Dinsdag 04/10/2022

AchtergrondEuropese Unie

Duitsland, Frankrijk en Italië scharen zich achter EU-ambities van Oekraïne: hoe de druk van Zelensky loont

Italiaans premier Mario Draghi, Oekraïens president Volodymyr Zelensky, Frans president Emmanuel Macron en Duits bondskanselier Olaf Scholz op een gezamenlijke persconferentie in Kiev. Beeld Photo News
Italiaans premier Mario Draghi, Oekraïens president Volodymyr Zelensky, Frans president Emmanuel Macron en Duits bondskanselier Olaf Scholz op een gezamenlijke persconferentie in Kiev.Beeld Photo News

Duitsland, Frankrijk en Italië steunen het verzoek van Oekraïne om lid te worden van de Europese Unie. De leiders van de drie grootste lidstaten zullen op de top volgende week ervoor pleiten Oekraïne onmiddellijk de status van kandidaat-lid te geven.

Marc Peeperkorn

Ook de Europese Commissie zal vrijdag naar verwachting het licht voor Oekraïne - en voor Moldavië - op groen zetten. In het ontwerpadvies dat op tafel ligt staat dat de kandidaatstatus voor beide landen gerechtvaardigd is ‘in de verwachting’ dat ze snel de rechtsstaat hervormen en corruptie aanpakken. Pas dan kunnen de onderhandelingen over toetreding daadwerkelijk beginnen.

De steun van Berlijn, Parijs en Rome kwam donderdag na een symbolisch bezoek van bondskanselier Olaf Scholz, president Emmanuel Macron en premier Mario Draghi aan Kiev. Daar spraken ze onder meer met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en ze bezochten de door de Russen verwoeste stad Irpin. “Een heroïsche stad gebrandmerkt door barbarij”, zei Macron tegen meegereisde journalisten van persbureaus. Scholz sprak over “ongekende wreedheid”.

“Mijn collega’s en ik zijn vandaag in Kiev met een duidelijke boodschap: Oekraïne hoort bij de Europese familie”, zei Scholz na afloop van het overleg met Zelensky. Tot begin deze week was de kanselier afhoudend over de Europese ambities van Oekraïne. “We steunen allemaal de onmiddellijke kandidaatstatus voor Oekraïne”, aldus Macron.

Druk

Zelensky diende op 28 februari, vier dagen na de Russische inval, het verzoek tot EU-lidmaatschap in. Sindsdien oefende hij bijna dagelijks druk uit op de Europese lidstaten om Oekraïne aan te merken als kandidaat-lid. Die status is van politiek belang: het geeft Oekraïne een Europees perspectief.

Nederland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en België zijn nog niet overtuigd over het toekennen van de status, zij vinden dat Oekraïne eerst meer moet doen aan het versterken van de rechtsstaat, de bescherming van minderheden en het bestrijden van corruptie. Alle regeringsleiders hebben een veto als ze volgende week het besluit moeten nemen.

De steun van Frankrijk, Duitsland en Italië én een positieve aanbeveling van de Commissie maakt de kans op een voor Oekraïne gunstig besluit veel groter. Polen, de Baltische staten en Roemenië schaarden zich al eerder achter het verzoek van Kiev.

Scholz zei in Kiev dat de onderhandelingen met de Balkan-landen die al jaren in de EU-wachtkamer zitten (Albanië, Noord-Macedonië, Montenegro en Servië) versneld moeten worden. Ook wil hij Moldavië, dat recent bij de EU aanklopte, de kandidaatstatus geven. Georgië, dat eveneens EU-lid wil worden, zal langer moeten wachten. De toetredingsonderhandelingen duren vele jaren, het kandidaat-land moet alle EU-wetten overnemen. Diplomaten verwachten dat Oekraïne ten vroegste over tien jaar daadwerkelijk lid is van de EU.

Wapens

Zelensky maakte duidelijk dat hij snel meer en zwaardere wapens nodig heeft. Nu sneuvelen er volgens hem dagelijks tussen de honderd en tweehonderd Oekraïense soldaten en veroveren de Russische militairen steeds meer gebied in het oosten en zuiden van Oekraïne. Scholz en Macron zegden extra hulp toe. De Franse president benadrukte verder dat Kiev de voorwaarden bepaalt voor eventuele vredesbesprekingen met Moskou. Eerder lag de Franse president onder vuur omdat hij zei dat Poetin niet vernederd mocht worden, waarmee hij de indruk wekte Oekraïens grondgebied aan Rusland te willen afstaan.

Zelensky drong verder aan op nieuwe sancties tegen Rusland, onder meer een boycot van Russisch gas. Dat staat vooralsnog niet op de agenda van de Europese regeringsleiders als ze elkaar volgende week in Brussel treffen. De vorige maand afgesproken olieboycot was al moeilijk genoeg.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234