Vrijdag 01/07/2022

NieuwsWielrennen

Onder het zadel hangt een berg aan data, en die kunt u live zien

Het Giro-peloton vertrekt voor een lastige etappe in Italië. Beeld AFP
Het Giro-peloton vertrekt voor een lastige etappe in Italië.Beeld AFP

De techniek vertoont soms nog gebreken, maar de gegevens van het peloton zijn vaak live te volgen. In de Giro hebben veel renners al een datakastje van Velon onder het zadel hangen.

Robert Giebels

Dat het peloton halverwege een willekeurige vlakke etappe in de Giro d’Italia allesbehalve hard fietst is niet alleen op tv te zien. Het blijkt ook uit de cijfers op het zogenoemde tweede scherm van Velon, een internetpagina die elke seconde wordt ververst. De actuele wattages van gekende sprinters tonen daar onverbiddelijk aan dat ze zich aan het sparen zijn voor het onvermijdelijke einde van de etappe zonder noemenswaardige hellingen: een massasprint.

De sprinter van QuickStep-Alpha Vinyl bijvoorbeeld, Mark Cavendish, trapt voortdurend een zeer laag vermogen van 125 watt. Toch gaat het 38 kilometer per uur gemiddeld, want de succesvolste sprinter van de laatste decennia zit veilig in de buik van het peloton. Fietst hij met hetzelfde vermogen in zijn eentje, dan gaan dagjesmensen op stadsfietsen hem links en rechts moeiteloos voorbij. Althans, totdat Cavendish gaat sprinten voor de winst, ruim 1.400 watt op de pedalen zet, bijna 70 kilometer per uur fietst en wint of derde wordt.

In het rood

Wielrenners produceren elke seconde bergen aan data. Een deel van het peloton rijdt met een kastje onder het zadel om die gegevens op te vangen en live door te spelen naar het internet. Per renner is, als de techniek meewerkt, zijn (gemiddelde) snelheid real time te zien, hoe steil de weg omhoog loopt, hoeveel pedaalomwentelingen hij maakt, hoeveel vermogen hij (gemiddeld) trapt en hoeveel procent van de tijd hij ‘in het rood’, dus met een hoog vermogen, heeft gefietst.

Daar blijft het wat Velon betreft niet bij. Renners zoals Mathieu van der Poel, die met een hartslagmeter van het merk Whoop rondfietsen, kunnen desgewenst live data leveren over hartslag, fitheid, herstelvermogen en slaapkwaliteit. Alles om, volgens Whoop, beter te begrijpen wat de renners dag in, dag uit doormaken.

De interpretatie van al die cijfers is aan de kijker. Een renner die in een rustige etappe 7 procent van de tijd in de rode zone fietst, heeft mogelijk iets onder de leden. Ploeggenoten die, op eentje na, opeens hoge vermogens trappen zijn waarschijnlijk hun sprinter in een goede positie aan het manoeuvreren. En één van die twee even lichte klimgeiten die op kop de berg op rijden gaat vermoedelijk lossen want zijn wattages zijn uiterst grillig.

Een tracker van Velon. Beeld Velon
Een tracker van Velon.Beeld Velon

Aan wielrennen, zo bedachten de grote ploegen ruim zeven jaar geleden, kunnen we veel meer verdienen dan we nu doen. Consultant EY rekende het de zogenoemde WorldTour-teams destijds voor: waar voetbal in de vijf grootste competities een omzet genereert van circa 15 miljard euro komt wielrennen wereldwijd niet verder dan een half miljard. Heel weinig, zei EY, als je bedenkt dat het mondiale fietspubliek bestaat uit 565 miljoen mensen. Dat is een enorme doelgroep voor veel bedrijven oftewel potentiële sponsors.

De opdracht die de ploegen zichzelf gaven: maak de sport aantrekkelijker om naar te kijken en te volgen. Leg beter uit hoe wielrennen in elkaar zit, verdiep aldus de verbinding met het publiek en benut zo de commerciële waarde beter.

De formule 1 nam de wielerwereld als voorbeeld. Net als op racewagens kwamen er kleine onboardcamera’s op enkele racefietsen. Ook ontdekte het wielrennen data. Wie een paar uur op tv naar een formule 1-race kijkt, wordt bijna ongemerkt en zonder onderbreking gebombardeerd met een enorme hoeveelheid cijfers. Ze komen van twintig coureurs. De pakweg 180 wielrenners die aan een koers als de Giro meedoen genereren nog veel meer data. Vooralsnog is nog maar een fractie daarvan te zien op tv en is het ‘tweede scherm’ noodzakelijk om de verrichtingen van de renner naar keuze te volgen.

Haperende kastjes

Vlekkeloos gaat dat bepaald niet. Zo hebben niet alle renners een Velon-kastje onder hun zadel. Dat kan vreemd uitpakken als een niet-Velon-renner in zijn eentje minuten voor het peloton op kop rijdt. Op het tweede scherm lijkt het dan alsof het peloton de kopgroep is. Ook doen de datakastjes het soms wel en soms niet, waardoor DSM-sprinter Cees Bol met een gemiddelde van 4 watt een sprintersrit zou hebben voltooid.

De techniek achter de data laat de wielerliefhebber wel vaker in de steek. Wat gebeurt er met Tom Dumoulin zodra een lange klim begint? Eerst op de Etna en later op de Blockhaus kwam alleen zijn snelheid door – inclusief een topsnelheid van 100 kilometer per uur in een afdaling. Dat het omhoog allesbehalve hard ging was ook op tv te zien. Vermogen, hartslag, tijd in het rood; het had de kijker kunnen helpen zich te vereenzelvigen met de ontredderde ronderenner.

Ook blijft het een mysterie hoe Van der Poel bergen op fietst. Langzaam, dat is zeker, maar hoeveel moeite kost hem een lange klim als de Etna? “Power and HR fail”, meldde hij op fietsapp Strava. Zijn vermogens- en hartslagmeter hadden het in de rit naar de vulkaan domweg begeven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234