Vrijdag 01/07/2022

AchtergrondHillsborough-ramp

Het litteken van Hillsborough heelt moeizaam in Engeland

Een agent schiet te hulp in het Hillsborough Stadium, op 15 april 1989. Beeld AFP
Een agent schiet te hulp in het Hillsborough Stadium, op 15 april 1989.Beeld AFP

In Engeland staan zondag Nottingham Forest en Liverpool tegenover elkaar in de kwartfinales van de FA Cup. Het is de eerste keer dat de twee clubs elkaar treffen in de cup sinds 15 april 1989, dag van het drama van Hillsborough dat aan 97 supporters het leven kostte.

Michael Van Vaerenbergh

Nottingham Forest vs. Liverpool FC, het lijkt een anachronisme. In de jaren zeventig en tachtig was Nottingham Forest de grote rivaal van het machtige Liverpool, een beetje zoals Man City nu. Vandaag is de club uit Centraal-Engeland een grijze middenmoter in de Championship, de tweede klasse, maar ooit was ze de thuis van spelers als Roy Keane, Stuart Pearce of Hans van Breukelen. “We waren als kometen die je door de nacht ziet vliegen. We brandden fel en doofden snel uit. Maar wat hebben we een tijdje fel gebrand”, zo blikte Forest-kapitein John McGovern op die hoogdagen terug.

Uiteraard is Liverpool zondag favoriet in Nottingham. Forest speelt al sinds 1999 niet meer in de Premier League. Sindsdien won Liverpool veertien trofeeën en speelde het vier Champions League-finales. Doorstoten in de FA Cup moet lukken, want de verwachting is dat Liverpool zelfs met een veredeld B-elftal Forest voetballes zal geven.

Stormloop

Op sportief vlak wordt het duel misschien niet zo interessant. Maar er is ook de extrasportieve achtergrond. Het is de eerste keer dat de teams elkaar in de FA Cup ontmoeten sinds 1989. Drieëndertig jaar geleden speelden The Reds en Forest een halve finale op neutraal terrein, in het Hillsborough Stadium in Sheffield. De wedstrijd duurde slechts zes minuten. Het werd een catastrofale zaterdagnamiddag.

De Hillsborough-ramp werd veroorzaakt door een stormloop van toeschouwers. Extra poorten werden opengegooid om de menigte binnen te laten, waardoor er knelpunten ontstonden. Zo kreeg je een flessenhals waarbij duizenden supporters langs één enkele ingang het stadion wilden betreden. Een massa mensen raakte in de verdrukking tegen de hekken aan de rand van het veld.

Tot 2021 sprak men van 766 gewonden en 96 dodelijke slachtoffers. Vorig jaar stierf Andrew Devine. Het pathologisch rapport was duidelijk: hersenschade berokkend door de verdrukking in Hillsborough. Dus is hij 32 jaar post factum officieel het 97ste slachtoffer van de ramp die zich op 15 april 1989 voltrok. Maar liefst 37 tieners kwamen om. De jongste was tien jaar: Jon-Paul Gilhooley, het neefje van Liverpool-legende Steven Gerrard.

Hillsborough is de grootste ramp in de Britse voetbalgeschiedenis en leidde tot aanpassingen aan de voetbalwetgeving. Zo waren in de Premier League vanaf 1994 tot januari dit jaar staantribunes verboden. De standing terraces zijn nu terug. Er is ook veel meer aandacht voor de veiligheid van de supporters.

Op zoek naar gerechtigheid

De tragedie is voor Liverpool een wonde die nooit zal helen. Iedere scouser kent wel iemand die erbij betrokken was. Een fan verwoordde het sentiment op een pakkende manier in 2019 bij de BBC: “Telkens als we ‘You’ll Never Walk Alone’ zingen kan ik de tranen niet bedwingen, omdat ik aan die arme stakkers denk die ons clublied niet meer kunnen zingen.”

Drie decennia na de gebeurtenissen zijn families van de slachtoffers nog altijd op zoek naar gerechtigheid. Meteen na het drama werd de schuld bij de fans gelegd en ontliep de politie alle verantwoordelijkheid. Dat zag men ook terug in de berichtgeving in de pers, vooral in The Sun. De tabloid pakte uit met sensationele berichten als: ‘fans urineerden op agenten’ of ‘fans sloegen politieman neer terwijl hij mond-op-mondbeademing gaf’.

Doorheen de jaren waren er echter steeds meer bewijsstukken beschikbaar die een ander beeld schiepen. In 2016 besliste een rechtbank dat de doden veroorzaakt waren door falen van de politie en dat de supporters geen blaam trof.

Een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de ramp, in Liverpool. Beeld AFP
Een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de ramp, in Liverpool.Beeld AFP

Wederzijdse haat

Een selecte groep Forest-supporters heeft afgelopen donderdag twee bloemenkransen gelegd bij het gedenkteken in Liverpool. Je zou verwachten dat deze verschrikkelijke gebeurtenis de twee groepen fans dichter bij elkaar heeft gebracht, maar dat ligt ver van de realiteit. Ook nu nog is er grote animositeit tussen beide supportersclans. Dat gaat terug tot de jaren 1970 toen Nottingham uit het niets dé topclub van het land uitdaagde. Forest pakte één landstitel en twee Europese bekers in een periode waarin Liverpool eigenlijk domineerde in Engeland en op het Europese vasteland.

De architect van dat Forest-succes was Brian Clough, iemand die ze in Liverpool verachten. Dat komt omdat de Forest-trainer nogal ongelukkig in zijn biografie het volgende liet optekenen: “Ik ben er 100 procent van overtuigd dat de Liverpool-fans die in het stadion stierven eigenlijk gedood werden door andere en vooral dronken Liverpool-fans.”

Ook andersom is er aversie. Hoewel er 28.000 Nottingham-fans aanwezig waren op die noodlottige 15 april – velen onder hen raakten getraumatiseerd door het vreselijke voorval en zetten nooit nog een voet in een voetbalstadion – is de club altijd zeer voorzichtig geweest om een uitgebreid eerbetoon op poten te zetten. Uit schrik voor een negatieve reactie bij de eigen haatdragende supporters.

Wie weet is 33 jaar na datum de tijd rijp voor een echte ommezwaai? Zondag komt er namelijk wel een grote hommage. In het stadion van Forest zullen 97 zitjes leeg blijven ter herinnering aan de doden van Hillsborough. En herinneren moeten we blijven doen. Dat is de leuze van Liverpool-fans: never ever forget.

Nottingham Forest - Liverpool, zondag om 19 uur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234