Woensdag 05/10/2022

AnalyseVerenigde Staten

Dit kan een cruciale week worden voor Donald Trump: kan hij nog eens president worden?

null Beeld AFP
Beeld AFP

In Texas is er deze week weer een CPAC-conferentie, de hoogmis van al wat conservatief is in de VS. Die is belangrijk voor de kans van Donald Trump om nog eens president te worden. En daarbij telt vooral wie er niét op het podium komt.

Guy Van Vlierden

De ‘Conservative Political Action Conference’ die donderdag start, kwam de afgelopen dagen al veelvuldig in het nieuws. Rond de vraag met name of de organisatoren de Hongaarse premier Viktor Orbán van de sprekerslijst zouden gooien, nadat die ook in de VS op afkeuring was gebotst met zijn uitspraak dat rassen niet gemengd mogen worden. Orbán staat nog steeds op de agenda met een toespraak die de titel ‘Hoe wij vechten’ draagt.

En er zijn wel meer omstreden sprekers: van de nog maar pas veroordeelde Trump-strateeg Steve Bannon tot de Braziliaanse presidentszoon Eduardo Bolsonaro, die zelfs zijn toch al niet zo democratisch ingestelde vader ooit choqueerde met het dreigement om terug te grijpen naar methoden van de militaire dictatuur om de “linkse radicalisering” tegen te gaan.

Uitkijken naar hints van Trump

Er staan meer dan 130 sprekers op de agenda van het evenement, dat plaatsvindt in het Hilton Anatole Hotel in Dallas en tot zondagavond duurt. ‘Top of the bill’ is oud-president Donald Trump, die net als vorige keren de slotspeech mag houden. Dat veranderde niet toen hij de verkiezingen van 2020 verloor en ook niet toen zijn gevolg het Capitool bestormde in januari vorig jaar.

Donald Trump toen die zijn publieke wederoptreden maakte op de CPAC-conferentie in februari 2021 Beeld Photo News
Donald Trump toen die zijn publieke wederoptreden maakte op de CPAC-conferentie in februari 2021Beeld Photo News

De CPAC die de maand nadien plaatsvond, was zelfs zijn eerste wederoptreden op het publieke toneel. En hij greep die gretig aan om nog eens te beweren dat de verkiezingsuitslag werd vervalst. Nu wordt er vooral uitgekeken naar nieuwe hints of Trump in 2024 weer kandidaat wil zijn. Zijn partij hoopt vurig dat hij met die aankondiging wacht tot na de tussentijdse verkiezingen van november — vrezend om een zekere zege alsnog kwijt te zijn.

Onschendbaarheid komt wel van pas

Maar als Trump het effectief opnieuw wil proberen, heeft hij er misschien juist baat bij dat de Democraten hun lichte overwicht in het parlement behouden. Dan is het immers veel gemakkelijker om alles wat de burger niet zint in hun schoenen te schuiven. De kans dat Trump weer kandidaat is, lijkt te groeien nu het Amerikaanse gerecht uitdrukkelijk zegt dat hij vervolgd zou kunnen worden voor zijn rol in de Capitoolbestorming.

De bestorming van het Amerikaanse parlementsgebouw door aanhangers van Donald Trump op 6 januari 2021 Beeld BELGAIMAGE
De bestorming van het Amerikaanse parlementsgebouw door aanhangers van Donald Trump op 6 januari 2021Beeld BELGAIMAGE

Dan komt onschendbaarheid hem wel weer van pas. Als president zou hij hooguit een nieuwe impeachment riskeren en zo heeft hij er al twee doorstaan. Volgens veel waarnemers maakt hij geen kans meer om nog eens verkozen te worden. Maar hem kennende, zal de haalbaarheid van zijn ambities hoogstwaarschijnlijk niet de doorslag geven in zijn beslissingsproces.

Kaper op de kust

Trump zit alleszins nog steeds in pole position voor de nominatie van de Republikeinse partij. Het zou verbazen als de ‘straw poll’ (een peiling onder de aanwezigen van iedere CPAC, die geldt als een voorname barometer) deze keer iets anders uitwijst. Maar er is wel degelijk een kaper op de kust. En het is veelbetekenend dat die nu op de sprekerslijst van de CPAC ontbreekt.

Campagnepet van Ron DeSantis, die in november voor gouverneursverkiezingen staat, maar het daarna ook tegen Trump zou kunnen opnemen Beeld REUTERS
Campagnepet van Ron DeSantis, die in november voor gouverneursverkiezingen staat, maar het daarna ook tegen Trump zou kunnen opnemenBeeld REUTERS

Ron DeSantis met name, de 43-jarige gouverneur van Florida. Die zag zijn ster aanzienlijk rijzen tijdens de coronacrisis, toen hij de lockdown in Florida na amper drie weken al ongedaan maakte en zwoer om nooit nog zo’n strenge maatregel te treffen. Hij werd al gauw de tweede meest gevraagde politieke gast op ‘Fox News’, alleen voorafgegaan door de president himself. Wat maakte dat hij op dat moment één van de waardevolste medestanders was van Trump.

‘Ze haten hem verschrikkelijk’

Maar op de vorige CPAC ging DeSantis soloslim. Daar vaarde hij niet alleen uit tegen links en tegen de pleitbezorgers van een streng coronabeleid, maar ook tegen de gevestigde media, activistische rechters, transgender atleten en de in zijn ogen overdreven anti-racistische beweging. Het hele spectrum, met andere woorden, dat ook Trump bestrijdt. Maar die vernoemde hij niet.

Ron DeSantis op de CPAC-conferentie die in februari van dit jaar plaatsvond  in Orlando, in zijn thuisstaat Florida Beeld REUTERS
Ron DeSantis op de CPAC-conferentie die in februari van dit jaar plaatsvond in Orlando, in zijn thuisstaat FloridaBeeld REUTERS

En terwijl hij op dat moment al topfavoriet was voor de Republikeinse nominatie als Trump geen kandidaat zou zijn, liet DeSantis meer en meer uitschijnen dat hij ook wel een gooi naar Witte Huis durft te doen wanneer ook Trump daar zijn zinnen op zet. Daardoor is hij nu geen bondgenoot meer, maar een te duchten tegenstrever. “Het kamp van Trump klopt overuren om DeSantis plat te branden”, zei een ingewijde aan het maandblad ‘The New Yorker’. “Ze haten hem verschrikkelijk.”

Een werker en een dossiervreter

Een gevolg is dat DeSantis nu dus niet meer op het podium van de CPAC mag. Wat best wel opmerkelijk is, wetend dat zijn ‘conservative rating’ (een score die door de organisatie achter CPAC toegekend wordt aan Republikeinen) nooit lager was dan 99,31% en er meer dan twintig politici met een lagere rating op de sprekerslijst staan. Maar als Trump hem vóór wil blijven, zal hij stevig uit de hoek moeten komen.

Ron DeSantis (links) toen die in 2020 over het coronabeleid kwam beraadslagen met president Donald Trump Beeld REUTERS
Ron DeSantis (links) toen die in 2020 over het coronabeleid kwam beraadslagen met president Donald TrumpBeeld REUTERS

Volgens ‘The New Yorker’ lijkt DeSantis in alles op Trump (inclusief zijn minachting voor de publieke opinie), behalve dan dat hij een werker en een dossiervreter is. Zo getuigt de dissidente arts op wiens aanbevelingen DeSantis zijn coronabeleid destijds heeft gestoeld, dat de gouverneur alle medische literatuur die er toen voorhanden was, daadwerkelijk las. “Niet alleen de samenvattingen.” Wat maakt dat de gewezen president misschien wel moet gaan strijden tegen een man die als “een Trump met hersenen” omschreven wordt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234