Dinsdag 04/10/2022

Bijzondere 'diamantplaneet' blijkt gewoon van steen te zijn

Het sterrenstelsel 55 Cancri, waarbij 55 Cancri e heel dicht bij de moederster ligt Beeld NASA/JPL-Caltech
Het sterrenstelsel 55 Cancri, waarbij 55 Cancri e heel dicht bij de moederster ligtBeeld NASA/JPL-Caltech

De vorige jaar ontdekte diamanten planeet 55 Cancri e blijkt toch niet zo fonkelend als astronomen dachten. Een nieuw onderzoek van de universiteit van Arizona, laat zien dat de planeet minder koolstof bevat dan eerdere waarneming aangaf.

Marc Seijlhouwer

De bevindingen van Johanna Teske, die het onderzoek leidde, verschijnen deze week in The Astrophysical Journal.

In 2010 ontdekten astronomen aan de hand van telescoopwaarnemingen en computermodellen dat 55 Cancri, de moederster van het systeem, meer koolstof dan zuurstof bevatte.

Bijzonder, want de meeste bekende zonnestelsels - waaronder de onze - hebben sterren die meer zuurstof dan koolstof bevatten. Hoe dergelijke vreemde verhoudingen de planeten rond een ster beïnvloedden, was toen nog niet duidelijk.

Een laag puur diamant
Na twee jaar extra studie verscheen vorig jaar een antwoord op die vraag: door te bedenken hoe planeten zich vormen rond de ster, konden onderzoekers redeneren dat de planeet die het dichtst bij 55 Cancri staat dezelfde koolstof-zuurstof-verhouding moest hebben.

Volgens deze voorspellingen zou de planeet, 55 Cancri e, een rotsachtig oppervlak van grafiet hebben met daaronder een dikke laag puur diamant. Enorme rijkdom lag op 40 lichtjaren van de aarde te wachten.

Dat die voorspelling nu op de helling staat, komt doordat de moederster veel minder koolstof blijkt te bevatten. Sterker nog, er zit waarschijnlijk tóch meer zuurstof dan koolstof in. Weliswaar niet zoveel als in onze zon, maar zeker meer dan eerder gedacht. Met die ontdekking valt één van de belangrijke pijlers voor het idee van de diamanten planeet weg.

Onbetrouwbare zuurstofmeting
Teske kon het koolstofgehalte van de ster bijstellen omdat ze meer waarnemingen had. Doordat de ster ook relatief veel metaal verbrandt, zijn metingen van het zuurstofgehalte onbetrouwbaarder.

De vorige onderzoekers gebruikten slechts één zuurstofmeting, omdat er niet meer metingen beschikbaar waren. Maar nu blijkt het zuurstofgehalte flink te fluctueren in de metingen, en komt het gemiddeld dus anders uit dan de astronomen vorig jaar dachten.

Teske zegt dat het nog wel mógelijk is dat er ergens een diamanten planeet bestaat. "We weten nog steeds niet wat een 'typisch zonnestelsel' is. Voor hetzelfde geld zijn wij met onze zuurstofrijke zon de uitzondering," vertelt ze in het persbericht.

Artist impression van de planeet, uit 2012. Zo zou de diamanten mantal eruitzien. Als hij zou bestaan. Beeld Haven Giguere/Yale University/NASA
Artist impression van de planeet, uit 2012. Zo zou de diamanten mantal eruitzien. Als hij zou bestaan.Beeld Haven Giguere/Yale University/NASA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234