Dinsdag 28/06/2022

AchtergrondVeiligheid in koers

Ook in 2022 zijn de gebroken sleutelbenen en polsen niet te tellen

Verschillende renners liggen in de gracht na een valpartij tijdens Gent-Wevelgem. Beeld Photo News
Verschillende renners liggen in de gracht na een valpartij tijdens Gent-Wevelgem.Beeld Photo News

Wielrennen hoort bij de gevaarlijkste sporten ter wereld, zo bleek de afgelopen weken weer. Maar de discussies over veiligheid komen moeilijk op gang. Maatregelen blijven uit.

Kick Hommes

De wandelaar had zelf niet door dat het peloton eraan kwam. Nacer Bouhanni kon de man twee weken geleden in de Ronde van Turkije niet meer ontwijken en brak een halswervel. In diezelfde wedstrijd viel Edward Planckaert door de dranghekken en belandde in een ziekenhuis. En in de Brabantse Pijl werd Julian Alaphilippe door de eigen ploegleidersauto onderuitgereden.

Bijna elke dag liggen er renners op de grond, soms met ernstige verwondingen. Ook in 2022 loopt de lijst snel vol. De Nederlander Milan Vader liep breuken op in de Ronde van het Baskenland, net als Amanuel Gebreigzabhier uit Eritrea na een val in Catalonië. Dat zijn twee renners die er zwaar aan toe zijn. Talloze sleutelbenen en polsen zijn al gebroken. In Parijs-Roubaix moest Tim Merlier na afloop naar een ziekenhuis, omdat na een val een spier bloot lag.

Niet zoals F1

Het wielrennen hoort als het om verwondingen gaat bij de gevaarlijkste sporten ter wereld, in een lijstje met rugby, autosport, bergbeklimmen of American football. Maar waar bijvoorbeeld in de formule 1 veiligheidsmaatregelen worden genomen (denk bijvoorbeeld aan de halo, de beschermbalk over de cockpit) blijft het wielrennen achter.

Enkele teams rijden inmiddels met snijvaste kledij rond, waardoor de hoeveelheid vel dat achterblijft op het asfalt wordt gereduceerd. De helm is het enige onderdeel dat beschermt bij directe impact. Maar de sleutelbeenderen en andere vitale onderdelen blijven onbedekt.

Ook buiten wedstrijden is de weg gevaarlijk. Zeker voor wielrenners. Egan Bernal keert langzaam terug nadat hij op training in Colombia met vijftig kilometer per uur op een autobus botste. Amy Pieters kwam ongelukkig ten val op training. Zij ligt nog in coma.

Julian Alaphilippe crasht in de Brabantse Pijl als gevolg van een aanrijding met zijn ploegauto. Beeld Photo News
Julian Alaphilippe crasht in de Brabantse Pijl als gevolg van een aanrijding met zijn ploegauto.Beeld Photo News

De sport neemt de gevaren voor lief. Een wedstrijd als Parijs-Roubaix is de belichaming van risico’s nemen. Renners komen er geradbraakt uit, zei Mathieu van der Poel. “Je krijgt pijn op plekken waar je normaal geen pijn hebt”, zegt oud-winnaar Servais Knaven. Maar het hoort erbij. Annemiek van Vleuten sloeg zich vorig jaar na afloop voor de kop toen ze keihard onderuitging in Parijs-Roubaix en onder meer haar schaambeen brak. Waarom had ze überhaupt meegedaan?

Stille rennersvakbond

Er zijn bezorgde renners, zeker. Jos van Emden leverde twee jaar geleden in het AD een tienpuntenplan in met voorstellen hoe de koers voor de renners veiliger kon. Daarin zat onder meer een systeem met gele en rode kaarten voor mensen die de veiligheid in het gedrang brengen. Hij deed dat in de media, niet bij de wielervakbonden. Die luisteren toch niet naar de renners, zei hij.

Het was tekenend voor de sport. Ploeggenoot Tony Martin gaf vorig jaar aan te stoppen omdat er in zijn ogen tien jaar lang niets aan veiligheid was gedaan.

Verandering komt ook niet uit de renners. Zij proberen overal winst uit te halen. Matej Mohoric won Milaan-Sanremo nadat hij in de afdaling van de Poggio alle risico’s nam. Eén keer kwam hij in de goot naast de weg terecht, op een ander moment wist hij zijn fiets (en zichzelf) één centimeter van de muur te houden. Na afloop ging het vooral over de manier waarop hij tijdens de afdaling zijn zadel naar beneden kon zetten. Het ging niet over het gevaar waarmee hij naar beneden stortte.

Het doet denken aan de Tour van twee jaar geleden, toen rond Nice de wegen spekglad waren geworden door regenval. Martin van Jumbo-Visma probeerde de renners tot kalmte te manen. Prompt reed Astana in een afdaling hard naar beneden, met een valpartij van een eigen renner tot gevolg. Het peloton spreekt niet met één stem.

Niet buisdalen

Moeten veiligheidsregels niet simpelweg worden opgelegd? De internationale wielerunie UCI probeerde het een jaar geleden met “de grootste veiligheidsslag in jaren”. Er kwamen regels voor het zetten van hekken, onder meer.

Inmiddels zijn die regels ruim een jaar ingevoerd, maar geven renners aan zich helemaal niet veiliger te voelen. Bovendien spitst de discussie zich toe op één controversiële aanpassing: een bepaalde manier van afdalen die niet meer mag. Daarmee komt de discussie niet verder.

Organisaties graven zich ook in. Zelfs die van de Tour de France, toch een van de machtigste partijen in het wielrennen. Toen vorig jaar in de tweede etappe talloze renners tegen de grond gingen na een snelle en smalle afdaling richting finishplaats Pontivy zei Tour-baas Christian Prudhomme dat “iedereen had kunnen zien dat er een krappe bocht aankwam”.

De Fransman Clément Davy krijgt verzorging na een val in Parijs-Roubaix. Beeld Photo News
De Fransman Clément Davy krijgt verzorging na een val in Parijs-Roubaix.Beeld Photo News

Het gevaar is dat ontwikkelingen op de weg en de afwachtende houding van de wielersport nog verder van elkaar wegdrijven. En dus nemen de problemen toe. Dat zijn er nogal wat.

Ten eerste wordt de weg gevaarlijker. In de Tour de France vorig jaar zaten in een etappe 97 rotondes, één per anderhalve kilometer. Het was op een rotonde dat in de Amstel Gold Race een zware valpartij plaatsvond, waarbij Samuele Battistella van Astana zeker twintig minuten het bewustzijn verloor.

Dan zijn er nog paaltjes, bloembakken en vluchtheuvels. Tomas Van Den Spiegel, baas van de organisatie Flanders Classics, vertelt dat hij dag in, dag uit bezig is om steden en dorpen te overtuigen dat dergelijke snelheidsremmers gevaarlijk zijn voor de koers en dat andere oplossingen misschien even goed zijn.

Ten tweede groeien organisaties niet mee met de eisen van het nieuwe, snellere wielrennen. Het was pas na de crash van Fabio Jakobsen dat de Ronde van Polen een naar beneden lopende weg niet meer als finishstraat gebruikte. Bovendien werd toen pas echt nagedacht over nieuwe hekken. Slechts één organisatie heeft een met lucht gevulde veiligheidsbarrière in alle facetten ingevoerd: Flanders Classics.

Auto’s op parcours

En er zijn binnen races andere problemen. Nog steeds plaatsen organisatoren banners over de weg met palen die op de weg staan in plaats van daarnaast. Er worden te veel motoren en auto’s in de koers toegelaten. En organisaties krijgen niet meer genoeg politiebegeleiding. Een lange rechte lijn van tweehonderd kilometer van punt A naar punt B is zo niet meer volledig af te sluiten. Op onbeveiligde plekken kunnen auto’s soms zo het parcours op rijden.

De renners zitten daar middenin, met alleen een helm en mogelijk een snijvast pak. Er zijn oplossingen. Er is alleen geen partij die nieuwe regels kan opleggen en controleren. Dat zegt ook Van Den Spiegel: “Het frustreert mij dat er internationaal geen duidelijke lijn is. Voor veiligheid mogen er geen compromissen worden gesloten. Die lat moet omhoog.”

Yukiya Arashiro raapt zijn fiets op na een val in Roubaix. Beeld Photo News
Yukiya Arashiro raapt zijn fiets op na een val in Roubaix.Beeld Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234