Woensdag 17/08/2022

VooruitblikPensioenen

Hoogdringend en hypergevoelig: met deze vier punten wil regering-De Croo een pensioendoorbraak forceren

Premier Alexander De Croo (Open Vld) wil voor het einde van het weekend knopen doorhakken in het moeilijke ­dossier.  Beeld anp
Premier Alexander De Croo (Open Vld) wil voor het einde van het weekend knopen doorhakken in het moeilijke ­dossier.Beeld anp

De regering-De Croo buigt zich de komende dagen over het hypergevoelige pensioendossier. Wat mogen we verwachten? Binnen de regering leeft de hoop op een doorbraak, onder meer rond de pensioenbonus.

Jeroen Van Horenbeek en Stavros Kelepouris

Het zijn drukke dagen voor premier Alexander De Croo (Open Vld). Terwijl de rest van het land stilaan overschakelt op zomermodus, zal hij zich donderdag na afloop van de NAVO-top in Madrid naar huis spoeden voor vergaderingen met zijn vicepremiers over de opvangcrisis en pensioenen. De Croo heeft aan zijn collega’s gevraagd om donderdag, vrijdag en zaterdag paraat te staan. Hij wil knopen doorhakken. Rock Werchter kan wachten.

Iedereen in de Wetstraat is het erover eens dat de hervorming van het pensioenstelsel hoogdringend is, alleen al gezien de gigantische impact ervan op de staatsfinanciën. Toch heeft de regering-De Croo de voorbije twee jaar amper vooruitgang geboekt in het dossier. Dat heeft te maken met de politieke onhandigheid van bevoegd minister Karine Lalieux (PS), die haar eigen voorstellen lanceerde via een georganiseerd lek in 2021. Maar ook de ideologische spanning tussen links en rechts binnen de coalitie helpt de zaken niet vooruit.

Vier concrete punten

Premier De Croo heeft de voorbije maanden het pensioendossier zelf in handen genomen en via een aantal bilaterale onderhandelingen met zijn vicepremiers toegewerkt naar een compromisvoorstel. Het is dit voorstel dat als basis zal dienen voor de vergaderingen van de komende dagen. Een akkoord is mogelijk, klinkt het bij een regeringspartij. “Maar het zal geen hervorming zijn die de uitdaging van de vergrijzing kan doorstaan.”

Vier concrete punten liggen momenteel op de regeringstafel.

• Het minimumpensioen. Voor de socialisten van Vooruit en PS is de grootste trofee al binnen, want dat minimumpensioen ligt volgend jaar boven 1.500 netto euro – een belangrijke verkiezingsbelofte van beide partijen.

De vraag is nu wie recht heeft op dat minimumpensioen. PS wil dat men na tien effectief gewerkte jaren toegang krijgt tot het minimumpensioen. Voor de liberale partijen kan dat pas vanaf twintig effectief gewerkte jaren. Het voorstel van De Croo is om de grens jaar na jaar op te trekken, zodat de twintig jaar als minimum zou gelden vanaf 2035. Maar dat is voor Open Vld en MR te laat. Beide partijen hebben dat laten weten aan de premier. Ze mikken op twintig jaar tegen 2028.

• De federale regering wil iets doen om de pensioenen van vrouwen te verbeteren. Hun pensioenen liggen nu vaak lager dan die van mannen, omdat vrouwen vaker deeltijds gaan werken uit familiale overwegingen. Daarom ligt een voorstel op tafel waarbij iedereen die voldoende jaren op de teller heeft in een viervijfdetewerkstelling toch een minimumpensioen krijgt alsof die persoon voltijds gewerkt heeft.

Deze regeling zou wel enkel gelden voor loontrekkenden en ambtenaren. De Franstalige liberalen van MR willen graag dat zelfstandigen dezelfde rechten krijgen, zodat de drie statuten gelijkgetrokken worden.

• Over de pensioenbonus, nochtans een heikel punt, lijkt wel een vlot akkoord in zicht. Iedereen in de coalitie is het erover eens dat wie langer doorwerkt dan de pensioenleeftijd, daarvoor beloond moet worden. Er zal wel nog gebikkeld worden om de details: hoeveel bedraagt dat extra pensioen? “Ik denk dat we eruit zullen raken”, zegt een bron.

• Ten slotte moeten er ook knopen doorgehakt worden over het deeltijdse pensioen. Dat betekent dat iemand deeltijds blijft doorwerken en deeltijds al pensioen trekt. Ook hier belooft de discussie pittig te worden, want de liberalen vrezen dat het deeltijds pensioen gecombineerd zou kunnen worden met een werkloosheidsuitkering. Dat kan absoluut niet voor hen: deeltijds pensioen is voor mensen die langer werken, niet voor mensen die uitkering krijgen. Dat zou een fout signaal zijn, luidt het.

Argwaan tegenover PS

Een akkoord komt er allicht niet over de eis van de Franstalige socialisten om op volwaardig pensioen te kunnen gaan na 42 gewerkte jaren. Nu moet iemand een loopbaan van 42 jaar hebben én minstens 63 jaar oud zijn. PS wil die leeftijdsvoorwaarde laten vallen, om laaggeschoolden die vaak in zogenaamde ‘zware beroepen’ werken te ontlasten. Maar ook hier: de liberale partijen zien dat niet zitten.

“Het zou goed zijn mochten we deze week landen – of toch bijna”, laat een minister weten. “Het weekend wordt nipt”, klinkt het elders.

Binnen de regering wordt vooral argwanend gekeken naar PS. Zoals gezegd: de socialisten hebben hun voornaamste eis al binnen: de verhoging van de minimumpensioenen richting 1.500 euro per maand (met ‘dank’ aan de hoge inflatie en bijhorende indexering van de pensioenen). De vrees van de andere partijen is dat ze nu stevig op de rem zullen staan als er maatregelen op tafel komen die minder in hun kraam passen. Als grootste partij van de coalitie kan PS makkelijk dwarsliggen.

“Wij kunnen ermee leven als er geen verdere pensioenhervorming komt, dat klopt. Het belangrijkste is dat minimumpensioen. Als het niet lukt, dan is de rest voor de volgende legislatuur”, zei PS-voorzitter Paul Magnette vorig weekend aan Het Nieuwsblad.

Al voegde hij wel toe: “Ik blijf denken dat het mogelijk is om een compromis te vinden over een aantal elementen, vooral om de discriminatie tussen mannen en vrouwen te verminderen. Het zal geen revolutie zijn. Maar het zal juister zijn dan wat het vandaag is.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234