Woensdag 26/01/2022

PortretChina

Zhang Gaoli (75), Chinees toppoliticus met veel geheimen, en door verdwenen tennisspeelster beschuldigd van verkrachting

Gewezen vicepremier Zhang Gaoli. Beeld AP
Gewezen vicepremier Zhang Gaoli.Beeld AP

In China blijft het gissen naar het lot van Peng Shuai (35), ‘s lands beroemdste tennisspeelster. Die is spoorloos sinds ze een vroegere vicepremier van verkrachting heeft beticht. Ze kan dat niet bewijzen, gaf ze toe. Maar het klopt wel dat Zhang Gaoli (75) altijd veel geheimen had, zelfs naar Chinese normen. Van een geadopteerde dochter die hij hij doodzweeg, over een sjoemelende schoonzoon tot een broer die als guerrillastrijder aan zijn einde gekomen zou zijn.

Guy Van Vlierden

“Hallo iedereen. Dit is Peng Shuai. Ik ben niet vermist en ook niet in nood. Ik rust gewoon wat uit.” Dat is, officieel althans, het recentste levensteken van de Chinese tennisspeelster die ooit nummer één was in het dubbelspel en grote namen zoals Jelena Jankovic, Amélie Mauresmo en onze eigen Kim Clijsters versloeg. Maar heel de wereld twijfelt aan de echtheid van de e-mail die woensdag werd verspreid door het Chinese persagentschap CGTN. En heel de wereld — inclusief collega-tennissterren zoals Novak Djokovic en Naomi Osaka, die publiekelijk opheldering vroegen — blijft zich zorgen maken over wat er gebeurd is met Peng.

Op 2 november postte zij een boodschap op Weibo, de Chinese evenknie van Twitter. Daarin vertelde ze dat ze een tiental jaar geleden een relatie heeft gehad met Zhang Gaoli. Die zou drie jaar hebben geduurd — met medeweten van zijn vrouw, maar voor de buitenwereld verborgen. “Je zei me dat je eenzaam was, maar niet kon scheiden in jouw positie”, schreef Peng. “Ik mocht er zelfs niets over lossen tegen mijn moeder, terwijl zij me naar de kerk reed waar ik dan in jouw auto stapte. En achter jouw rug vertelde je vrouw mij de lelijkste dingen. Het was zo oneerlijk en vernederend.”

Peng Shuai tijdens een tennistornooi in Guangzhou in september 2009. Beeld AP
Peng Shuai tijdens een tennistornooi in Guangzhou in september 2009.Beeld AP

Meedogenloos gedumpt

Zhang was toen al een hooggeplaatst politicus, maar had de top nog niet bereikt. Toen hij in 2012 werd opgenomen in het allerhoogste orgaan van de Chinese communistische partij, zou hij Peng meedogenloos hebben gedumpt. Het jaar nadien werd hij ook vicepremier. Maar toen hij in 2018 met pensioen was gegaan, zocht hij zijn vroegere maîtresse blijkbaar weer op. “Je vroeg me om een partijtje tennis te spelen, maar nam me daarna mee naar je kamer. Je wou weer seks met me hebben. Ik ging niet akkoord, maar was doodsbenauwd en stemde uiteindelijk toch toe.”

Het relaas van Peng heeft slechts een twintigtal minuten op Weibo gestaan. Toen werd het verwijderd. En ondertussen wordt ook iedere verwijzing naar haar beweringen zorgvuldig weggecensureerd. Ook China heeft al heel wat MeToo-schandalen gekend, maar het is de eerste keer dat een zo vooraanstaand man van misbruik wordt beticht. Peng gaf wel toe ze geen bewijzen heeft. “Je was altijd bang dat ik stiekem opnameapparatuur mee naar binnen zou smokkelen”, schreef ze. “Maar dat heb ik niet gedaan. Het enige waarover ik beschik, is het geheugen van mijn eigen verknipte zelf.”

Banden met familie doorgeknipt

Of haar beweringen kloppen, valt dus niet te verifiëren. Maar feit is wel dat Zhang Gaoli een leven vol geheimen met zich meesleurt. Toen hij samen met vier andere nieuwelingen in het Permanent Comité van het Politbureau werd opgenomen, was Zhang de enige van wie de officiële biografie geen familieleden vermeldde. Hij zou tijdens zijn gestage klim naar de macht alle banden met verwanten hebben doorgeknipt. Geruchten willen trouwens dat zijn oudste broer al in de jaren zestig stierf, nadat hij op de Filipijnen bij een verzetsgroep was gaan strijden.

Zhang Gaoli met zijn vrouw Kang Jie, zijn adoptiedochter Zhang Xiaoyan, haar echtgenoot Li Shengpo en hun kinderen. Beeld RV
Zhang Gaoli met zijn vrouw Kang Jie, zijn adoptiedochter Zhang Xiaoyan, haar echtgenoot Li Shengpo en hun kinderen.Beeld RV

Getrouwd is Zhang al zeker dertig jaar. Met Kang Jie, een vrouw die hij ontmoette toen hij werkte voor een oliebedrijf in Maoming. Dat huwelijk bracht een zoon voort, die voor het leger heet te werken. Maar hij zou ook een dochter geadopteerd hebben — het kind van een neef, naar verluidt. Dat is nooit officieel bevestigd, maar op het internet circuleert er wel een foto uit 2010 waarop hij met dochter Zhang Xiaoyan, haar man en haar drie kinderen poseert. Zijn schoonzoon is een zakenman uit Hong Kong wiens naam in de beruchte Panama Papers verscheen, terwijl Zhang zich altijd voorgedaan heeft als een fervente corruptiebestrijder.

Geen diplomatieke kwestie

Peng verwees in haar relaas naar Zhangs adoptiedochter. “Ik ben een slechte vrouw”, zo schreef ze, “die het niet verdient om een moeder te zijn. Maar jij bent wel een vader met een zoon en een geadopteerde dochter. En ik heb je vroeger al gevraagd of je haar hetzelfde aangedaan zou hebben.” De enige officiële reactie vanuit het Chinese staatsapparaat kwam er toen een woordvoerder van Buitenlandse Zaken op 3 november naar de boodschap van Peng werd gevraagd. “Ik heb nog niets gehoord over dit onderwerp”, verklaarde die. “En ik denk ook niet dat het een diplomatieke kwestie betreft.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234