Zaterdag 01/10/2022

ReportageTrooz

‘Wat heeft de politiek voor ons gedaan? Rien du tout’: Annelies Verlinden bezoekt Trooz, een jaar na de zondvloed

Minister van Binnenlandse zaken Annelies Verlinden ontmoet Chantal Defawes (52), een alleenstaande vrouw die al een jaar met haar hondje Gizmo in een kamer op de bovenverdieping woont. Beeld Tim Dirven
Minister van Binnenlandse zaken Annelies Verlinden ontmoet Chantal Defawes (52), een alleenstaande vrouw die al een jaar met haar hondje Gizmo in een kamer op de bovenverdieping woont.Beeld Tim Dirven

Verlaten huizen met bordjes ‘te koop’, koppige verzekeraars en malafide aannemers die een spoor van vernieling achterlaten. Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (cd&v) gaat een jaar na de overstromingen op bezoek in Trooz. ‘Ongelofelijk hoe mensen hier misbruik van durven te maken.’

Ann De Boeck

Comment, Ver-lin-den?”

Oui, Annelies.”

“Ach zo, u bent minister? Wist ik niet.”

“Geeft niet. U heeft wel wat beters te doen dan televisie kijken.”

Met een kwinkslag breekt Annelies Verlinden het ijs bij de nieuwsgierige buurtbewoners die zich midden op straat rond haar hebben verzameld. De komst van de federale minister van Binnenlandse Zaken gaat als een lopend vuurtje rond in La Brouck, de arbeiderswijk in Trooz die op 14 en 15 juli 2021 zwaar getroffen werd door de Waalse zondvloed. Zo idyllisch de Vesder ligt te fonkelen in de zon, zo verwoestend rukte hij een jaar geleden letterlijk huizen en families uit elkaar.

Een lijdensweg waar geen einde aan komt: zo vatten de inwoners het voorbije jaar samen. Werk vinden was sowieso al moeilijk na de teloorgang van de plaatselijke metaalindustrie. De modderstroom maakte grote delen van de wijk onbewoonbaar. Het puin drong binnen in de huizen, daarna in de hoofden.

“Velen onder ons zijn gekraakt”, zegt Georges Stalmans, een oude man die aan een zuurstofmachine hangt en vanop een stoel in zijn deurgat de buurt in de gaten houdt. “Mensen worden depressief, sommigen maken er zelfs een einde aan. Maar hout vasthouden: ik ben er nog.”

De ontreddering zag Verlinden, toen amper negen maanden minister, ook al toen ze vlak na de ramp het terrein bezocht. Geen elektriciteit of gas. Geen scholen om het nieuwe schooljaar te starten. Geen hoop op het terugvinden van familieleden – uiteindelijk lieten 39 mensen het leven.

“Het doet nog altijd iets om hier terug te komen”, zegt ze. De eerste maanden deelden honderden soldaten, pompiers en vrijwilligers voedselpakketten uit en ruimden ze puin. Er werden akkoorden afgesloten met verzekeraars om de heropbouw zo vlot mogelijk op gang te trekken.

Schimmelgeur

Nadien sloeg de wanhoop om in kritiek op Verlindens beleid, omdat ze de federale fase van het crisisbeheer – waarin het federale crisiscentrum alle hulpverlening coördineert – te vroeg zou hebben gelost. Alsof Brussel de bewoners in de steek liet.

“Hadden we dat anders moeten doen? Dat is een legitieme vraag, maar we hebben op dat moment al het mogelijke gedaan binnen de structuur die we hadden”, zegt ze. “De gouverneurs waren geen vragende partij voor een langere federale fase. De Waalse regering was verantwoordelijk voor huisvesting en heropbouw.” Technisch gezien klopt dat, maar tijdens de huisbezoeken komt toch telkens weer diezelfde frustratie boven.

“Wat heeft de politiek voor ons gedaan? Ik ga eerlijk zijn: rien du tout”, zegt Chantal Defawes (52), een alleenstaande vrouw die al een jaar met haar hondje Gizmo in een kamer op de bovenverdieping woont. Beneden zijn de muren en de vloeren volledig afgekapt.

“Het water stond hier tot tegen het plafond. Ik ben blij dat ik nog leef, maar de miserie is nog niet voorbij. De verzekeringsmaatschappij doet moeilijk.” Verlinden knikt begripvol, stelt vragen, maar veel oplossingen kan ze zelf niet aanbieden. “We doen alles wat we kunnen”, klinkt het.

Officieel is driekwart van de slachtoffers al vergoed voor de schade, en inderdaad: hier en daar zijn de renovatiewerken flink opgeschoten. Toch klagen veel buren over experts die liever een euro te weinig dan te veel uitgeven. De muffe geur van schimmel hangt nog altijd overal in Trooz.

Even verderop trekt Raphael Cinotti (64) aan Verlindens mouw. Een man bood zich bij hem aan als aannemer, maar vanop straat is het povere resultaat al zichtbaar. “Ik heb 20.000 euro betaald om de benedenverdieping te renoveren. In plaats van de vloer te vervangen, heeft hij hem vijf centimeter opgehoogd. Zoals u ziet, zaagde hij onderaan dan maar een scheef stuk van de voordeur. Ook de vloeren en de muren zijn een ramp. Intussen eist hij nog eens 5.000 euro voordat hij terugkomt.”

Solidariteit

Voor Verlinden bewijzen de verhalen hoe de kwetsbaarsten, die sowieso al het dichtst bij de Vesder woonden, nu opnieuw aan het kortste eind trekken. “De beste onderhandelaars krijgen natuurlijk de beste aannemers. De anderen komen in de problemen. Ongelofelijk hoe mensen hier toch nog misbruik van durven te maken.”

Intussen komt er vanuit PS steeds forsere kritiek op de manier waarop Wallonië door de federale regering in de steek zou zijn gelaten. “Was deze ramp in Vlaanderen gebeurd, dan zou het heel anders gegaan zijn”, zei Waals minister Christie Morreale vorige week in De Standaard. Dat de federale regering een lening van ruim een miljard aan Wallonië toekende, en geen solidariteitssteun, noemde ze “ronduit beschamend”. Sinds de ramp ligt PS ook zelf onder vuur.

Hoe dat binnenkomt bij Verlinden? “Ik ben het volstrekt oneens met de stelling dat Wallonië benadeeld zou worden. Ik beschouw het dus als een vorm van zelfkritiek”, reageert ze scherp. “Er komt veel steun vanuit de rest van het land, nog steeds. Maar uiteindelijk blijft de Waalse overheid zelf bevoegd voor heropbouw en herstel. Elio Di Rupo (PS) zit aan het stuur.”

De vraag of er bij grote catastrofes meer financiële solidariteit moet zijn in ons land, verdient volgens Verlinden wel een debat. Tot nu toe is een schenking aan Wallonië onmogelijk vanwege de financieringswet. “Een aanpassing van de wetgeving is bespreekbaar, zolang zo’n eventuele schenking onder voorwaarden gebeurt. Want dit gaat ook over verantwoordelijkheid”, zegt ze. “Doen alsof het allemaal opgelost zal zijn met meer geld, is absurd.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234