Donderdag 29/09/2022

Wetenschap

3 orkanen bedreigen Atlantische regio tegelijkertijd: dit moet u nu weten

Grote delen van het Caribische eiland Sint-Maarten werden weggevaagd door de orkaan Irma. Beeld REUTERS
Grote delen van het Caribische eiland Sint-Maarten werden weggevaagd door de orkaan Irma.Beeld REUTERS

Het is niet alleen perceptie: 2017 kent een ongebruikelijk actief orkaanseizoen. Momenteel worden regio's in en rond de Atlantische Oceaan bedreigd door orkanen Irma, Jose en Katia. Ook in 2010 waren er drie simultane orkanen in het Atlantisch bassin, maar nooit eerder riskeerden ze alledrie tegelijk aan land te komen. Dat kan dit weekend het geval zijn.

Tom Windey

Het dreigt in de regio een zwart weekend te worden op het vlak van natuurgeweld. Orkaan Irma bevindt zich in de buurt van Cuba en de Dominicaanse Republiek, Jose raast op zo'n 1.000 kilometer van de Antillen en Katia bedreigt het zuidwesten van de Golf van Mexico: ze raast met een snelheid van 128 kilometer per uur af op de Mexicaanse kust.

De situatie doet denken aan 2010, toen in het Atlantisch bassin de orkanen Igor, Julia en Karl simultaan hun doortocht maakten. Maar met name Julia was toen nooit een bedreiging voor bevolkte gebieden. De drie orkanen van 2017 zijn dat wel. Indien Irma, na Harvey, in de VS aan land komt als orkaan van categorie 4, is het de allereerste keer in de Amerikaanse geschiedenis dat het land twee keer in een jaar getroffen wordt door een orkaan van die kracht.

Eén en ander zorgt ervoor dat het Amerikaanse orkaanseizoen bijzonder bewogen verloopt. Dat 'seizoen' loopt van 1 juni tot 30 november: in die periode is het water in de Atlantische Oceaan het warmst en lenen ook andere weersomstandigheden zich het best voor een storm. Het hoogtepunt van het orkaanseizoen ligt doorgaans in de buurt van 10-11 september, dus dat is wat we momenteel waarnemen.

Niet elke storm ontwikkelt zich tot een orkaan. Meestal krijg je er een zestal per jaar. Maar dat cijfer halen we dit jaar nu al, met Franklin, Gert, Harvey, Irma, Jose en Katia. Mogelijk volgen er dit najaar dus nog orkanen in de regio.

Warmer klimaat, gevaarlijkere orkanen

Weerspecialisten leggen al langer de link tussen de toegenomen kracht van orkanen enerzijds, en klimaatverandering anderzijds. De opwarming van de aarde (met temperaturen die elk jaar hitterecords breken) veroorzaakt dan wel geen orkanen, ze versterkt wel de verwoestende kracht ervan.

Orkanen houden het langer vol als de lucht boven oceanen warm en vochtig is. En ze hebben een groter verwoestend potentieel bij hogere temperaturen: warmere en vochtigere lucht leidt tot meer regen en meer overstromingen. Door de stijging van de zeespiegel wordt een storm bovendien gevolgd door almaar groter wordende golven.

Dat de orkanen nu allemaal tegelijk voorkomen, betekent niet dat er ook méér zijn. Er is geen bewijs dat het aantal orkanen toeneemt. Ze komen veeleer toevallig tegelijk voor. Maar ze zijn dus wel gevaarlijker. Zwaardere orkanen is een trend die klimaatwetenschappers voorspelden, en die zich nu lijkt te voltrekken (+).

Irma op weg naar Cuba en de VS

Orkaan Irma, die vandaag van categorie 5 naar 4 is gezakt, heeft op zijn doortocht door de Caraïben al aan twaalf mensen het leven gekost: in Puerto Rico, op de Amerikaanse Maagdeneilanden, op Sint-Maarten en in Barbuda. De orkaan nadert intussen Cuba. In de Amerikaanse staat Florida is nu ook een officiële orkaanwaarschuwing van kracht.

De orkaan zou deze avond aankomen in Cuba. Tienduizend toeristen kregen daar het bevel om hun hotels of verblijven aan de meest blootgestelde kust te verlaten. Na Cuba zou de orkaan koers zetten naar de zuidoostelijke kust van de Verenigde Staten en treft die eerst Florida, dan Georgia en vervolgens South-Carolina. Volgens de laatste modellen is het mogelijk dat de orkaan recht op de metropool Miami afgaat. Florida zet zich dan ook schrap voor deze 'recordorkaan'.

(lees verder onder de foto)

Katia in buurt van Mexico

Aan de andere kant van de Golf van Mexico, zo'n 300 kilometer ten noordoosten van de Mexicaanse stad Veracruz, bevindt zich momenteel Katia. Die storm is geclassificeerd als een orkaan van categorie 1.

In Mexico, dat eerder vandaag getroffen werd door een aardbeving, waarschuwde het Nationaal Orkaancentrum voor orkanen in de kustgebieden tussen Cabo Rojo en Laguna Verde. Het centrum meldt ook dat er kans is op vloedgolven.

De kans bestaat dat Katia vandaag en morgen landinwaarts keert. Tegen zondag zou de orkaan in kracht afnemen en een tropische storm worden.

(lees verder onder de foto)

De Mexicaanse kust zet zich schrap voor Katia. Beeld EPA
De Mexicaanse kust zet zich schrap voor Katia.Beeld EPA

Jose neemt in kracht toe

Tot slot is het ook bang afwachten hoe orkaan Jose zich ontwikkelt. Die bevindt zich nu op zo'n 1.000 kilometer van de Leeward-eilanden, in de noordelijke Antillen. Die regio kreeg het al bijzonder zwaar te verduren met de doortocht van Irma. Jose is vandaag gegroeid tot een orkaan van categorie 4, met windsnelheden tot 240 kilometer per uur.

En natuurlijk werd de regio eind vorige maand ook al zwaar getroffen. De Amerikaanse staten Texas en Louisiana krabbelen moeizaam recht na de verwoestende doortocht van orkaan Harvey in augustus.

Drie orkanen tegelijkertijd: dat is hoogst uitzonderlijk. Beeld rv
Drie orkanen tegelijkertijd: dat is hoogst uitzonderlijk.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234