Zondag 02/10/2022

AchtergrondVerenigd Koninkrijk

Groot-Brittannië zet zich schrap voor premierstrijd: wie wordt de opvolger van Boris Johnson?

Penny Mordaunt, de minister van Handelsbeleid, staat bekend als een pragmatische Conservatief.  Beeld AFP
Penny Mordaunt, de minister van Handelsbeleid, staat bekend als een pragmatische Conservatief.Beeld AFP

Groot-Brittannië krijgt op 5 september een nieuwe premier. Tot die tijd vindt er een harde strijd binnen de Conservatieve Partij plaats om de opvolger van Boris Johnson te selecteren. De kans is groot dat de Britten voor de derde keer een vrouw als premier krijgen.

Patrick van IJzendoorn

Aanvankelijk was het de bedoeling om de nieuwe premier begin oktober tijdens het najaarscongres bekend te maken, maar dat vindt de regeringspartij te ver weg. Daarom is besloten tot een versnelde procedure. Komende week zullen de fractieleden het aantal kandidaten via de stembus tot twee reduceren. Daarna mogen de bijna 200.000 leden van de partij kiezen wie de leider, en daarmee de premier, wordt. Die tweestrijd zal gepaard gaan met een reeks debatten en bijeenkomsten. Landelijke verkiezingen zijn niet nodig.

Staatssecretaris Kemi Badenoch, tot voor kort onbekend bij het grote publiek.  Beeld ANP / REX by Shutterstock
Staatssecretaris Kemi Badenoch, tot voor kort onbekend bij het grote publiek.Beeld ANP / REX by Shutterstock

Een peiling onder 800 leden suggereerde dat 10 Downing Street na Margaret Thatcher en Theresa May mogelijk voor de derde keer een vrouwelijke bewoner krijgt. Bovenaan het lijstje pronkt Penny Mordaunt, de minister van Handelsbeleid die bekend staat als een pragmatische Conservatief. Een verrassende tweede plek is weggelegd voor Kemi Badenoch, een staatssecretaris die tot voor kort onbekend was bij het grote publiek. Deze Britse van Nigeriaanse komaf heeft zich met succes geprofileerd als de anti-wokekandidaat.

Rishi Sunak, de favoriet van het partijkader.  Beeld Getty Images
Rishi Sunak, de favoriet van het partijkader.Beeld Getty Images

Op de derde plek staat Rishi Sunak, de favoriet van het partijkader. Met zijn aftreden als minister van Financiën leidde hij een week geleden de val van Boris Johnson in. Sunak is de enige kandidaat die de belastingen vooralsnog niet wil verlagen, omdat dit kan zorgen voor een nog hogere inflatie. Ruzie over belastingen met zijn baas Johnson lagen ten grondslag aan zijn ontslag. Zijn concurrenten zijn verwikkeld in een strijd wie de belastingen het verst kan verlagen, dit om de partijleden te paaien. In Johnsons regeerperiode is de belastingdruk toegenomen.

Liz Truss, de minister van Buitenlandse Zaken, hier bij haar huis in Londen. Beeld REUTERS
Liz Truss, de minister van Buitenlandse Zaken, hier bij haar huis in Londen.Beeld REUTERS

De favoriete kandidaat onder de fanatieke Brexiteers is Suella Braverman. Zij is thans advocaat-generaal, de juridisch adviseur van het kabinet. Braverman heeft er de afgelopen dagen voor gepleit om het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens te verlaten als dat bijdraagt aan een effectiever migratiebeleid. Nummer vijf is Liz Truss, de minister van Buitenlandse Zaken die zich opwerpt als de nieuwe Thatcher en naar verwachting de steun zal krijgen van prominente ministers. Zij is Johnson tot op het laatst loyaal gebleven.

Suella Braverman is de favoriete kandidaat onder de fanatieke Brexiteers. Beeld ANP / EPA
Suella Braverman is de favoriete kandidaat onder de fanatieke Brexiteers.Beeld ANP / EPA

De afscheidnemende premier zelf spreekt geen openlijke voorkeur uit, dit om de desbetreffende kandidaat niet nodeloos te belasten. Woensdag al is de eerste ronde, waarbij alle kandidaten afvallen die minder dan twintig fractiegenoten achter zich hebben staan. Terwijl Londen zucht onder een hittegolf wordt in de barretjes, zaaltjes en het terras van The Palace of Westminster koortsachtig om stemmen gebedeld. Maandagavond zijn alle kandidaten verschenen bij een vragenuur van de European Research Group, de invloedrijke groepering van Brexiteers binnen de partij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234