Zondag 02/10/2022

Elektrische wagen

Elektrisch vindt tweede adem

null Beeld © BAS BOGAERTS
Beeld © BAS BOGAERTS

Weggelachen en beschimpt is hij, de elektrische wagen. Te duur, niet duurzaam, ongeloofwaardig. Een test van drie jaar met ruim 1.800 deelnemers verwerpt de vooroordelen. In de stad is de e-car, in combinatie met de (e-)fiets en het openbaar vervoer, een succesverhaal.

SOFIE VANLOMMEL

Ingrid Lieten (sp.a) kon als Vlaams minister van Innovatie leuren met laadpalen zoveel ze wilde, de elektrische auto sloeg niet aan. De verkoop kwam niet van de grond. Autojournalisten schreven meesmuilend over hun testrit ('ik hoop dat ik mijn bestemming bereik zonder stil te vallen'). De huidige elektrische wagens kunnen nog altijd maar 100 kilometer rijden met een volle batterij. "Maar de gemiddelde Vlaming legt helemaal geen 100 kilometer per dag af", zegt Olivier De Cock. "Ook voor de huidige e-cars is er dus absoluut ruimte in het verkeer."

De Cock leidde de afgelopen drie jaar het Olympusproject, een grote test voor flexibel en voornamelijk elektrisch vervoer. Als het mobiliteitsbudget dat de Vlaamse regering wil invoeren de opdracht is, dan biedt Olympus de oplossing.

Stel: u bent een bankbediende die in Brussel werkt en in Holsbeek woont. 's Morgens rijdt u met de elektrische wagen zo'n zeven kilometer tot Leuven. U parkeert bij het station en plugt de wagen in in de laadpaal die op de parking is geïnstalleerd. Terwijl u naar het perron wandelt, koopt u met uw smartphone een kaartje voor de trein. Reserveren is niet nodig, de rijen voor het loket en de ticketautomaat laat u links liggen. In Brussel-Centraal stapt u op de elektrische fiets om de Kunstberg te beklimmen. Fris arriveert u op kantoor. Een klant bezoeken, een zakenlunch? Eén kaart werkt voor tram, metro en bus. Wanneer u 's avonds weer in Leuven arriveert, is de wagen opgeladen. Voor de proefpersonen van het Olympusproject was dit geen toekomstmuziek, maar de realiteit.

Meer dan 1.800 deelnemers in Antwerpen, Gent, Leuven en Hasselt gebruikten elektrische auto's en fietsen in combinatie met openbaar vervoer. Onder meer de NMBS, autodeelbedrijf Cambio, de leaseafdeling van Belfius, het bedrijf Accenture en meer dan tweehonderd ambtenaren van de stad Antwerpen namen deel.

In Antwerpen werd voor dienstverplaatsingen dubbel zo vaak voor de fiets gekozen. In 2012 gebeurde 72 procent van de verplaatsingen voor het werk met de auto, het afgelopen jaar was de wagen nog goed voor 57 procent van de ritten. Het gebruik van benzinewagens ging in twee jaar met 60 procent achteruit. Het aantal ritten met de e-car steeg met 50 procent.

undefined

Opel Corsa

De 'gewone' fiets leed amper onder de concurrentie van de elektrische. "Met de e-fiets krijg je letterlijk een duwtje in de rug", zegt Antwerps projectleider Dries Willems. "Het comfort en de actieradius stijgen."

Hij bestudeerde de loonkost en dokterde het meest efficiënte transportmiddel uit. Bij verplaatsingen onder de 500 meter wordt van ambtenaren verwacht dat ze wandelen. Tot vijf kilometer moet een gewone fiets volstaan, tot zestien kilometer is de e-fiets het meest geschikt. Hij stelde vast dat de elektrische fiets ook veruit het snelste vervoermiddel is: met 15 kilometer per uur verslaat hij in de stad de wagen (14 km/u) en de gewone fiets (13 km/u).

Twaalf van de dertig poolwagens van de stad Antwerpen zijn vandaag elektrisch. De stadskoeriers gebruiken elektrische (bak)fietsen. De straatveegmachines werken op batterijen, een aantal pick-uptrucks en bestelwagens rijdt elektrisch. Gent besloot bijkomend te investeren in twee elektrische wagens en een 'snelle' laadpaal. Om de dure wagens beter te doen renderen, worden de e-cars in het weekend uitgeleend aan Cambio. Subsidies van voormalig minister Lieten, die voor het Olympusproject 17 miljoen euro vrijmaakte, dekten de aankoop van elektrische wagens tot zo'n 80 procent. Een e-car kost 25.000 tot 30.000 euro.

Kosten

Op dit moment kost een kleine benzinewagen, type Opel Corsa, de stad 50 cent per kilometer. Voor de elektrische wagen is dat 58 cent, omdat er nog altijd minder mee wordt gereden. Maar als de berekening wordt gemaakt voor iemand die elk jaar 20.000 kilometer rijdt, dan daalt de kostprijs tot respectievelijk 30 en 29 cent per kilometer. "Stroom is duurder geworden, maar dat stelt niets voor vergeleken bij de brandstofkost", zegt Willems. "Elektrische wagens zijn goedkoper, als veel mensen ze gebruiken."

De grootste uitdaging voor elektrisch rijden, weet ook Olivier De Cock van Olympus, "is dat er nog meer kilometers moeten worden gemaakt om de investering te doen renderen. Cambio heeft een elektrisch wagenpark, maar toch halen de e-cars op dit moment slechts 25 procent van het noodzakelijke rendement. Omdat chauffeurs een bepaalde drempel over moeten. Wie zo'n auto één keer heeft gebruikt, is verkocht." In het kader van het proefproject werd bijna 275.000 kilometer elektrisch afgelegd.

Alle proefpersonen waren dan ook tevreden. De belangrijkste redenen om elektrisch te rijden zijn milieu, prijs en snelheid.

Als de elektrische sector erin slaagt de aanloopfase te ontgroeien, wat zeker bij deelsystemen om een kritische massa van gebruikers vraagt, dan ziet De Cock een mooie toekomst. "De groei van de sector is bij de start van het project iets te optimistisch ingeschat", zegt hij.

"We zien nu pas een dynamiek ontstaan. De 42 laadpunten in de 7 NMBS-stations worden bijvoorbeeld intensief gebruikt. Voor het uitrollen op grote schaal hebben we initiatieven van de markt nodig. Zo zien we dat enkele bedrijven nu bezig zijn met de verkoop van laadpalen. Terwijl Europa bepaalt dat per tien elektrische wagens één publieke laadpaal ter beschikking moet zijn."

undefined

Gezondheid

De meeste laadpalen bevinden zich ver van de stadsbewoner. Ze zijn ingeplant met de ouderwetse brandstofrijders in het achterhoofd: op parkings naast de autostrade en bij tankstations. De Cock noemt het "de stadsparadox: de bewoners die er het meeste baat bij zouden hebben, zijn het verst verwijderd van de infrastructuur."

Naast meer flexibiliteit en snelheid resulteert elektrisch rijden ook in een enorme gezondheidswinst. In ons land worden de Europese fijnstofnormen continu overschreden, en er is de verplichting om de CO2-uitstoot tegen 2020 drastisch terug te dringen.

Een onderzoek van de KU Leuven heeft de uitstoot van fijn stof bij e-cars even schadelijk genoemd als die van recente benzinewagens. Dat onderzoek werd later uit zowel uit academische hoek als vanuit het bedrijfsleven zwaar bekritiseerd. "De uitlaatemissie is wel degelijk nul", klinkt het.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234