Zondag 02/10/2022

NieuwsOnderzoek

‘Een hoopvolle doorbraak’: Leuvense onderzoekers kunnen groei van agressieve lymfeklierkanker afbreken

In een eerste stap bestudeerde het team het DNA van patiënten.  Beeld REUTERS
In een eerste stap bestudeerde het team het DNA van patiënten.Beeld REUTERS

Door met medicatie de samenwerking tussen twee genen te blokkeren, kunnen Belgische wetenschappers de groei afbreken van een zeldzaam maar zeer agressief type lymfeklierkanker. ‘Een hoopvolle doorbraak.’

Barbara Debusschere

Veel kankerpatiënten zijn geholpen met chemotherapie. Maar dat geldt niet voor mensen met perifeer T-cel lymfoom, een erg agressieve soort lymfeklierkanker. Driekwart van deze patiënten hervalt na chemo en de overlevingskansen na 5 jaar zijn maar tien tot dertig procent.

Omdat het niet veel voorkomt, met bijvoorbeeld zo’n tien gevallen per jaar in ons land, zijn er ook zo goed als geen alternatieve behandelingen voorhanden.

Maar een Belgisch onderzoeksteam onder leiding van professor Daan Dierickx (KU Leuven/UZ Leuven) en professor Jan Cools (KU Leuven/VIB) ging op zoek naar een mogelijke oplossing en komt nu met nieuwe inzichten in het vakblad Blood.

In een eerste stap bestudeerde het team het DNA van patiënten. Zo ontdekten ze een tot nu toe onbekende nauwe samenwerking tussen twee genen: MYCN en EZH2. Het was al geweten dat er een verband is tussen een sterke activiteit van MYCN en agressieve tumoren. Maar nu blijkt dat het ook zorgt voor een sterke activiteit van EZH2. Dat gen versterkt op zijn beurt het effect van MYCN en samen zorgen ze zo voor een snelle groei en vermeerdering van kankercellen.

“We zien in ons lichaam vaker genen die elkaars effect versterken, maar deze samenwerking kenden we nog niet”, zegt postdoctoraal onderzoekster Marlies Vanden Bempt. “Wanneer we in het labo een van deze twee genen inactiveren in menselijke kankercellen, zien we een snelle afname in aantal. Daaruit concluderen we dat de kankercellen afhankelijk zijn van deze twee genen. Omdat die samenwerking zo belangrijk is voor de groei van dit type kankercellen, is het een interessant doelwit voor de behandeling van patiënten.”

In een tweede stap gebruikten de onderzoekers daarom een molecule die EZH2 volledig afbreekt waardoor de samenwerking met MYCN niet langer standhoudt en de kankercellen sterven.

In zowel muismodellen als menselijke cellen testten de wetenschappers de nieuwe molecule samen met een ander, al bestaand medicijn dat door de lage werkzaamheid en bijwerkingen enkel in de VS wordt gebruikt.

“Maar door de twee te combineren zien wij dat ze elkaars effect versterken en de kankercellen niet overleven”, zegt Vanden Bempt. “Er is nog veel werk voor de boeg om de combinatie van beide moleculen voor de behandeling van deze kanker te optimaliseren, maar de eerste labo-resultaten zien er alvast goed uit.”

Ook Professor Dierickx ziet hoopvolle perspectieven. “Door patiënten gericht te behandelen met medicijnen die inspelen op de werking van specifieke genen die essentieel zijn voor de kankercellen, eventueel in combinatie met een lagere dosis chemo, zou de therapie draaglijker kunnen zijn met soms zelfs betere resultaten”, zegt hij.

De onderzoekers benadrukken wel dat een doorbraak in onderzoek niet hetzelfde is als een doorbraak in de geneeskunde: het kan een tijd duren vooraleer dit nieuwe inzicht doeltreffend en veilig bij patiënten kan worden ingezet.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234