Dinsdag 05/07/2022

Zoeken naar een boom in het rentebos

De basisrente staat op een historisch dieptepunt, en dat vertaalt zich in troosteloze rentes op onze spaarboekjes. Wie niet uitkijkt, verliest geld op zijn spaarcenten. Voor wie wat moeite wil doen, vallen er toch winstcijfers te noteren.

Het lijkt stilaan een grijsgedraaide plaat: de roetsjbaan van laag, lager, laagste basisrentes lijkt nog niet meteen te stoppen. De verklaringen klinken logisch en simpel.

De banken kunnen op de interbankenmarkt weer goedkoper geld lenen. Sinds mei behield de ECB haar rente op 0,50 procent. Dat was al historisch laag, maar nu heeft de Europese Centrale Bank het rentetarief nog gehalveerd tot 0,25 procent, een absoluut dieptepunt in de monetaire geschiedenis (zie grafiek).

Dat is het tarief dat de banken betalen om geld te lenen bij de ECB. Met die renteknip wil de Europese Centrale Bank de banken aanzetten om makkelijker geld uit te lenen aan bedrijven en consumenten, om zo de economie aan te zwengelen.

Opvallend is ook de aankondiging dat de banken tot minstens halverwege 2015 onbeperkt geld kunnen lenen bij de ECB. Tot nu liep die belofte maar tot halverwege 2014.

Verlies

De renteknip maakt evenwel dat de banken de spaarders veel minder nodig hebben. In hun ogen is spaargeld nu duur. Voor ons land zou dat spaargeld momenteel zelfs 28 procent duurder zijn dan een interbancaire lening. Ze hoeven ons dus niet te paaien met aantrekkelijke tarieven, want ze zijn goedkoper af om zelf de leningmarkt op te trekken. Dat vertaalt zich dus logischerwijs in lage rentes die de banken aanbieden.

Belfius laat de vergoeding op zijn spaarboekjes vanaf 25 november zakken. Voor het klassieke boekje gaat er enkel 0,1 procentpunt van de getrouwheidspremie af. Daardoor biedt Belfius in totaal dezelfde vergoeding als BNP Paribas Fortis en KBC, de nummers één en twee op de Belgische spaarmarkt. KBC verlaagde eerder deze week al de basisrente op het klassieke spaarboekje van 0,55 procent naar 0,45 procent. Vorige week kondigde marktleider BNP Paribas Fortis al aan dat de rente op spaarboekjes op 1 december verlaagt. Op het eerste gezicht dus heel slecht nieuws voor de Belgische spaarders.

Momenteel staat het fenomenale bedrag van 246 miljard euro op de verschillende spaarboekjes. Het gros staat bij die grootbanken. Maar net de grootbanken blinken niet uit in de scherpste rentetarieven. En dus slikken we feitelijk verliezen op ons spaargeld.

Boosdoener is de inflatie. Die bedroeg vorig jaar gemiddeld 2,84 procent, het jaar daarvoor zelfs 3,53 procent. Uit onderzoek van De Morgen (DM 28 oktober), op basis van data van Spaargids.be, bleek dat de rendementen op het gemiddelde spaarboekje in die periode respectievelijk 2,52 en 2,55 procent bedroegen. Gevolg: het rendement op spaargeld werd opgegeten door de inflatie.

Werd, want de gemiddelde inflatie bedraagt vandaag 1,2 procent. Met inflatie wordt de waardevermindering van het geld bedoeld. De verwachting voor het hele jaar en ook voor 2014 is dat de inflatie zal afklokken op 1,1 procent. Daar staat een gemiddelde spaarrente tegenover van 2,1 procent. U boekt netto dus winst. Althans: dat is het gemiddelde rendement bij de huidige top tien van de spaarboekjes met het hoogste rendement (zie kader). Bij een aantal spaarboekjes en formules zijn er wel voorwaarden aan verbonden. Sommige banken vragen bijvoorbeeld een minimumbedrag om een spaarrekening te openen.

U beslist

Het is een vaststelling dat voor het eerst in vele jaren de inflatie geklopt kan worden. Maar dan moet de consument wel wakker geschud worden. Als u geld wilt verdienen, dan hangt dat in de eerste plaats af van uzelf. U moet de tarieven vergelijken, en uw spaargeld verhuizen. Net zoals we dat intussen doen voor pakweg de energietarieven of telecomfacturen. Akkoord, het vergt wat werk, want door de vele rentetarieven, formules en voorwaarden is het vaak zoeken naar één boom in een rentebos.

Wie rondkijkt, zal snel merken dat de aantrekkelijkste rentevoeten bij de kleinere banken te vinden zijn, en heel vaak ook bij de onlinebanken. Waarnemers merken op dat we daar nog aan moeten wennen, en dat we die onlinerekeningen een groter risico toedichten. Wat op niets is gestoeld. Het feit dat ze betere tarieven kunnen aanbieden, heeft diverse redenen. De kleinere banken hebben een veel kleiner retailnetwerk, de onlinebanken hebben zelfs helemaal geen kantorennet. Dat maakt dat hun kostenbasis veel kleiner is. Hun kapitaalbehoefte, het eigenlijke dagelijkse bankieren door geld op te halen en uit te geven, ligt ook een pak lager dan bij de grootbanken.

Uw spaargeld verhuizen is simpel, zegt Bob De Leersnyder van koepelfederatie Febelfin. "Je stapt je bankkantoor binnen, haalt je spaarrekening leeg, en stapt enkele straten verder een ander bankkantoor binnen. Ze zullen met plezier uw spaargeld opnemen."

Of veel Belgen dat doen, is echter nog maar de vraag. Uit de cijfers van Febelfin kan dat niet afgeleid worden. Dat er wel een stijging is van het aantal Belgen die hun zichtrekening verhuizen, kan een indicatie zijn, maar betekent niet per se dat ook de spaarrekening op de schop gaat.

Dit jaar zullen naar verwachting ongeveer 72.000 Belgen met hun zichtrekening van bank wisselen, 5 procent meer dan vorig jaar. Maar eigenlijk is dat nog erg marginaal vergeleken met de zowat 16,5 miljoen zichtrekeningen die er zijn in ons land. Het aantal spaarrekeningen bedraagt nog eens 19,3 miljoen. Werk aan de winkel dus, als u uw spaargeld wilt laten werken voor u.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234