Zondag 26/06/2022

Wetenschap

Effect ALS Ice Bucket Challenge blijkt maar van korte duur

Formule 1-rijder Lewis Hamilton doet mee aan de ALS Ice Bucket Challenge in 2014. Beeld BELGA
Formule 1-rijder Lewis Hamilton doet mee aan de ALS Ice Bucket Challenge in 2014.Beeld BELGA

Acties voor het goede doel kunnen als lopend vuur over internet gaan, maar de brand duurt vaak maar kort. Die conclusie trekt sociaal psycholoog Sander van der Linden (Cambridge Universiteit) op basis van onder meer een analyse van internetdata rondom de ALS Ice Bucket Challenge.

Anouk Broersma

Wekenlang stond in augustus 2014 ieders Facebooktijdlijn vol filmpjes van mensen die een emmer ijswater over zichzelf stortten en anderen nomineerden hetzelfde te doen, om aandacht te vragen voor de spierziekte ALS. Het leidde tot een enorme piek in googlezoekopdrachten als 'wat is ALS' en een recordaantal bezoekers op de Wikipediapagina over ALS. Maar die extra aandacht was binnen een paar weken alweer weggeëbd, schrijf Van der Linden deze week in Nature Human Behaviour.

Ook de stijging in donaties was van korte duur. De Amerikaanse ALS-vereniging kreeg 138 miljoen dollar binnen in 2014, 115 miljoen meer dan het jaar daarvoor. Maar in 2015 stond de teller gewoon weer op dezelfde eindstand als in de jaren voor de Ice Bucket Challenge.

Naamsbekendheid

Theo Schuyt, hoogleraar filantropie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en niet betrokken bij het artikel, beaamt dat een virale online campagne niet genoeg is om blijvende steun te krijgen. "Sociale media is heel geschikt om aandacht te vragen voor een onderwerp, maar dat betekent niet direct dat mensen geld geven." Daarvoor is meer nodig: motivatie vanuit je zelf, sociale druk uit je omgeving of simpelweg de concrete vraag om geld te doneren.

Bij de Ice Bucket Challenge zei slechts één op de vijf deelnemers in de video iets over donaties, bleek eerder al uit onderzoek. Eén op de vier noemde ALS niet eens. Voor veel van hen draaide het meer om de uitdaging dan om het goede doel.

Gorrit-Jan Blonk, directeur-bestuurder van Stichting ALS Nederland herkent dat. "Soms wisten mensen helemaal niet waar ze het voor deden, maar velen wisten het gelukkig wel." Het leverde hen dat jaar met 2 miljoen extra aan donaties een recordbedrag van 8,9 miljoen op. Ook bij hen was dat een eenmalige stijging. "Maar qua naamsbekendheid heeft het ons veel gebracht. En het heeft de internationale samenwerking in het ALS-onderzoek in een versnelling gebracht."

Movember

Toch ziet van der Linden het als een interessante uitdaging om blijvend voordeel uit spontane virale acties te halen. Als succesvoorbeeld noemt hij Movember, de actie waarbij mannen zichzelf in november een maandlang niet scheren om aandacht te vragen voor gezondheidsproblemen als prostaatkanker.

Wat in 2003 begon als een idee van twee Australische vrienden, wordt nu jaarlijks georganiseerd vanuit de internationale Movember Foundation. Het verschil met de Ice Bucket Challenge is volgens van der Linden dat het geleidelijk groeide, en meer vanuit inhoudelijke betrokkenheid van deelnemers. Misschien zit de kracht van virale acties dus paradoxaal genoeg wel in het afremmen van dat virale element van de campagne.

Eenvoudig is dat echter niet. Een poging van de ALS-beweging om van de ice bucket challenge een jaarlijks evenement te maken ging in augustus 2015 geruisloos voorbij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234