Dinsdag 30/11/2021

InterviewVK-correspondent

Johnson wordt omringd door affaires: is de Britse premier voldoende gevaccineerd tegen alle schandalen?

Brits premier Boris Johnson staat met een ijsje op het strand, tijdens zijn campagne in Wales. Beeld AFP
Brits premier Boris Johnson staat met een ijsje op het strand, tijdens zijn campagne in Wales.Beeld AFP

De integriteit van de Britse premier Boris Johnson staat op de tocht. Oude politieke affaires spelen weer op. Ondertussen dienen nieuwe kwesties zich aan. Johnsons oude vrienden zijn nu zijn grootste vijanden, zegt Verenigd Koninkrijk-correspondent Patrick van IJzendoorn.

De verbouwing van zijn ambtswoning op Downing Street 10 achtervolgt premier Boris Johnson opnieuw. Wat is er aan de hand?

“In feite is die verbouwing geen grote politieke zaak. Toch is het momenteel de meest besproken kwestie – zeker nu Dominic Cummings, de voormalig adviseur van Boris Johnson, de hele kwestie weer heeft opgerakeld.

“Het speelt al sinds eind vorig jaar. Johnsons verloofde Carrie Symonds, zelf ook een hoge partijfunctionaris, wilde de ambtswoning verbouwen. De vorige bewoner Theresa May had het ingericht met spullen van John Lewis, een Engels warenhuis voor de middenklasse. Symonds wilde een stijlvollere, vooral duurdere inrichting: het wordt een kleurrijke, oriëntaalse bedoening, met veel goudkleurig behang.

“De verbouwing kost tienduizenden ponden. Johnson raakte om dat bedrag een beetje in paniek. Hij heeft namelijk niet zo veel geld. Als premier heeft hij wel een goed inkomen, maar dat gaat grotendeels op aan alimentatie aan zijn ex-vrouw en zijn schoolgaande kinderen.

“Daarom werd het idee ontworpen om een fonds op te richten waar rijke partijdonateurs geld in konden stoppen voor Johnsons behang. Dat nogal omstreden idee is op een gegeven moment afgeketst: Johnson zou de inrichting toch zelf betalen. Maar het laatste nieuws is nu dat het door Johnsons Conservatieve Partij is betaald. Een gevoelige zaak.”

Maandag kwam daar een op z’n zachtst gezegd onhandige opmerking van Johnson bovenop. Hij zou gezegd hebben dat hij nog liever ‘duizenden lijken opgestapeld’ zou zien, dan nieuwe lockdowns.

“Met de coronasituatie van India in het achterhoofd, kun je begrijpen dat deze uitspraak nogal schadelijk is voor Johnsons imago. Na een vrij goede zomer ging in oktober het aantal coronabesmettingen weer omhoog. De premier zou deze uitspraak toen hebben gedaan tijdens een nogal fel, geëmotioneerd kabinetsberaad.

“Bij dat beraad waren zeven mensen aanwezig: verschillende ministers, twee virologen én adviseur Cummings. Iedereen was voor een nieuwe lockdown – behalve Johnson en de minister van Financiën. Een week eerder had Johnson in het Lagerhuis gezegd dat er geen lockdowns meer zouden komen.

“Net als in Nederland is dit soort beraden geheim. Maar Cummings is iemand die alles, maar dan ook alles opschrijft en onthoudt. Toen Cummings een maand later door Johnson werd ontslagen, kon je verwachten dat hij revanche zou nemen. Hij zou nooit met stille trom vertrekken. Je kunt vrij zeker zeggen dat Cummings achter dit ‘lek’ zit.”

Wat is dat toch tussen Johnson en Cummings?

“Cummings is de man die Johnson rondom de Brexit aan zijn enorme verkiezingszege heeft geholpen. Als hij hem groot kan maken, zal Cummings gedacht hebben, kan hij hem ook klein maken.

“In het najaar had Cummings enorme ruzie met Johnsons vriendin Symonds. Cummings vindt haar een soort groene, alternatieve hippie. Hij noemde haar ook ‘Princess Nut Nut’, een benaming met dubbele betekenis: aan de ene kant worden in die hoge kringen veel nootjes gegeten, maar ‘nut’ betekent ook ‘gek’. Toen Johnson dit hoorde, heeft hij Cummings meteen ontslagen.

“Het ontslag van Cummings had ook een politieke reden. In oktober was naar de pers gelekt dat Johnson een nieuwe lockdown zou gaan invoeren. Op dat moment had Johnson daarover nog geen definitief besluit genomen, maar door het lek was het in feite al een gedane zaak. De premier gaf Cummings de schuld. Later bleek iemand anders het lek te zijn geweest: een goede vriend en adviseur van Symonds.”

Vorige week ontstond ook commotie over een sms-gesprek met James Dyson, de topman van het gelijknamige stofzuigermerk. In ruil voor beademingsapparaten zou Johnson Dyson hebben geholpen met wat belastingproblemen.

“Dat hangt allemaal samen nu. Deze sms-zaak zou ook door Cummings zijn gelekt. Je ziet hier een enorme slangenkuil, waar enorm wordt gevochten door verschillende kampen. Het Cummings-kamp treedt nu naar buiten. In de politiek is het niet altijd slim om iemand te ontslaan: van buitenaf heeft soms meer invloed van van binnenuit.

“De grootste vraag is eigenlijk: waarom maakt Johnson ruzie met iemand die zo veel schadelijke informatie over hem heeft? Is het arrogantie? Of domheid? Johnson heeft een jong en onervaren team van adviseurs om zich heen.”

Woensdagmiddag houdt Johnson een politiek vragenuurtje. Verwacht je daar veel moeilijkheden voor hem?

“Al deze affaires zijn schadelijk voor Johnsons positie, maar het voordeel voor hem is: vooralsnog is er geen omslag in de politieke opinie in het land. Intern staat hij erg onder druk, maar in de peilingen heeft hij al heel lang een ruime voorsprong op de Labour-partij. Die voorsprong groeit opmerkelijk genoeg ook.

“Van de oppositie in Engeland heeft Johnson weinig te vrezen. Keir Starmer, de leider van de Labour-partij, begon vorig jaar heel goed, maar is nu ver teruggevallen. Johnson heeft eigenlijk het meest te vrezen van zijn oude vrienden. Waarschijnlijk heeft hij veel meer angst voor Cummings dan voor Starmer.

“Het gaat in het Verenigd Koninkrijk natuurlijk geweldig met de vaccinaties. Ook de coronacijfers zijn een succesverhaal. Nu is berekend dat tweederde van de Britten in een omgeving woont waar geen corona meer is. Je zou kunnen zeggen dat Johnson gevaccineerd is tegen alle schandelen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234