Zaterdag 25/06/2022

AchtergrondVoetbal

Het voetbal trapt de rijke Russen nog niet van het veld

Jonge Chelsea-fans poseren bij een reclamebord voor de Champions League-wedstrijd tegen Lille. De finale gaat vooralsnog door op 28 mei in Sint-Petersburg. Beeld Getty Images
Jonge Chelsea-fans poseren bij een reclamebord voor de Champions League-wedstrijd tegen Lille. De finale gaat vooralsnog door op 28 mei in Sint-Petersburg.Beeld Getty Images

De sportwereld ontsnapt niet aan het conflict tussen Rusland en Oekraïne. De roep om Sint-Petersburg de finale van de Champions League af te nemen klinkt steeds luider, ook de sponsoring door de Russische aardgasgigant Gazprom wordt in vraag gesteld.

VH

De Europese voetbalbond UEFA zit in een lastig parket door het oplopende conflict tussen Rusland en Oekraïne. Europarlementariërs eisen in een open brief aan voorzitter Aleksander Ceferin om Sint-Petersburg en andere Russische steden niet meer in overweging te nemen als gastheer voor internationale voetbalcompetities.

Meteen komt de finale van de Champions League in het vizier. Die is op 28 mei in Sint-Petersburg voorzien. Vooral Britse politici zoals premier Boris Johnson grommen dat Rusland zo zijn eigen land kan promoten terwijl het met zijn inval zelf de onafhankelijkheid van andere landen schendt.

Rusland laat zich niet van de wijs brengen. “Wij bereiden de finale voor zoals gepland”, zegt Alexey Sorokin van het organisatiecomité. “We rekenen op de komst van meer dan 50.000 buitenlandse fans.”

De UEFA stelt zich voorlopig terughoudend op. “We volgen de situatie nauwlettend op”, klinkt het. “We nemen later een beslissing wanneer dat nodig zou zijn.” Sint-Petersburg wacht al twee jaar op de Champions League-finale; de edities van 2020 en 2021 verhuisden naar Lissabon en Porto vanwege de coronapandemie.

Zitje in uitvoerend comité

Bovendien is Gazprom, het Russische aardgasbedrijf, al sinds 2012 een trouwe hoofdsponsor van de UEFA en haar Champions en Nations League. Vorig jaar werd de samenwerking zelfs nog verlengd tot 2024, goed voor 50 miljoen euro per jaar. Ook heeft Gazprom sinds vorig jaar een zitje in het uitvoerend comité van de UEFA: Alexander Dyukov is naast voorzitter van de Russische voetbalbond ook de CEO van Gazprom Neft.

Gazprom is niet alleen een belangrijke geldschieter van de UEFA maar pronkt ook prominent op de shirts van enkele Europese clubs zoals Schalke 04, Rode Ster Belgrado, Chelsea en Zenit. Vooral in Duitsland krijgt Schalke nu de wind van voren. De club uit Gelsenkirchen krijgt elk jaar 9 miljoen euro van Gazprom.

“Wanneer nemen jullie afscheid van hun sponsoring”, tweette een Duitse politica. “Het is een groot probleem om afhankelijk te zijn van Russisch geld, ook in de sport. Dan ben je politiek kwetsbaar en vatbaar voor chantage.” Schalke staat voor 217 miljoen euro in het rood en beperkt zich tot een nietszeggend communiqué waarin het tot vrede oproept.

Chelsea-spelers Kai Havertz, Christian Pulisic, N'Golo Kanté en Saúl Ñíguez vieren een doelpunt tegen Lille, terwijl sponsor Gazprom op de boarding verschijnt. Beeld AP
Chelsea-spelers Kai Havertz, Christian Pulisic, N'Golo Kanté en Saúl Ñíguez vieren een doelpunt tegen Lille, terwijl sponsor Gazprom op de boarding verschijnt.Beeld AP

Bij Chelsea maakte Gazprom in 2003 samen met eigenaar Roman Abramovitsj zijn entree. De Russische oligarch is een vertrouweling van president Vladimir Poetin. Toen in 2018 de Russische dubbelspion Sergej Skripal werd vergiftigd, deed de Britse overheid lastig over het vernieuwen van visa van rijke Russen onder wie Abramovitsj. Hij kon drie jaar het land niet in. Dat zal hem nu niet meer overkomen: hij is al in bezit van een Portugees en Israëlisch paspoort.

Eigenaar van Cercle

Vraag is nu in welke mate de economische sancties de Russische miljardairs zullen treffen. Zij kunnen in principe niet meer aan hun buitenlandse bezittingen en geld. Ook grote beursverliezen kunnen hun slagkracht aantasten. Al hebben ze nog wel wat reserve. Het fortuin van Abramovitsj wordt op 12,8 miljard euro geraamd. Ook bij Everton deelt achter de schermen een Rus de lakens uit: Alisher Usmanov, die in 2018 zijn aandelen in Arsenal verkocht, beschikt over een vermogen van 16,2 miljard euro.

Een andere oligarch is Dmitri Rybolovlev, sinds 2011 de eigenaar van AS Monaco die in mei 2017 ook Cercle Brugge overnam. Zijn kapitaal wordt op 5,9 miljard euro geschat. Het is afwachten of het afsluiten van geldstromen hem en Cercle in de problemen zal brengen. Voorlopig stelt Cercle zich niet al te veel vragen over de mogelijke impact van de internationale sancties.

Toch kan het voetbal het debat niet blijven ontlopen. Polen stelde de FIFA al de vraag om de WK-kwalificatie-interland op 24 maart niet in Rusland maar op neutraal terrein te laten spelen. In de Champions en Conference League zijn alle Russische clubs al uitgeschakeld, in de Europa League ligt Zenit er mogelijk vandaag uit tegen Betis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234