Dinsdag 09/08/2022

AchtergrondIsle of Man

Drie doden op vijf dagen tijd: wat maakt de legendarische stratenrace op Isle of Man zo gevaarlijk?

Isle of Man in 2022 Beeld Facebook
Isle of Man in 2022Beeld Facebook

Op slechts vijf dagen tijd vielen er drie doden tijdens motorrace Isle of Man Tourist Trophy. Dat is helaas geen uitzondering: de bekendste motorrace ter wereld bewijst voor de zoveelste keer ook de meest dodelijke te zijn. Wat maakt de race op het Britse eiland zo gevaarlijk?

Frederik Jacobs

Tweehonderddrieënzestig: zoveel deelnemers en toeschouwers lieten sinds de eerste editie in 1907 al het leven tijdens Isle of Man TT. Dit jaar staat de teller al jammerlijk op drie. Noord-Ier Davy Morgan (52), bekend om zijn roze helm, maakte maandag een fatale crash, vorige week overkwam Welshman Mark Purslow (29) en de Franse zijspancoureur César Chanal hetzelfde. De teamgenoot van die laatste, Olivier Lavorel (35), ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis. Harde cijfers, maar het donkerste jaar van de race was echter 1970, toen er niet minder dan zés doden vielen.

Isle of Man Beeld Alamy Stock Photo
Isle of ManBeeld Alamy Stock Photo

331,5 km/uur

Die gigantische dodentol heeft grotendeels te maken met het parcours. De race wordt namelijk gereden op publieke banen, wat ongebruikelijk en in veel landen zelfs verboden is. Bijna alle overlijdens vinden plaats tijdens de Snaefell Mountain Course, op de steile wanden van de berg Snaefell. Op het parcours van 60 kilometer zijn er maar liefst 264 verschillende passages waar het gevaar om de hoek schuilt, oftewel 1.584 plaatsen tijdens een koers van zes ronden. Denk aan huizen, muurtjes, telefoonpalen, bomen, rotondes of trottoirbanden. De race passeert ook verschillende bebouwde kommen, waar geen uitwijkmogelijkheden zijn.

Dat alles gebeurt aan waanzinnige snelheden. De hoogste gemiddelde snelheid die ooit werd gemeten op Isle of Man was 218 kilometer per uur, afgelegd door Engelsman Peter Hickman in 2018. De allerhoogste topsnelheid ooit gemeten is - hou u vast - 331,5 kilometer per uur, opgetekend door Nieuw-Zeelander Bruce Anstey.

Recordwinnaar Joey Dunlop deed ooit zijn tactiek uit de doeken om aan die snelheid op de baan te blijven: “Er is een grijze waas en een groene waas. Ik probeer op de grijze te blijven.” Aangezien de ritten worden gereden als tijdritten met interval, is het gelukkig ongebruikelijk dat racers met elkaar in botsing komen. “Ze racen niet tegen elkaar, maar tegen het parcours”, verwoordde trainer en ex-coureur Milky Quayle het ooit in ‘Reizen Waes’. Aan de races nemen zowel professionals als amateurs deel.

Ook in 1913 werd er al door de bebouwde kom geracet Beeld Getty Images
Ook in 1913 werd er al door de bebouwde kom geracetBeeld Getty Images

Kritiek

Waarom wagen racers zich aan Isle of Man, wetend dat zij de volgende in het rijtje doden kunnen zijn? Volgens Quayle draait alles rond de beleving: “Het is zo speciaal, het beste wat er is. Dit kunnen doen is verbluffend. Je doet het finaal om je te amuseren. Het plezier weegt zwaarder door dan de tol die ertegenover kan staan. Als ik morgen doodga, zal ik mijn droom hebben vervuld.” Quayle hield als coureur steeds rekening met de dood. “Voor aanvang van een race plooide ik mijn kleren altijd netjes op. Stel dat ik niet zou terugkeren, dan wou ik niet dat mensen de camper van een sloddervos aantroffen”, klonk het in ‘Reizen Waes’.

Ondanks alle gevaren geldt Isle of Man TT nog steeds als één van de meest prestigieuze koersen ter wereld. 27 jaar lang was het zelfs onderdeel van het wereldkampioenschap wegraces. In 1977 schrapte de Fédération Internationale de Motocyclisme de gevaarlijke race echter uit het WK-parcours, nadat hij al vijf jaar lang werd gemeden door alle grote teams. Er is nog steeds veel kritiek op de race en het gebrek aan veiligheidsvoorschriften.

Viskar

De eerste veiligheidsmaatregel kwam er in 1914, drie jaar na de eerste dodelijke crash: voortaan zouden veiligheidshelmen verplicht zijn. Dat heeft weinig soelaas geboden: in totaal stierven er 263 personen in 101 edities (tijdens de oorlogen en de covid-pandemie werd er niet gereden), oftewel gemiddeld zo’n 2,5 overlijdens per editie. Intussen werden meerdere passages op het parcours vernoemd naar renners die er overleden. Zo heb je bijvoorbeeld de bocht Birkin’s Bend, waar de Brit Archie Birkin in 1927 verongelukte toen hij een viskar wilde ontwijken.

Artie Bell tijdens de editie van 1949 Beeld Gamma-Keystone via Getty Images
Artie Bell tijdens de editie van 1949Beeld Gamma-Keystone via Getty Images

Het vreemdste overlijden was dat van Eugene McDonnell in 1986. Zijn concullega Brian Reid crashte tijdens een race en werd afgevoerd met een helikopter. Het geluid van de helikopter deed een paard schrikken. Het angstige dier sprong over enkele hekken op het circuit, en werd aangereden door McDonnell. De racer was op slag dood. Zijn motorfiets zette even later ook nog eens een lokale garage in brand.

De Tourist Trophy heeft zijn naam niet gestolen: jaarlijks trekt Isle of Man meer dan 40.000 bezoekers naar het gelijknamige eiland, dat zich bevindt tussen Engeland en Noord-Ierland. Alle hotels zitten maanden op voorhand vol. Het anders zo rustige eiland is 572 vierkante kilometer groot en telt slechts 88.000 inwoners - twee keer Heist-op-den-Berg. Van die inwoners wonen er veel niet full-time op het eiland. Eén van hen is voormalig Top Gear-presentator Jeremy Clarkson, die er een spierwit vuurtorenhuis bezit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234