Donderdag 11/08/2022

Nieuws

Juicht de NAVO te vroeg? Erdogan blijft dreigen met veto over toetreding Zweden en Finland

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan donderdag na de Navo-top in Madrid op een persconferentie.  Beeld AFP
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan donderdag na de Navo-top in Madrid op een persconferentie.Beeld AFP

Turkije heft blokkade op? Zweden en Finland mogen bij de NAVO? Wellicht heeft het bondgenootschap te vroeg gejuicht. Erdogan blijft dreigen met zijn veto als de twee landen niet aan zijn eisen tegemoet komen.

Rob Vreeken

De instemming van Turkije met de toetreding van Zweden en Finland tot de NAVO is zeker geen voldongen feit. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan zei donderdag, aan het slot van de NAVO-top in Madrid, dat Turkije uitbreiding van de NAVO alsnog kan tegenhouden, als Zweden en Finland in Turkse ogen hun beloften geen gestand doen.

De twee landen moeten zich volgens Erdogan houden aan het akkoord dat zij woensdag met Turkije sloten over de bestrijding van het terrorisme, in het bijzonder de Koerdische PKK. “Doen zij dat niet, dan is er uiteraard geen sprake van dat wij het voorstel over NAVO-lidmaatschap naar het parlement zullen sturen.”

Anders dan de indruk die woensdag in Madrid werd gewekt, is de toetreding van Zweden en Finland dus geen gelopen race. In zekere zin is de situatie zelfs gelijk aan die van vóór de top: als de twee kandidaat-lidstaten niet doen wat Turkije wil, dreigt Turkije hun toetreding tot het bondgenootschap te blokkeren.

Zwart op wit

Er is één groot verschil: de Zweden en Finnen hebben hun handtekening gezet onder een document dat zwart op wit bepaalt dat zij zich veel meer moeten inspannen om tegemoet te komen aan de zorgen van Turkije over het Koerdisch terrorisme. Er wordt letterlijk gesproken van ‘solidariteit’ met de Turken wat dat betreft. Ankara heeft nu een tekst in handen waarop Stockholm en Helsinki vastgepind kunnen worden.

Pas nu de top afgelopen is, dringt tot de buitenwereld door dat Erdogan een meesterzet heeft gedaan. Met zijn nieuwe dreigement kiest de Turkse president de positie van de beslissende partij: uiteindelijk is het Turkije dat bepaalt hoe het akkoord moet worden geïnterpreteerd en hoe het optreden van de Zweedse en Finse autoriteiten moet worden beoordeeld.

De overeenkomst tussen de drie landen werd met opzet zo geschreven, dat alle partijen de tekst naar eigen believen konden uitleggen. De Turken presenteerden het akkoord als een “overwinning”, Zweden en Finland konden tevreden zijn met de wetenschap dat de tekst weinig concrete of dwingende concessies bevat. Maar als zij naar Turkse zin te lankmoedig blijven jegens de PKK en de Syrisch-Koerdische militie YPG, wordt de Turkse ‘draai’ van woensdag mogelijk weer ongedaan gemaakt.

Lees ook

Erdogan presenteert NAVO-deal over Zweden en Finland als Turkse triomf. Klopt dat?

Ongekend Russisch raketoffensief in Oekraïne: zelfs oude Sovjet-raketten ingezet

Uitleveren terreurverdachten

Een probleem kan vooral de uitlevering aan Ankara worden van personen die Turkije als terreurverdachten beschouwt. Erdogan zei donderdag dat de gemaakte afspraken erop neerkomen dat Zweden al heeft beloofd 73 “terroristen” aan Turkije uit te leveren.

Dat is volstrekt anders dan de Zweedse interpretatie. De Zweedse regering belooft volgens het akkoord slechts de Turkse uitleveringsverzoeken “snel en grondig” te behandelen, maar dat verandert op zich niets aan de toestand van vóór het akkoord.

De toetreding van Zweden en Finland tot de NAVO is pas een feit als de parlementen van alle dertig lidstaten akkoord zijn gegaan. Die procedure kan vele maanden duren. Al die tijd zal het Turkse veto als een zwaard van Damocles boven de kandidaat-leden blijven hangen en kan Turkije blijven hameren op het tekortschieten van Helsinki en Stockholm.

In de wandelgangen van de NAVO-top in Madrid werd er eerder deze week rekening mee gehouden dat Turkije nog een klein jaar obstructie zou blijven plegen. In juni volgend jaar worden in Turkije verkiezingen gehouden, en een internationale heldenrol van Erdogan kort vóór de verkiezingen kan hem veel extra stemmen opleveren. Door zijn dreigement van donderdag komt dat scenario alsnog in beeld.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234