Woensdag 19/01/2022

ColumnDe Schaal van Mulders

Die wirwar aan formules en tarieven voor elektriciteit: ik kan dat zo treurig vinden

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

Jean-Paul Mulders

“Dag Jean-Paul”, begint een mail die mij wordt toegezonden. Mijn nekhaar gaat overeind staan als wildvreemden mij joviaal bij de voornaam aanspreken. Het bericht vervolgt: “De groothandelsprijzen van elektriciteit en aardgas zijn de laatste maanden ­uitzonderlijk gestegen. Als goede huisvader hebben we de impact van de prijsstijging voor je ingeschat.”

Mijn nekhaar blijkt gelijk te hebben: mijn voorschotfactuur wordt opgeslagen van de huidige 291 naar een ­whopping 581 euro. Ik heb mijn oude rekenmachine van Texas Instruments niet nodig om te zien dat dat het ­dubbele is – op één euro na dan.

Ik probeer mij voor te stellen hoe mijn broodheren zouden reageren, mocht ik van de ene dag op de andere een toeslag van 100 procent aanrekenen. Een basisbehoefte die in één ruk dubbel zo duur wordt: ik geloof niet dat ik dat eerder in mijn leven al meegemaakt heb. Dat is nu eenmaal de vrije markt, waarvan de wetten even onaantastbaar zijn geworden als die van de zwaartekracht. Trouw aan een leverancier wordt tegenwoordig bestraft. De consument is een kat op een heet zinken dak, die om de haverklap online een tariefcheck moet doen als hij niet belazerd wil worden. Die wirwar aan formules en tarieven: ik kan dat zo treurig vinden. Ik wil niet moeten kiezen tussen Elegant, Trevion, Bolt, Energie2030 en Antargaz.

Onlangs waren we op een familiefeest, waar iedereen wat te veel had gedronken. “Gas en elektriciteit zijn basisbehoeften”, hoorde ik mijn moeder opeens met luide stem verkondigen. “Ik vind dat die één vaste prijs moeten hebben, voor iedereen hetzelfde.”

Er viel een stilte. De gesprekken verstomden. Haar woorden klonken bolsjewistisch in dat gezelschap van gezette burgers. Evengoed kon mijn moeder gezegd hebben dat we de tsaar uit zijn winterpaleis moesten halen om hem op de markt publiekelijk terecht te stellen. Ik betrapte ­mijzelf op de gedachte dat ik het met mijn moeder eens was. Water is water, gas is gas en elektriciteit doet overal hetzelfde. Hoe bedroevend dat het kopen daarvan een soort Russische roulette is geworden. Je moet maar op de blaren zitten als je verkeerd hebt gegokt en je bijvoorbeeld een variabel tarief liet aansmeren in plaats van een vast.

Ik denk aan mijn lessen van vroeger in de vreemdsoortige sterrenwiche­larij die bekendstaat als economische wetenschappen. Je had daar de Schotse filosoof en econoom Adam Smith. Hij bedacht de spookachtige mythe van ‘de onzichtbare hand’: als iedereen alleen maar zijn egoïstische eigenbelang nastreeft, zal dat op den duur volautomatisch leiden tot een betere wereld voor iedereen. Al de eerste keer dat ik dat hoorde, ging mijn nekhaar overeind staan. Ik besefte: dit is bullshit met een strik errond. Dingen als energie, onderwijs en gezondheidszorg zijn te belangrijk om over te laten aan de hebzucht van de vrije markt.

Gelukkig schijnt buiten de zon, al zit er al kilte in de ochtenden. Ik neem mij voor om spaarzaam te stoken, pulls met kabelmotieven te dragen en op het terras kastanjes te poffen.

Winter is coming en het vriest vast ­stenen uit de grond, want het klimaat is een verschijnsel met gevoel voor ­ironie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234