Maandag 18/10/2021

Nieuws

Eén op de drie boomsoorten is met uitsterven bedreigd

Beeld ter illustratie. Beeld AFP
Beeld ter illustratie.Beeld AFP

Het aantal bedreigde boomsoorten is twee keer zo groot als het aantal bedreigden zoogdieren, vogels, amfibieën en reptielen samen. Dat blijkt uit het nieuwe rapport over ‘de toestand van de bomen in de wereld’ van Botanic Gardens Conservation International. Liefst 30 procent van alle boomsoorten is met uitsterven bedreigd.

Botanic Gardens Conservation International heeft vandaag het allereerste wereldwijde rapport vrijgegeven over de toestand van de bijna 60.000 bekende boomsoorten. De conclusie van 5 jaar onderzoek is schrikwekkend: Bijna 1 op de 3 boomsoorten dreigt uit te sterven. Bovenaan de lijst staan de magnolia, meranti, eiken, esdoorns en ebbenhout. De situatie is vooral verontrustend op eilanden zoals St-Helena (69 procent), Madagaskar (59 procent) en Mauritius (57 procent) alsook in Centraal-Afrika (65 procent). Maar evengoed in Europa gaat het slecht met meer dan de helft (58 procent) van de wilde boomsoorten.

Van de 17.500 soorten die met uitsterven bedreigd zijn, is het voor 440 bijna te laat. Van deze soorten blijven er nog minder dan 50 exemplaren over in het wild. Bijvoorbeeld de Mulanjeceder in Malawi, waarvan er nog maar enkele exemplaren op Mount Mulanje staan, of de alani, die je enkel op Hawaii kan vinden en die recent niet meer in het wild werd waargenomen.

De meest doeltreffende manier om het tij te doen keren, is het identificeren van welke bomen gevaar lopen en ervoor te zorgen dat deze worden beschermd. Er is dus nog hoop, want de instandhoudingsinspanningen onder leiding van de botanische gemeenschap wereldwijd nemen toe. Uit het rapport blijkt dat zeker 64 procent van alle boomsoorten in minstens één beschermd natuurgebied te vinden is, en ongeveer 30 procent in botanische tuinen, zadenbanken of andere collecties.

Beeld ter illustratie. Beeld Mine Dalemans
Beeld ter illustratie.Beeld Mine Dalemans

Domino-effect

Vooral de landbouw, houtkap en veeteelt vormen de grootste bedreigingen. Zo gebruikt de mens 1 op de 5 boomsoorten rechtstreeks voor voedsel, brandstof, hout, geneesmiddelen, tuinbouw... Ondanks de waarde van bomen worden veel soorten met uitsterven bedreigd als gevolg van overexploitatie en ontoereikend beheer van beschermde gebieden. Daarnaast worden er ook veel bomen gekapt om plaats te maken voor woningen of industrie. Maar ook de klimaatverstoring en de daaraan verbonden extreme weersomstandigheden spelen een steeds grotere rol. Naarmate de temperatuur en het weer in de wereld veranderen, lopen veel bomen het risico gebieden met geschikte habitats te verliezen. Dit treft soorten in zowel gematigde als tropische habitats. Minstens 180 boomsoorten worden rechtstreeks bedreigd door de stijging van de zeespiegel en hevige weersomstandigheden zoals bosbranden.

Verdere inspanningen zijn nodig, want boomsoorten vormen de ruggengraat van het natuurlijke ecosysteem. Veel bedreigde boomsoorten bieden een habitat en voedsel aan miljoenen andere vogelsoorten, zoogdieren, amfibieën, reptielen, insecten en micro-organismen. Het uitsterven van één enkele boomsoort kan een domino-effect veroorzaken en het verlies van vele andere soorten katalyseren. Daarnaast slaan ze 50 procent van de koolstof op aarde op en vormen ze een buffer tegen extreme weersomstandigheden, zoals orkanen en tsunami’s.

Het Botanic Gardens Conservation International beveelt vijf acties aan voor beleidsmakers en deskundigen om bedreigde soorten te beschermen. Allereerst het uitbreiden van het aantal beschermde gebieden voor boomsoorten die hier nog niet over beschikken. Daarnaast ervoor zorgen dat bedreigde boomsoorten, waar mogelijk, bewaard worden in botanische tuinen en zadenbanken. Ook de overheids- en bedrijfsfinanciering verhogen voor het beschermen van bedreigde boomsoorten. Voorts boomplantprogramma’s uitbreiden en zorgen voor gerichte aanplant van bedreigde en inheemse soorten. En tot slot het verhogen van wereldwijde samenwerking om het uitsterven van bomen aan te pakken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234