Dinsdag 05/07/2022

Dieren

"Een vegetarische kat? Neem dan een konijn"

Steeds meer mensen zijn vegetarisch, en dus vragen steeds meer mensen zich af of hun kat of hond niet beter ook op een exclusief plantaardig dieet zou overleven. Beeld Shutterstock
Steeds meer mensen zijn vegetarisch, en dus vragen steeds meer mensen zich af of hun kat of hond niet beter ook op een exclusief plantaardig dieet zou overleven.Beeld Shutterstock

Een kwart van de milieu-impact door vleesproductie komt van dierenvoeding. Wordt het geen tijd dat ook onze huisdieren vegetarisch beginnen te eten?

Barbara Debusschere

Net zoals er oorlogen woeden over wat een mens vooral 'moet' of 'niet mag' eten, woedt er ook een hevig debat over voeding voor huisdieren. En dan gaat het ook over obesitas, glutenvrij en omega 3.

Nu pookt een nieuw Amerikaans onderzoek de boel op met de conclusie dat een kwart van de nefaste impact op het milieu door vleesproductie uit de dierenvoedingsindustrie komt. En dat huisdieren dus beter ook vegetarisch worden.

Dagelijks 153 ton

In ons land spelen de ongeveer 1,3 miljoen honden en 2 miljoen katten dagelijks 153 ton aan dierlijke bijproducten binnen. Baasjes die bezig zijn met het milieu, vragen zich dan ook af of ze hun viervoeter voortaan niet beter ook een bakje soja voorschotelen. Enkele merken van vegetarische dierenvoeding suggereren alvast van wel. Maar is dat echt een goed idee?

"Ik zie eerst en vooral niet veel solide argumenten", reageert diergeneeskundige Philippe Bossaert (Universiteit Antwerpen). Hij vindt de Amerikaanse studie, gepubliceerd in PLOS ONE, dan ook maar deels waardevol.

Restvlees

De onderzoekers kijken naar de totale consumptie en uitstoot van huisdieren, en zien dat hun milieu-impact dus hoe dan ook erg groot is. Ook geven ze aan dat redelijk wat restvlees, waaruit dierenvoeding bestaat, wel door mensen zou kunnen worden gegeten. Bovendien wijzen ze op de trend om katten en honden meer rauw vlees te geven.

"Dat klopt wel", zegt Bossaert. "In Nederland eet al 20 procent 'barf'". Dat staat voor biologically appropriate raw food en betekent dat je je kat of hond vooral rauw vlees geeft om het oerdieet zo veel mogelijk te benaderen.

"Die trend komt stilaan tot bij ons", zegt Bossaert. "Een gevolg is dat meer mensen op eigen houtje aan de slag gaan met het concept van enkel rauw vlees. Dan krijg je honden die elke dag filet pur of kippenlevertjes eten. Dat kan ongezond zijn en het is wel degelijk extra vleesconsumptie: het gros van de voeding voor katten en honden bestaat nog altijd uit wat overblijft van de productie voor menselijke consumptie, zoals separatorvlees, orgaanvlees, dierenmeel. Dat mis ik wat in deze studie. Het is net ecologisch dat die bijproducten via dierenvoeding toch worden gebruikt."

Psychologisch lastig

Maar reststromen of niet, voor een overtuigd vegetariër is het psychologisch hoe dan ook lastig om een hond rund en kip te serveren.

Op de vraag of je van je kat of hond dan een vegetariër kunt maken, antwoorden experts in koor: "In theorie. Maar je moet al een voedingsdeskundige onder de arm nemen om dat in de praktijk goed te doen."

Honden zijn namelijk aangepaste carnivoren en katten pure carnivoren. Hun verteringsstelsel is veel meer afgesteld op vlees dan dat van hun omnivore baasje. "Hun metabolisme is veel minder flexibel om te overleven op een plantaardig dieet", zegt Bossaert. "Dat betekent dat ze een paar voedingsstoffen rechtstreeks nodig hebben uit vlees, zoals vitamine A en D, enkele essentiële vetzuren en aminozuren."

Supplementen

Daarom lukt een vegetarisch dieet niet zonder supplementen. En omdat het er meer zijn dan wat menselijke vegetariërs nodig hebben, kan dat al snel ingewikkeld worden. "Het is een grote verantwoordelijkheid om daaraan te beginnen en het is nog maar de vraag of vegetarische honden- en kattenvoeding al die noden kan opvangen en tegelijk ook smakelijk kan zijn voor carnivoren", zegt professor dierenvoedingsleer Geert Janssens (UGent).

Ook professor Myriam Hesta, gespecialiseerd in voeding voor gezelschapsdieren (UGent) stelt: "Je moet zeker weten dat je een uitgebalanceerd product geeft en dat je dier er dan ook voldoende van opneemt. Je hebt dus deskundige begeleiding nodig. Bovendien zou ik het afraden voor pups en voor katten. Een hond zal het nog makkelijker trekken op een uitgebalanceerd plantaardig dieet, omdat de hond een aangepaste carnivoor is, maar zeker een jonge hond heeft de voedingsstoffen uit vlees nodig. Katten hebben als strikte carnivoren grotere behoeftes aan specifieke voedingsstoffen uit vlees zoals vitamine A, taurine, niacine en arginine. Ze moeten die stoffen rechtstreeks uit dierlijke producten halen omdat ze die niet zelf kunnen aanmaken. Bovendien zien we dat ze minder tuk zijn op vegetarische voeding, waardoor ze te weinig binnenkrijgen."

Lees ook het opiniestuk van Stijn Bruers:

Waarom uw kat weldra geen dieren meer moet eten

Orgaanvlees

Hesta heeft, zoals haar collega's, ook filosofische bedenkingen. "In de klassieke pet food komen de dierlijke ingrediënten vooral uit wat wij niet willen eten. Die ingrediënten zijn rijk aan eiwit, vitaminen en sporenelementen zoals orgaanvlees, bijvoorbeeld lever. Dat weggooien en de hond dan een vegetarisch alternatief vol supplementen geven, daar zie ik de duurzame kant niet meteen van."

Wie het helemaal ecologisch wil houden, heeft eigenlijk best geen huisdier of hoogstens een kleine planteneter. Of zoals Janssens zegt: "Waarom neemt iemand die per se een vegetarisch huisdier wil niet gewoon een konijn?"

"Ook mijn dieren moeten geen andere dieren eten"

Tien jaar geleden haalde zij om principiële redenen ook vegetarische dierenvoeding in huis voor haar twee honden en zes katten. Jaecques draagt dierenwelzijn hoog in het vaandel: "Ook mijn dieren hoeven geen andere dieren te eten."

De verandering van hun eetpatroon liep wel niet helemaal zoals gepland: "Mijn honden pasten zich snel aan, maar sommige van mijn katten kregen spijsverteringsproblemen." Dit zette Jaecques ertoe aan om de dierlijke kattenvoeding toch maar weer op het menu te plaatsen en enkel de honden tot vegetariërs om te scholen.

Jaecques vindt het goed dat mensen ervoor openstaan, maar benadrukt wel dat ieder dier anders is en dat de opvolging van je hond of kat dus wel noodzakelijk is. "Dieren kunnen net als mensen overgevoelig of zelfs allergisch zijn aan bepaalde voedingsstoffen", zegt Jaecques. "Als je een huisdier in huis haalt, ben je verantwoordelijk voor het welzijn van dit dier. Merk je dat er gezondheidsproblemen ontstaan door het dieet, dan pas je dat aan, of het nu om een vegetarisch of vleesdieet gaat."

De meeste vegetarische of veganistische honden- en kattenvoeding die verkrijgbaar is, is volledig uitgebalanceerd en volwaardig, voegt Jaecques toe. "Maar er zijn nog niet zo veel verschillende merken verkrijgbaar, dus wanneer een kat of hond iets niet goed kan verteren is er niet zoveel keuze om iets anders te proberen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234