Dinsdag 25/01/2022

NieuwsPolitiek

Europa legt politieke advertenties aan banden: ‘Verkiezingen mogen geen wedren zijn van schimmige technieken’

Premier Boris Johnson tijdens zijn verkiezingscampagne. Beeld AFP
Premier Boris Johnson tijdens zijn verkiezingscampagne.Beeld AFP

Politieke advertenties moeten beter als zodanig herkenbaar worden. De Europese Commissie wil daarom dat afzenders van een politieke boodschap vermeld worden, alsook hoeveel ervoor betaald is. Met deze nieuwe regels wil de Commissie het politieke debat en de democratie beschermen tegen met name digitale manipulatie en leugencampagnes.

Marc Peeperkorn

Onder politieke boodschap schaart de Europese Commissie informatie van of voor politici gericht op het beïnvloeden van verkiezingen, referenda, kiesgedrag en wetgevende processen. Verder wil de Commissie campagnes gericht op specifieke groepen op basis van geloof, etnische afkomst en seksuele voorkeur verbieden, tenzij de ontvanger vooraf toestemming heeft gegeven. Dit moet beïnvloeding onder de radar tegengaan.

EU-landen zijn geschrokken van de campagnes van Trump, de brexiteers, maar ook die in EU-landen als Hongarije en Polen, en de rol van digitale media daarin. De Commissie werd dan ook aangemoedigd met plannen te komen om vervuiling van het politieke debat tegen te gaan. “Nieuwe technologieën moeten een middel voor emancipatie zijn, niet voor manipulatie”, zei commissaris Jourová (Waarden en Transparantie) donderdagochtend bij de presentatie van de voorstellen.

De plannen hebben vooral betrekking op onlinemedia, op papier (krant, tijdschrift), radio en televisie wordt meestal al vermeld wanneer iets een advertentie is. Als de lidstaten en het Europees Parlement instemmen, komt er straks overal meer duidelijkheid over de afzender van politieke boodschappen. Door middel van een apart ‘transparantielabel’ moet de lezer ook kunnen zien wie de financier is en met welk doel.

Geen kneveling

Doelgerichte campagnes zijn straks niet meer toegestaan als die gebaseerd zijn op gevoelige persoonlijke informatie als ras en geloof. Deze techniek is favoriet bij politieke campagneteams, omdat ze hiermee ongemerkt groepen kiezers benaderen die de doorslag kunnen geven bij bepaalde besluiten. Straks kan dit alleen nog als mensen vooraf toestemming geven. Non-profitorganisaties, stichtingen, partijen en vakbonden zijn hiervan gevrijwaard als ze hun eigen leden willen benaderen.

De Commissie benadrukt dat de voorstellen niet bedoeld zijn om het politieke debat te knevelen of de vrijheid van meningsuiting in te perken. Ze wil openheid over de informatiestromen. “Verkiezingen mogen geen wedren zijn van schimmige technieken”, aldus Jourová. Haar collega Reynders (Justitie) hamerde op het belang van “eerlijke en transparante verkiezingen”. Overtreders van de nieuwe regels kunnen worden beboet.

De Commissie wil ook de regels voor Europese politieke partijen aanscherpen. Die mogen meer inkomsten genereren voor hun activiteiten, maar wel met een plafond om ongewenste beïnvloeding te voorkomen. Verder wordt het makkelijker voor de 13,5 miljoen Europeanen die elders wonen toch te stemmen bij Europese (en lokale) verkiezingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234