Vrijdag 01/07/2022

NieuwsBrexit

Britten morrelen aan brexitakkoord: Londen wil wetgeving indienen om Noord-Iers protocol aan te passen

Britse minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss. Beeld ANP / EPA
Britse minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss.Beeld ANP / EPA

Opnieuw rommelt het tussen de Britten en Europa. De Britse regering wil ‘in de komende weken’ een wetgeving indienen waarmee ze eenzijdig de afspraken uit het Noord-Ierse protocol aanpast. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss aangekondigd in het parlement in Londen. Ze hoopt daarmee de politieke crisis in Noord-Ierland op te kunnen lossen. De Europese Commissie reageerde meteen afwijzend. Wat is hier aan de hand?

Redactie

Waarom wordt er om een aanpassing gevraagd?

De verklaring van Truss komt niet als een verrassing. De regering in Londen onderhandelt al maanden met de Europese Commissie over nieuwe afspraken voor de handel tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland. Die regio behoort tot het Verenigd Koninkrijk (VK), maar bleef na de brexit deel uitmaken van de Europese interne markt en douane-unie. Daardoor zouden er nu grenscontroles moeten plaatsvinden in de havens aan de Ierse Zee.

Uit onvrede met de situatie - de handel met Noord-Ierland verloopt heel moeizaam - weigert de unionistische partij DUP toe te treden tot de Noord-Ierse regering, waardoor de politieke crisis er totaal is. “De praktische problemen hebben bijgedragen tot het gevoel dat de oost-westrelaties (tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië, red.) onder druk staan. Die moeten worden opgelost om ook het politieke probleem op te lossen”, zei Truss in het Lagerhuis.

Wat nu?

Dat is alleen maar mogelijk, aldus Truss, als het protocol wordt aangepast, waarin de handelsafspraken met de Europese Unie (EU) zijn vastgelegd. Zo kan de Britse regering eenzijdig de afspraken uit het Noord-Ierse protocol aanpassen.

“Maar het mandaat van de EU laat niet toe dat de fundamentele bezwaren worden aangepakt.” Daarom zal de Britse regering zelf voorstellen doen om het protocol aan te passen. Toch blijft Truss de voorkeur geven aan een met de EU onderhandelde oplossing.

Nog volgens Truss betekent haar initiatief niet dat het VK internationale afspraken schendt. Wel zal de voorgestelde oplossing voor de handel over de Ierse Zee een harde grens vermijden, terwijl de EU er geen schade van zal ondervinden, maakt ze zich sterk.

Hoe reageert Europa?

De speech van Truss heeft in Brussel grote bezorgdheid veroorzaakt. Europees commissaris Maros Sefcovic, die verantwoordelijk is voor de relaties met Londen, zegt dat hij geen andere keuze zal hebben dan “met alle middelen” die hij tot zijn beschikking heeft te reageren als de Britten daadwerkelijk een wet aannemen die ervoor zorgt dat bepaalde onderdelen van het protocol niet meer toegepast worden.

Hij wijst erop dat het protocol en het brexit-akkoord waar het aan vastgehecht is de fundamenten vormen van het Brits-Europese handelsakkoord. Bovendien is het protocol wel degelijk een internationaal akkoord. “Unilaterale initiatieven die ingaan tegen internationale akkoorden zijn niet aanvaardbaar”, zegt Sefcovic.

Ook de Ierse regering reageert bij monde van buitenlandminister Simon Coveney negatief op het nieuws uit het Verenigd Koninkrijk. “De ingeslagen weg baart grote zorgen. Zo’n eenzijdige actie ten aanzien van een internationaal bindende overeenkomst is schadelijk voor het vertrouwen en zal er alleen maar voor zorgen dat het moeilijker wordt om oplossingen te vinden”, aldus Coveney.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234