Zaterdag 22/01/2022

Achtergrond

Geen vuiltje in de lucht: zo kan het

De Gentse school Benedictuspoort ligt vlak aan een druk viaduct. Beeld Bas Bogaerts
De Gentse school Benedictuspoort ligt vlak aan een druk viaduct.Beeld Bas Bogaerts

Hoe meer luchtverontreiniging in de buurt van een school, hoe slechter de prestaties van de leerlingen. Maar hoe kunnen we in dit dichtbevolkte Vlaanderen ooit nog gezonde lucht inademen? Vijf mogelijke oplossingen.

Sara Vandekerckhove

1. Raampje open

Het mag vreemd klinken, maar in de klas en thuis kan een eenvoudig open raam al een groot verschil maken. "Ventilatie is heel belangrijk", zegt milieu-econoom Johan Albrecht (Universiteit Gent). "In heel oude scholen heb je geen goeie ventilatie, dus daar moet je op tijd de ramen open zetten. Als het buiten vriest, vergeten mensen dat nogal eens. Maar doe je het niet, dan stijgt het CO2-gehalte in je lokalen en worden de leerlingen daar suf van."

Thuis geldt dezelfde regel: regelmatig het raam openzetten, en dan het liefst het raam aan de achterkant van het huis zodat de luchtvervuiling niet binnen waait.

Belangrijk is om daarbij slimme keuzes te maken. Het raam openzetten tijdens de spits, terwijl in de straat auto's staan aan te schuiven, is geen goed idee. "Zowel in de klas als thuis kun je daar eigenlijk op een eenvoudige manier rekening mee houden."

2. Autofiscaliteit

Oude wagens en dieselwagens moeten eruit. "Dat zijn bommen van vervuiling", zegt Albrecht. "Zeker die oude wagens. Dan nog liever een gloednieuwe dieselauto dan een oude benzinewagen." De voorbije jaren heeft de Vlaamse regering bijvoorbeeld al de belastingen voor dieselwagens opgevoerd, om zo tot een groener wagenpark te komen.

"Maar het blijft wellicht nog te beperkt", zegt Albrecht. "Bovendien kun je niet om het leger aan bedrijfswagens heen. Mensen rijden gratis en trekken zich dus niets aan van hun uitstoot." Meer elektrische wagens op de weg zou eveneens het verschil kunnen maken. "Ook dat kan de overheid stimuleren."

3. Verkeersdoorstroming

Niets vervuilender dan een auto die stilstaat. En aangezien vorig jaar opnieuw een record aan files werd opgetekend, betekent dat weinig goeds voor onze lucht. Om die doorstroming te verbeteren, moeten er dus minder wagens de weg op. "Rekeningrijden, zeker op de ringwegen, zou soelaas kunnen bieden", zegt Albrecht. Maar ook: grote parkings bouwen aan de rand van de stad en een vlotte doorgang verzekeren naar het centrum met het openbaar vervoer of een goede en veilige fietsinfrastructuur verzekeren.

Daarnaast speelt ook de ruimtelijke ordening een grote rol. De geplande betonstop van de Vlaamse regering is volgens de experts een goeie maatregel om tot een betere verkeersdoorstroming te komen. "Wij zijn een heel ruimtelijk wanordelijk land", zegt Frans Fierens, wetenschappelijk medewerker bij de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL). "Zoiets buig je natuurlijk niet op 1-2-3 om. Maar die betonstop is zeker een eerste stap."

4. Reductie CO2

Niet enkel het verkeer speelt een rol, er zijn een resem sectoren die verantwoordelijk zijn voor schadelijke uitstoot. "De industrie, de landbouw, de huishoudens... Bij al die spelers moet de uitstoot verder naar beneden en moeten er extra maatregelen komen", zegt Fierens.

Zo zijn er soms op het eerste zicht onschuldige zaken, die grote gevolgen hebben. "Houtverbranding bijvoorbeeld. De kleine houtkachels die mensen thuis hebben, stoten enorm veel fijn stof uit. Zoiets zouden we eigenlijk moeten vermijden." De Vlaamse Milieumaatschappij gaat alvast bij slechte luchtkwaliteit waarschuwingen uitsturen om op die dagen geen hout te verbranden.

5. Technologie

Tot slot kan ook de technologische vooruitgang voor meer gezonde lucht zorgen. "Zijn elektrische wagens nu nog een speeltje voor rijke mensen, dan worden die op termijn wellicht betaalbaarder", zegt Albrecht. "Of denk maar aan de zelfrijdende wagens. Die zullen binnen ettelijke jaren misschien hét openbaar vervoersmiddel bij uitstek zijn voor kleine afstanden. Sowieso denk ik dat we qua mobiliteit van oplossingen 'in bulk' naar oplossingen 'op maat' zullen gaan."

De elektrische fiets is volgens de experts alvast een goed voorbeeld van hoe technologie de ecologie een duw kan geven. Fierens: "Dankzij de elektrische fiets kun je comfortabel langere afstanden doen, zonder dat je daarvoor in topconditie moet zijn. En als mensen merken dat ze op die manier sneller ter plaatse komen, dan zorgt dat ook voor een mentaliteitswijziging."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234