Donderdag 06/10/2022

Vijf vragenMarc Van Ranst

Zijn we op weg naar een ‘twindemie’? Marc Van Ranst legt uit wat het is, en hoe groot de kans is

Viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven).  Beeld Photo News
Viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven).Beeld Photo News

De griep loert om de hoek, in Luxemburg zijn de eerste gevallen al gemeld. Afgelopen maanden ging Australië door ze het ergste griepseizoen in vijf jaar, in combinatie met een nieuwe covidpiek. Amerikaanse virologen vrezen een twindemie. Dreigt ook hier een dubbele virale schok? En moeten we dan weer maatregelen vrezen? Vijf vragen aan Marc Van Ranst. ‘Deze winter dreigen 1,1 miljoen Belgen influenza te krijgen, als daar corona bovenop komt kan dat voor risicopatiënten de griep te veel zijn.’

Ingrid De Vos

1. Wat weten we uit Australië?

Marc Van Ranst: “Gewoonlijk start het griepseizoen Down Under in juni. Maar dit jaar was influenza er al in opmars vanaf midden april. Pas sinds eind juli is de epidemie er op terugtocht, de griepgolf gaf er dit jaar 50 procent meer besmettingen dan pre-corona. De hospitalisatie en sterfte door griep bleven wel op normaal niveau. Het waren immers vooral kinderen die door griep werden geveld, nadat influenza er twee jaar lang de kans niet had om te circuleren. De immuniteit van de kinderen had zijn natuurlijke booster daardoor gemist.”

2. Zijn we ook extra kwetsbaar?

Marc Van Ranst: “Ook bij ons is de groep die geen natuurlijke bescherming heeft tegen griep groter dan voor corona. We weten nu dat de maatregelen van de pandemie beter werken tegen griep dan tegen Covid. Wereldwijd is de overdracht van influenza eind februari 2020 compleet stilgevallen. De Yamagata-B-stam is sindsdien zelfs niet meer gezien. Ook in de winter van 2020-2021 kreeg griep hier nog geen kans, maar in maart 2022 maakten we in België nog een griepgolf door. Dat was te laat in het seizoen om nog lelijk huis te houden. Maar doordat we toch nog een golfje kenden, staat onze immuniteit er een beetje beter voor dan in Australië.”

3. Wat brengt de winter ons?

Marc Van Ranst: “Op dit moment loert de griep al om de hoek. In Luxemburg, Spanje en Portugal zijn de eerste gevallen al gemeld. Nu zit je met een paar zieken lang niet aan een uitbraak. Of de epidemie na nieuwjaar zal starten – zoals de laatste jaren voor corona – of al voor de kerstvakantie, valt op dit ogenblik nog niet te voorspellen. Griep blijft wispelturig. Bij een vergelijkbaar scenario als Australië zal vooral de A/H3N2-griepstam circuleren die behoorlijk besmettelijk is. In een normaal seizoen krijgen 500.000 mensen in ons land griep. Een ernstige epidemie kan 10 procent van de bevolking te pakken krijgen. Of liefst 1,1 miljoen Belgen. Als je weet dat één op de duizend griepgevallen complicaties geeft die hospitalisatie vereist, dan wil je niet dat de piek van griep samenvalt met een nieuwe coronagolf.”

In Amerika zijn ze nog altijd behoorlijk bang voor zo’n twindemie - waar we dus vorig jaar aan ontsnapt zijn. Marc Van Ranst erkent het risico,maar nuanceert ook: “Start het griepseizoen vroeg, dan riskeren de spoeddiensten effectief een dubbele virale schok te moeten verwerken. Want terwijl je mag verwachten dat covid parallel zal circuleren, gaan nu wel de eerste winter zonder maatregelen in. Maar bon. In golf 7 zien we ook veel minder hospitalisaties, bijna geen extra druk meer op de intensieve zorg en ook geen oversterfte.”

4. Wie kan zich best laten vaccineren?

Marc Van Ranst: “Mijn ouders laat ik vaccineren tegen griep. De Hoge Gezondheidsraad geeft alle 65-plussers de raad een griepprik te halen. Zij lopen altijd al meer risico op complicaties bij griep, maar als zij er Covid bovenop krijgen zou hun lichaam wel eens heel slecht kunnen reageren. Voor het eerst is voor 65-plussers trouwens een hooggedoseerd vaccin beschikbaar, omdat de vaccinatiebescherming bij ouderen doorgaans iets minder hoog is dan bij de rest van de bevolking.”

Van Ranst haalt zelf ook een griepprik. “Ik doe dat omdat ik in een ziekenhuis werk. Anders zou ik dat niet doen, hoewel - kijkt naar zijn buik - mensen met overgewicht zich ook beter laten inenten net als iedereen met een onderliggende aandoening.”

Dat de griepprik niet terzelfder tijd wordt gegeven als de vierde coronaprik, heeft te maken met de timing. “Er wordt nu al volop geboosterd terwijl de griepprik op dit moment te vroeg zou komen om het hele winterseizoen bescherming te bieden. Vanaf half november zou ik zeggen: zet een prik in de linkerarm en meteen ook één aan de rechterkant”.

5. Moeten we weer maatregelen vrezen?

Marc Van Ranst: “Ik zie dat sommige mensen uit zichzelf weer een mondkapje opzetten als ze met velen samenzitten op de bus. Duitsland heeft voorzien dat een aantal maatregelen weer van kracht worden. Hier wordt daar nog niet zoveel over gesproken, al zou men zo nodig de coronabarometer weer kunnen bovenhalen. Indien we weer met oversterfte worden geconfronteerd, zou daar wel weer een draagvlak voor komen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234