Vrijdag 21/01/2022

AnalyseFormatie

Wilmès in beeld als ‘informeel informateur’

Premier Sophie Wilmès zondag bij de heropening van het Atomium. Beeld Photo News
Premier Sophie Wilmès zondag bij de heropening van het Atomium.Beeld Photo News

Paul Magnette (PS) en Conner Rousseau (sp.a) willen volgende week hun verkenningswerk stoppen. Ze overwegen om het initiatief door te geven aan Sophie Wilmès (MR).

Jeroen Van Horenbeek

Sinds midden mei proberen Magnette en Rousseau de regeringsvorming nieuw leven in te blazen via gesprekken met hun collega-voorzitters. Alleen Tom Van Grieken (Vlaams Belang) en Peter Mertens (PVDA) zijn niet betrokken: zij worden uitgesloten van machtsdeelname.

Deze week drukt het socialistische duo even de pauzeknop in. De onderhandelingen over de nieuwe federale steunmaatregelen in de strijd tegen de coronacrisis krijgen voorrang. Dit pakket, met onder meer een tijdelijke btw-verlaging voor de horeca, moet tegen het weekend klaar zijn. Volgende week willen Magnette en Rousseau dan hun verkenningswerk afronden. Ze zullen naar alle waarschijnlijkheid een verslag opmaken met hun bevindingen.

Eisen

Die bevindingen zijn dubbel, melden verschillende bronnen. Enerzijds lijken er inhoudelijk meer mogelijkheden. Door de coronacrisis hebben de meeste partijen hun eisenlijstje aanzienlijk ingekort. De meeste voorzitters beseffen dat de politiek zich de komende jaren willens nillens moet toeleggen op de aanpak van de zwaarste economische terugval sinds de Grote Depressie. De economie herlanceren en de koopkracht beschermen wordt essentieel.

Partijen zoals N-VA en Groen, die op de wip zitten naargelang de coalitieformule, doen ook hun best om inhoudelijk niet te bruuskeren in deze eerste fase van de onderhandelingen. Nu straffe voorstellen op tafel leggen is de beste manier om er straks vakkundig afgereden te worden.

Conner Rousseau en Paul Magnette, in januari op de nieuwjaarsreceptie van de PS. Binnen hun partijen leeft de overtuiging dat de liberalen hun missie willen laten mislukken.  Beeld Tim Dirven
Conner Rousseau en Paul Magnette, in januari op de nieuwjaarsreceptie van de PS. Binnen hun partijen leeft de overtuiging dat de liberalen hun missie willen laten mislukken.Beeld Tim Dirven

Toch blijven de onderhandelingen lijden onder strategisch getouwtrek. Vooral dan tussen de liberale en de socialistische familie. Binnen PS en sp.a leeft de overtuiging dat de liberalen er alles aan doen om de missie van Magnette en Rousseau te laten mislukken. Vooral MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wordt daarbij – zoals wel vaker – met de vinger gewezen.

In de rode lezing kan hij het niet verkroppen dat Magnette zichzelf opwerpt als een staatsman die werkt aan een oplossing in het belang van het land. “Bouchez is onmogelijk”, luidt het.

Bovendien zou Bouchez incalculeren dat de tijd in zijn voordeel werkt. Zijn partij domineert de minderheidsregering Wilmès II. Indien nodig kan die ook na september 2020 voortwerken. In de Wetstraat wordt de start van het nieuwe parlementaire jaar aanzien als de deadline voor een volwaardige regering. Maar ook als die er dan niet is, lijkt de kans op nieuwe verkiezingen klein. Die zouden volgens de peilingen een bloedbad aanrichten onder de machtspartijen.

Gelijk

Omgekeerd vinden de liberalen, ook de Vlaamse, dat Magnette gevangen zit in zijn eigen gelijk. Het blauwe verwijt: de PS-voorzitter wil geen coalitie met N-VA, omdat hij die niet durft te verdedigen tegenover zijn achterban. Maar tegelijk wil hij geen inhoudelijke toegevingen doen aan de liberalen, zodat die in een paars-groene formule hun rechterflank kunnen afdekken tegen het oppositiegeweld van N-VA en Vlaams Belang. “Magnette kan niet de coalitie van zijn voorkeur én het programma van zijn voorkeur eisen”, reageert een voorname bron.

Hoe het verder moet met de federale regeringsvorming eens Magnette en Rousseau hun verkenningswerk stopzetten, is een open vraag. Aangezien er officieel een regering is, kan de koning zich niet mengen in de formatie. (Al koppelt Magnette soms terug naar het Paleis.)

Zomer

Een mogelijkheid die aan populariteit wint, is dat het initiatief overgaat naar premier Wilmès. Zij moet in september sowieso het vertrouwen vragen voor de huidige regering. Haar aanstellen als ‘informeel informateur’ zou dus logisch zijn: ze kan tijdens de zomer op zoek gaan naar een aantal partijen die samen met MR, Open Vld en CD&V werk willen maken van de relance. De nieuwe Open Vld-voorzitter Egbert Lachaert is een voorstander van deze werkwijze.

Wilmès zal dan wel de keuze moeten maken: wordt het paars-geel of paars-groen? Rond die vraag blijft de regeringsvorming – intussen meer dan een jaar – uiteindelijk draaien.

PS: ‘Geen ontslagen tot oktober 2020’

De Parti Socialiste wil ontslagen tijdens de coronacrisis tot eind oktober 2020 verbieden. De partij heeft daarvoor een wetsvoorstel klaar dat woensdag in het parlement is besproken. De PS richt zich alleen op eenzijdige opzeggingen van de arbeidsovereenkomst door de werkgever als er geen sprake is van een dringende reden voor ontslag. Het verbod geldt ook niet bij een faillissement. De radicaal-linkse PVDA/PTB heeft een gelijkaardig wetsvoorstel ingediend.

Zelfstandigenorganisatie NSZ reageert ontzet. “Dit is een onbegrijpelijk voorstel. Werkgevers ontslaan nooit mensen voor hun plezier. In moeilijke tijden is een bedrijf soms genoodzaakt om mensen te ontslaan om het voortbestaan van de onderneming en de jobs van de andere werknemers te garanderen.” Het wetsvoorstel van de PS voorziet ook een terugwerkende kracht voor ontslagen sinds 1 april 2020. NSZ vraagt zich af of dat wel strookt met de grondwet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234