Dinsdag 05/07/2022

NieuwsWetenschap

Bestaat dino-icoon Tyrannosaurus rex stiekem uit drie verschillende soorten?

Een artistieke impressie van de Tyrannosaurus rex. Beeld Naturalis
Een artistieke impressie van de Tyrannosaurus rex.Beeld Naturalis

De Tyrannosaurus rex werd wereldberoemd als ster van genreklassieker Jurassic Park (1993), waar het dino-icoon met gemak auto’s omver duwt en mensen van toiletpotten hapt. Maar bestaat hij stiekem uit drie verschillende soorten?

George van Hal

Ook voor Jurassic Park was Tyrannosaurus rex al één van de meest tot de verbeelding sprekende dinosauriërs, die waarschijnlijk van al zijn dinogenoten het meest te zien is geweest op het witte doek, of het nu vechtend is met een absurd grote aap in King Kong (1933) of als speelgoedvariant in Toy Story (1995).

En ja: hoewel de ene schermvariant wat meer van het echte dier afwijkt dan de andere, zijn ze stuk voor stuk wel degelijk gebaseerd op het oerdier dat 68 tot 66 miljoen jaar geleden rondstampte over de vlaktes van het huidige Noord-Amerika. De overblijfselen van die dieren kun je zelfs zien in musea zoals Naturalis in Nederland, waar T. rex Trix met haar schedel dicht bij de grond de bezoekers in de ogen kijkt.

Maar, schrijft een onderzoeksgroep deze week na een systematische analyse van heupbotten en tanden van 38 fossielen in het vakblad Evolutionary Biology: misschien is ‘T. rex’ in werkelijkheid drie verschillende soorten.

Lees ook

Is het eindelijk lente, slaat er een planetoïde in: waarom het belangrijk is om te weten in welk seizoen de dino’s stierven

Nieuwe berekening: er liepen zeker 2,5 miljard T-rexen rond op aarde

Wie zo’n iconische dinosaurus wetenschappelijk wil herclassificeren, moet er natuurlijk wel voor zorgen dat de verse varianten net zulke beeldende namen hebben als het origineel. Naast Tyrannosaurus rex (vrij vertaald: tirannieke hagedissenkoning), introduceren de onderzoekers daarom Tyrannosaurus imperator (tirannieke hagedissenkeizer) en Tyrannosaurus regina (tirannieke hagedissenkoningin).

De keizer leefde volgens hen het langst geleden, en had vier kleine snijtanden in de onderkaak en relatief stevige dijen. Die soort evolueerde vervolgens tot twee jongere soorten – de koning en koningin – die slechts twee snijtanden hadden. Van die twee soorten heeft eentje veel slankere dijen en een wat lichtere bouw: de koningin. Degene die qua stevigheid meer op hun voorvader bleef lijken, blijft de naam rex voeren.

‘Ze zien wat ze willen zien’

Marketingtechnisch is hun voorstel daarmee goed dichtgetimmerd, maar andere paleontologen denken dat de onderzoekers wel erg hard van stapel lopen. “Ik begrijp de verleiding om T. rex in verschillende soorten op te delen, omdat er inderdaad wat variatie zit in de botten die we kennen. Maar uiteindelijk is die variatie wat mij betreft heel klein. Tot ik sterker bewijs zie blijft dit voor mij gewoon allemaal T. rex”, zegt paleontoloog Stephen Brusatte (University of Edinburgh) deze week bijvoorbeeld in het Britse weekblad New Scientist. En ook Thomas Carr (Carthage College) denkt dat de onderzoekers ernaast zitten. “Volgens mij zien ze gewoon wat ze willen zien”, zegt hij in hetzelfde tijdschrift.

Zelfs co-auteur Scott Persons geeft tegenover tijdschrift National Geographic toe dat hij en zijn collega’s ernaast kunnen zitten. “Het zou me niet verbazen als blijkt dat de nieuwe soortdefinities niet helemaal kloppen”, zegt hij onder meer. “Maar waar ik wél zeker over ben is dat er meer dan één soort Tyrannosaurus was.”

Totdat duidelijk is wie er gelijk heeft, hoeven filmmakers zich dus nog niet af te vragen welk lid van de adellijke familie der tirannieke hagedissen ze nu eens de hoofdrol zullen gunnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234