Zaterdag 25/06/2022

AnalysePaul Gheysens

De schaakmeester van Antwerp: ‘Als Paul Gheysens zégt dat hij iets zal doen, dan dóét hij het ook’

Paul Gheysens, CEO van Ghelamco, ambieert met Antwerp de titel en heeft daar heel wat euro's voor over. Beeld BELGAIMAGE
Paul Gheysens, CEO van Ghelamco, ambieert met Antwerp de titel en heeft daar heel wat euro's voor over.Beeld BELGAIMAGE

Exact vijf jaar geleden onthulde Paul Gheysens zichzelf als sterke man van Antwerp. Hij wekte de slapende voetbalreus en maakte in één ruk zijn bouwbedrijf Ghelamco onmisbaar in ’t Stad en ver daarbuiten.

NVK en FDZ

Eén avond in een Grieks restaurant heeft de moderne geschiedenis van Antwerp hertekend. Ergens tussen een bord tzatziki en een dampende moussakaschotel, in 2015, zuchtte Ludo Van Campenhout (N-VA) eens diep. “Het gaat niet goed met Antwerp. We staan op de rand van het faillissement.” Van Campenhout was naast lid van het schepencollege ook grote supporter van het stamnummer 1.

Aan de andere kant van de tafel knikte zijn gesprekspartner begripvol. Philippe Neyt, een West-Vlaming en dertig jaar geleden samen met Van Campenhout assistent geweest aan de universiteit van Antwerpen, was na een lange carrière bij Proximus net aan de slag bij bouwbedrijf Ghelamco. Neyt luisterde naar zijn oude vriend en absorbeerde de informatie. Toen hij thuiskwam en zijn auto op slot deed, nam hij een beslissing: dit moest zijn baas weten. De naam van de baas: Paul Gheysens.

Voor hij Antwerp kocht, ging de topman van Ghelamco in het weekend op prospectie. Hij klopte aan bij de huizen achter de stadstuintjes die grenzen aan het Bosuilstadion, om te voelen wat zij van de club en het stadion dachten. Hij merkte dat – anders dan in Brussel rond parking C – de buurt het voetbal in het hart sloot. Dat maakte het uitbreidingspotentieel van Antwerp enorm.

Gheysens hapte toe, op voorwaarde dat hij zelf op de achtergrond kon blijven. De club verdronk in de schulden. Als de buitenwereld lucht had gekregen dat er plots centen te rapen waren op de Bosuil zou de kostprijs van het herstel van de club vermenigvuldigd zijn. In de plaats daarvan stelde hij met Patrick Decuyper een stroman aan om de weg vrij te maken. Tot 11 maart 2017. De dag waarop Antwerp de poort naar eerste klasse openramde was ook de dag waarop Gheysens uit de schaduw trad.

Snelle resultaten

Vijf jaar later is niets nog hetzelfde in Deurne-Noord. De comateuze reus is weer springlevend. Met harde cash als elektroshock. De wegrottende Bosuil heeft plaatsgemaakt voor een modern stadion met waterpartijen aan de ingang, trendy loungebars en een uitgebreid vipassortiment. En de eigenaar investeerde fors in de spelerskern, met snel resultaat: Europees voetbal na twee jaar op het hoogste niveau, de beker na vier jaar en nu, ondanks een wispelturig seizoen, nog steeds titelkandidaat.

Gheysens heeft het Belgische voetbal ontwricht. De voorbije decennia heeft geen enkele club de gevestigde orde zo door elkaar geschud als The Great Old. Dat is de hand van de baas.

Bengaals vuur op de Bosuil. Beeld Photo News
Bengaals vuur op de Bosuil.Beeld Photo News

Zowel intimi als vijanden omschrijven Gheysens als een meesterschaker, constant op zoek naar de juiste pionnen op het bord. In Warschau kocht hij twintig jaar geleden een verkrotte bouwval op bij een verlaten treinstation. Weggegooid geld, dachten de Polen. Nu is de site opgewaardeerd, met een hypermodern metrostation in de plaats van de bouwvallige tunnels. Google kocht afgelopen maandag de kantoorgebouwen die Gheysens er heeft neergezet voor 583 miljoen euro.

Het verhaal van Antwerp is gelijklopend. Ghelamco had net het stadion van AA Gent gebouwd. Het Eurostadion was op dat moment allesbehalve dood en begraven. Maar het potentieel van Antwerp was onbeperkt. Op het eerste gezicht was de club niet meer dan een ruïne uit het verleden. Gheysens was in staat om door het puin te kijken. Hij zag veel supporters, een sterk merk en een stad waarin bouwprojecten als paddenstoelen uit de grond rezen.

Gheysens kent het belang van een goede relatie met lokale besturen. In Gent stond hij dicht bij burgemeester Daniël Termont van de socialisten. Zijn belangrijkste politieke contacten in Antwerpen bevinden zich bij de N-VA. Burgemeester Bart De Wever heeft niets met voetbal, maar begrijpt dat de komst van Gheysens een nieuwe dynamiek heeft gecreëerd binnen zijn stad. “Het succes van Antwerp heeft over het hele land deuren doen opengaan”, zegt een kennis van de familie. “Als Gheysens zégt dat hij iets zal doen, dan dóét hij het ook.”

De vernieuwde raad van bestuur van Antwerp telt, behalve de familie Gheysens, vier onafhankelijke bestuurders. Twee daarvan hebben een link met de N-VA: parlementslid Philippe Muyters en partijgenoot Bart Van Camp. Die laatste is directeur bij Lantis, dat zich ontfermt over de Oosterweelverbinding. Strategisch niet onbelangrijk voor een bouwheer. Havenbaas Jacques Vandermeiren heeft dan weer een adressenboek dat kan dienen om kapitaalkrachtige bedrijven te lokken als commerciële en strategische partners.

Kleedkamer binnenstormen

Gheysens werkt liever in de schaduw dan in de spotlights. Concurrenten bestempelen hem als rücksichtslos, eigenzinnig en arrogant. Medestanders typeren hem als visionair, humoristisch en een warme familieman.

Neyt: “Hij legt de lat hoog en verwacht dat iedereen daar over gaat. Je ziet dat vaak bij mensen die de absolute top bereiken. Zij eisen perfectie.”

Het verklaart waarom Gheysens afgelopen zondag tijdens de rust in de kleedkamer van Antwerp stond. Ruim 100 miljoen euro heeft hij de voorbije jaren geïnvesteerd in zijn voetbalploeg. Afgelopen zomer kocht The Great Old voor 20 miljoen aan spelers, de tekenpremie van Radja Nainggolan niet eens meegerekend. De lat ligt hoog. Wat daartegenover stond in de eerste helft tegen Beerschot, de laatste van het klassement, was het tegengestelde van perfect.

Gheysens wil vooruit, terwijl hij op het veld alweer een processie van Echternach zag. Dat maakte hem boos. En een boze Gheysens briest, tiert en buldert. Of het over een scheve ruwbouw gaat, een Arabische volbloed die niet dekt of elf dikbetaalde voetballers die naar zijn mening niet genoeg mentaliteit tonen.

Analist Marc Degryse sprak schande van het gedrag van Gheysens. De vertrouwensrelatie met coach Brian Priske lijkt onherstelbaar beschadigd. De Antwerp-baas begrijpt die commotie niet. Sinds de aanstelling van Priske afgelopen zomer heeft Gheysens naar eigen zeggen slechts een handvol keer contact gehad met zijn trainer. En na rust waren de spelers toch weer scherp.

“Typisch Gheysens”, zegt Van Campenhout. De supporter in hem vindt het allemaal prima. “Ga maar eens luisteren in de cafés rond het stadion. Weinig fans keuren de actie van Gheysens af. Het pleit net voor hem. Hij kan zich niet rustig houden wanneer het slecht gaat. Dat toont toch enkel hoe gepassioneerd de man is?”

Tegen smartphones

In het heetst van de strijd verhinderen emoties hem soms om klaar te zien. Maar in essentie is Gheysens net een koele redenaar. Iemand die vooral delegeert. Vandaag zit hij in Warschau, morgen in Londen en volgend weekend in New York. Hij gebruikt zijn gsm enkel om te bellen en af en toe een sms te versturen. Smarpthonegebruik vermindert de aandacht en de hersencapaciteit, vindt Gheysens.

Hij omringt zich met een kleine kring vertrouwelingen. Te klein, volgens sommigen, maar het maakt wel dat hij in een vingerknip een beslissing kan nemen. Zijn mensen geeft hij blindelings vertrouwen. Anders dan hoe de perceptie is, geeft de vastgoedmagnaat veel uit handen. In ruil wil hij wel op de hoogte worden gehouden.

Olivier Renard, ex-technisch directeur van Antwerp, vindt hem daarom een voorbeeldvoorzitter. “Hij steunde ons. Niet alleen financieel, ook onze ideeën. Sportieve inmenging van bovenaf was er niet. Natuurlijk wilde Gheysens weten wie de ploeg zou versterken. Hij was verrast wanneer we een minder bekende transfer deden die weinig kostte. ‘Waarom pakken we geen bekende, duurdere speler?’”

Verpakking is even belangrijk als inhoud. Dat is de bouwheer die spreekt.

De Bosuil onderging een grondige renovatie onder het bewind van Gheysens. Beeld BELGA
De Bosuil onderging een grondige renovatie onder het bewind van Gheysens.Beeld BELGA

Wie in de fout gaat krijgt de kans om die recht te zetten. Zijn geduld is evenwel niet eindeloos. Dat geldt zeker voor trainers: Laszlo Bölöni en Frank Vercauteren vond hij te defensief voetballen, met een ontslag tot gevolg.

Gheysens schrikt er ook niet voor terug om hechte banden door te knippen. Luciano D’Onofrio heeft de club sportief uitgebouwd en zo mee groot gemaakt. Zonder D’Onofrio had Antwerp nooit gestaan waar het nu staat. Maar toen de Italo-Belg zijn hand overspeelde en zijn macht en vrijheid binnen Antwerp gebruikte om onder meer de catering en security onder zijn hoede te nemen, aarzelde de grote baas niet om in te grijpen.

Dat deed hij eerst door tegen de zin van D’Onofrio Ivan Leko aan te stellen als trainer. Op de foto stonden Leko en Gheysens champagne toosten, D’Onofrio was nergens in zicht. Wel op de foto: Michaël Gheysens, de oudste van de drie kinderen. Een commercieel talent dat ook de grootste voetbalkennis heeft van de familie. Het was Michaël die zijn vader ervan overtuigde dat D’Onofrio niet langer de toekomst was maar het verleden.

Ook dat is de schaker in Gheysens. Pionnen die niet meer helpen om de club naar zijn visie uit te bouwen offert hij op. In de bestuurskamer en op het veld. Dieumerci Mbokani mocht afgelopen zomer transfervrij vertrekken. Dat begrijpt de Congolese spits nog steeds niet. “Bij Anderlecht kende ik meneer Roger Vanden Stock als voorzitter. Hij was een tweede vader voor mij. Dat gevoel had ik niet bij Paul Gheysens. Hij is rechtlijniger, zegt waar het op staat, ook in je gezicht. Dat is geen probleem. Hij heeft Antwerp groot gemaakt. Het enige wat ik hem verwijt, is zijn beste spelers te laat verkopen, waardoor ze gratis konden vertrekken. Dat gebeurde bij mij en bij Lior Refaelov. Het voorstel dat wij kregen lag niet in de lijn van wat we voor de club hadden gepresteerd. Dat gebrek aan erkenning was spijtig.”

Gheysens ligt er niet van wakker. Hij heeft gedaan wat elke schaakmeester soms moet doen: een pion opofferen om op termijn het hele bord naar zijn hand te zetten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234