Maandag 27/06/2022

NieuwsEnergiefactuur

Op jacht naar 1,2 miljard: Vlaanderen wil energiefactuur verlichten door oversubsidiëring zonneparken aan te pakken

Zuhal Demir, Vlaams minister van Energie (N-VA): ‘Oversubsidiëring gaat op de schop in het belang van de mensen.’ Beeld © Stefaan Temmerman
Zuhal Demir, Vlaams minister van Energie (N-VA): ‘Oversubsidiëring gaat op de schop in het belang van de mensen.’Beeld © Stefaan Temmerman

De Vlaamse regering is het eens: ze wil de elektriciteitsfactuur verlichten door te snoeien in de groenestroomcertificaten van grote bedrijven. Dit moet ruim 1,2 miljard euro uitsparen tegen 2032. Het is aan minister Demir om uit te zoeken hoe.

Jeroen Van Horenbeek

Na de federale regering begin deze week maakt nu ook de Vlaamse regering werk van de energiefactuur. Een 200-tal grote bedrijven, met als bekendste voorbeeld Katoen Natie, hebben in het ‘gouden tijdperk’ van de groenestroomcertificaten geïnvesteerd in zonnepanelen. In ruil ontvangen ze van de overheid een royale steun (450 euro per certificaat) die gedurende twintig jaar loopt.

Voor Katoen Natie gaat het volgens De Tijd om een bedrag van 12 miljoen euro per jaar - tot 2029.

De Vlaamse regering wil deze regeling openbreken om de elektriciteitsfactuur te verlichten. De kosten van groenestroomcertificaten zitten vervat in de factuur. De oude, onvoorzichtige keuze om met subsidies te strooien voor zonnepanelen weegt vandaag nog altijd door in het geheel. (De factuur bestaat uit 56 procent aan pure energiekost en 44 procent overheidskosten.)

Op voorzet van minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) wil Vlaanderen vanaf 2023 stevig snoeien in de groenestroomcertificaten voor grote bedrijven. Vroeger is technisch onhaalbaar, klinkt het op haar kabinet. De hoop is om tegen 2032 ruim 1,2 miljard euro aan kosten uit te sparen. Dat geld moet dan terugvloeien naar iedereen op laag- en middenspanning. Van gezinnen, buurtwinkels en cafés, kmo’s tot scholen en woon-zorgcentra. Aan de kleine gezinsinstallaties wordt niet geraakt.

Op de schop

“De voorbije weken hoorde ik talloze populistische voorstellen over de factuur, maar wij behoeden ons voor een zoveelste eenmalige maatregel, loze belofte of vestzak-broekzakoperatie”, reageert Demir. “Kosten uit de factuur halen om ze via de belastingen opnieuw te innen, daar hebben de mensen ook niks aan. Daarom gaan wij de centen halen waar ze te vinden zijn: bij een handvol investeerders van overmatig overgesubsidieerde zonnepaneelinstallaties.”

De Vlaamse regering mandateert minister Demir om haar plan in concrete regelgeving uit te werken. En te laten controleren door de Raad van State. Demir zegt: “De exacte impact voor specifieke situaties wordt de komende maanden bij de verdere uitwerking duidelijk. Bovenal gaat dit om een princiepskwestie. Oversubsidiëring gaat op de schop in het belang van de mensen.”

Over de haalbaarheid van een knip in de groenestroomcertificaten voor grote bedrijven is door de jaren heen veel gedebatteerd. De mogelijkheid is ook al geregeld onderzocht, onder meer door voormalig minister Annemie Turtelboom (Open Vld). De regering is er nooit aan durven beginnen, uit vrees voor een juridische oorlog met de Vlaamse bedrijfswereld. Dat het uitgerekend een minister van N-VA is die nu toch doorzet, mag opmerkelijk genoemd worden. N-VA heeft de voorbije jaren vaak de nadruk gelegd op het belang van rechtszekerheid voor de bedrijfswereld.

Voka, de Vlaamse werkgeverskoepel, is alvast tegen. Een N-VA-bron verzekert echter dat Demir is ingedekt door haar partij: “Het voorstel is haast unaniem goedgekeurd op het partijbestuur.”

Volgens energiejurist Tim Vermeir (Blixt) heeft de regering kans op slagen: “In het algemeen is er niet zoiets als een blijvend recht op subsidies. Wat je al hebt gekregen, dat ligt vast. Maar wat je nog moet krijgen, dat kan aangepast worden. Op voorwaarde dat de overheid dan wel de maatregelen neemt die voldoen aan de voorwaarden die gesteld zijn. Daar staat of valt het mee.”

Vermeir benadrukt dat zowel de Raad van State, het Grondwettelijk Hof als het Hof van Justitie de voorbije jaren al gunstige uitspraken hebben gedaan. Uitspraken die bevestigen dat de ‘rechtszekerheids- en vertrouwensbeginselen’ niet geschonden zijn wanneer steunregels wijzigen.

Volgens het kabinet-Demir biedt Europa soelaas. Sinds enkele jaren heeft de Europese Commissie beslist dat steun voor investeerders in hernieuwbare energie ook gecatalogeerd moet worden als staatssteun. Wat wil zeggen dat die steun aan de Europese regels hieromtrent moet voldoen. De meeste van de toegekende subsidies uit het ‘gouden tijdperk’ zijn zo hoog dat ze die regels (ver) overschrijden. En dus kan Demir op die basis ingrijpen voor grote installaties.

Nog dit: de Vlaamse regering heeft vrijdag ook beslist om ruim 44 miljoen euro extra middelen vanuit het klimaatfonds te investeren in haar renovatiebeleid. De premies gaan omhoog.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234