Vrijdag 21/01/2022
Chuck Yeager. Beeld www.bridgemanimages.com
Chuck Yeager.Beeld www.bridgemanimages.com

Schaal van Mulders

Door de geluidsmuur knallen blijkt qua spektakelwaarde tegen te vallen

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

Jean-Paul Mulders

Als kind spraken twee dingen erg tot mijn verbeelding, op het vlak van wetenschappelijke vooruitgang. Het ene was de geluidsmuur. Het andere de bril waarmee je door kleren heen kon kijken. Daar stond reclame voor in populaire bladen.

De geluidsmuur kende ik uit de stripverhalen van Buck Danny, een reeks over drie Amerikaanse piloten die achteraf gezien erg fout was. Eerst vlogen ze nog met propellervliegtuigen. Naarmate de jaren vorderden, knalden ze met hun jets echter door de geluidsmuur dat het een lieve lust was.

Sneller dan het geluid gaan: voor een kind van elf – en eigenlijk ook nog voor een kind van middelbare leeftijd – was het magisch. De snelheid van het geluid kende ik van buiten: 1.224 kilometer per uur. Ik was het soort kind dat wist waar UNICEF voor staat en dat lucht 20 procent zuurstof bevat.

Ook zinnetjes als deze kende ik uit het hoofd: ‘Op 14 oktober 1947 doorbrak Chuck Yeager in een X-1-raketvliegtuig als eerste de geluidsbarrière.’ Toen ik klein was, schrok je je wel vaker een rolberoerte van vliegtuigen die door de geluidsmuur braken. Dat was vaste prik in de goede oude tijd van de Koude Oorlog. Nu hoor je zo’n knal alleen nog af en toe boven Beringen of Paal. Misschien is de stilte boven ons het zoveelste symptoom van de neergang van de westerse samenleving. Volgens Jonathan Holslag staat die op het punt om in elkaar te klappen. We hebben zelfs de fut niet meer om ons te verweren tegen eventuele belagers. “Ik lig wakker van de gedachte dat er een nieuwe oorlog kan uitbreken”, aldus de prof internationale politiek. “En dat we die zullen verliezen.” Het zou niet waar geweest zijn met de viriele kaaklijn van Buck Danny.

Intussen blijft het mij intrigeren hoe het voelt om de geluidsbarrière te doorbreken, als je in het vliegtuig zit. Qua spektakelgehalte blijkt dat dik tegen te vallen. Chuck Yeager was teleurgesteld toen hij als eerste sneller dan het geluid ging*. “Ik heb mijn oren nog en er is ook niks anders afgevallen”, sprak hij, met het soort cool dat je van Arnold Schwarzenegger zou verwachten. “Er had een hobbel in de weg moeten zitten, iets wat je vertelde dat je zojuist een mooi, keurig gat in de geluidsbarrière had geslagen.”

De piloot hoort zelf de knal niet die hij veroorzaakt. Wel blijft hij zijn eigen getater horen als hij vrolijk kletsend door de geluidsbarrière vliegt – of hij nu mach 1,1 of mach 10 gaat. Dat komt omdat de lucht in het vliegtuig met hem mee beweegt. Zo konden ook de passagiers van de Concorde gezellig champagne drinken – tot die fatale vlucht op 25 juli 2000.

Hoewel ik dat zelf niet meer zal meemaken, ben ik erg benieuwd hoe het zou voelen om sneller dan het licht te gaan. Dat is onmogelijk, volgens de ‘heersende wijsheid’. Ik wil ze echter de kost niet geven, de ‘heersende wijsheden’ van 500 jaar geleden die we nu stierenkak vinden. De bril waarmee je door kleren heen kunt kijken, daarentegen: die wil ik nog altijd dolgraag eens uitproberen. Al was het maar om de ontgoocheling van Chuck Yeager te voelen, toen bleek dat alles er nog gewoon aanhing.

* Volgens sommigen gingen piloten van ’s werelds eerste straalvliegtuig, de Messerschmitt 262, al ruim twee jaar eerder door de geluidsmuur. Maar de geschiedenis wordt nu eenmaal door de overwinnaars geschreven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234