Donderdag 19/05/2022

Wetenschap

Grote doorbraak: Japanse wetenschappers creëren levende muizen uit het niets

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Zal het op een dag mogelijk zijn om baby's vanuit het niets te creëren in een labo? Die mogelijkheid lijkt alsmaar realistischer te worden, nu wetenschappers erin geslaagd zijn eicellen van muizen te produceren, én die te gebruiken om gezonde nakomelingen voort te brengen.

Jill Casters

Het Japanse onderzoek, dat verschenen is in de online versie van het vakblad Nature, spitst zich voorlopig enkel toe op muizen en op eicellen. Maar volgens de onderzoekers is er geen reden om te vermoeden dat dezelfde techniek niet gebruikt zou kunnen worden bij mensen en voor sperma.

Het is de eerste keer dat wetenschappers erin slagen eicellen te produceren zonder de hulp van een dier. Meteen doet het hoop rijzen voor nieuwe toekomstige vruchtbaarheidsbehandelingen. Want dit resultaat zou kunnen betekenen dat het in de toekomst mogelijk wordt om nieuwe mensen te creëren in een laboratorium.

Sommige wetenschappers durven zelfs nog verder denken. "Eenmaal dit gedaan is voor één dier, is het ontwikkelen van vergelijkbare systemen voor andere soorten slechts een kwestie van techniek", zegt professor Dusko Ilic, stamcelwetenschapper aan King's College in Londen, aan The Independent. "En dan zijn we misschien wel in staat om uitgestorven zoogdieren een nieuw leven te geven."

Maar voorlopig blijft het bij dromen. De Japanse studie was in eerste instantie bedoeld om een licht te werpen op de unieke eigenschappen van een eicel. Het zal jaren duren vooraleer de techniek betrouwbaar en veilig genoeg is voor gebruik bij mensen. En als het al ooit zover zou komen, zijn er bovendien nog heel wat ethische hordes te nemen.

Elf levende muizenjongen

Het Japanse team, onder leiding van professor Katsuhiko Hayashi van de universiteit van Kyushu, gebruikte stamcellen van muizenembryo's en volwassen cellen uit het puntje van de staart. Beide soorten stamcellen werden blootgesteld aan verschillende cocktails van chemische stoffen, waardoor ze zich ontwikkelden tot eicellen. In Nature beschrijven de onderzoekers hoe zich spontaan follikels vormden rond de ontwikkelende eicellen.

Een aantal van die eicellen werd uiteindelijk bevrucht met een standaard IVF-techniek. De embryo's die daaruit voortkwamen, groeiden uit tot gezonde, vruchtbare nakomelingen. "We hebben de volledige vrouwelijke voortplantingslijn dus gereconstrueerd in een petrischaaltje", schrijven de onderzoekers in hun studie.

Al was de kans op een levend, gezond muizenjong maar klein. Elf van de 316 embryo's groeiden uiteindelijk uit tot een levende baby.

Ondanks dat kleine aantal wordt de Japanse prestatie wereldwijd geprezen. Nooit eerder waren onderzoekers erin geslaagd volwaardige, bevruchtbare eicellen te ontwikkelen in een laboratorium. Hoewel kunstmatige eicellen voor vrouwen nog veraf zijn, verschaft deze studie wel een basis voor experimentele modellen.

"Op een dag kan deze aanpak mogelijk bruikbaar zijn voor vrouwen die op vroege leeftijd onvruchtbaar geworden zijn", zegt professor Richard Anderson van de universiteit van Edinburgh aan The Independent. "Of voor verbeteringen van meer conventionele vruchtbaarheidsbehandelingen."

Steeds meer studies doen vermoedens rijzen dat mama en papa in de toekomst wel eens overbodig zouden kunnen worden om baby's te maken. Eerder dit jaar slaagden Chinese wetenschappers erin sperma te creëren uit stamcellen, en daarmee een eicel te bevruchten om gezonde muizen te kweken. En vorige maand nog toonden experimenten op muizen aan dat het mogelijk is om sperma met iets anders dan een eicel te combineren om baby's te maken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234