig op."

De onderzoekers onderstrepen dan ook dat borstzelfonderzoek geen alternatief biedt voor mammografieonderzoek, dat wordt aangeraden vanaf 50 jaar. Waar wringt nu het schoentje. "Bij jongere vrouwen werken mammografieën niet zo goed", aldus Van Hal. "Dan bevat de borst nog veel klierweefsel, waarin letsels veel moeilijker te interpreteren zijn. Voor die jongere groep heb je geen preventief alternatief. Dus wordt aangeraden om je borsten toch in het oog te houden. Is er iets, dan meld je het. Alleen zoek er niet te gefixeerd naar, want zo riskeer je meer slecht dan goed te doen."

Want bij borstzelfonderzoek gaat het motto 'baat het niet dan schaadt het niet' niet op. Guido Van Hal: "Als je ingespannen zoekt naar afwijkingen, zul je altijd wel iets vinden. Vrouwen denken dan meestal dat ze een kwaadaardig knobbeltje hebben gevonden, maar na vele onderzoeken en onnodige ingrepen blijkt het om een goedaardig gezwel te gaan."

Officiële instanties raden borstzelfonderzoek dan ook niet meer aan. "In plaats daarvan werkt men aan breastawareness", aldus Van Hal. "Vrouwen moeten borstonderzoek op een soepeler manier integreren in hun dagelijkse leven zonder erop gefixeerd te raken. Zie het eerder als een filosofie dan als een concreet systeem met allerlei regels waarbij je riskeert gezonde vrouwen tot patiënt te bombarderen."

'Je riskeert gezonde vrouwen tot patiënt te bombarderen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234