Maandag 03/10/2022

Wetenschap

Luchtfoto's tonen Braziliaanse stam die nooit in contact kwam met moderne wereld

null Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara
Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara

Braziliaanse ambtenaren van het overheidsagentschap voor Inheemse Volkeren hebben spectaculaire foto's kunnen nemen van een stam, waarvan gedacht wordt dat ze nog nooit in contact is gekomen met de buitenwereld. Diep verscholen in de Amazonejungle in het noorden van het land tegen de grens met Venezuela doken de onderzoekers plots op een groep inwoners in het midden van een cirkelvormige structuur.

Tommy Thijs

Het dorp en de inwoners werden Moxihatetema genoemd. Ze maken deel uit van het gebied Yanomami, ongeveer zo groot als Nederland en waar naar schatting nog 34.000 tot 38.000 inheemse inwoners wonen in een 250-tal dorpen. De meeste daarvan zijn al ooit gedocumenteerd, maar met sommige is er nog nooit echt contact gelegd. De ambtenaren die hun ontdekking deden vanuit een vliegtuig, beschrijven aan National Geographic hoe ze zich verwonderden over de pracht van het schouwspel en tegelijkertijd een dreigende angst voelden.

null Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara
Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara

"Lijken gezond"

"Het is geweldig dat ze er zo goed uitzien", aldus Guilherme Gnipper, de fotograaf. De groep werd enkele jaren geleden al gespot, en onderzoekers menen dat ze nu is uitgebreid met twee gezinnen. "Hun tuinen zijn geweldig groot, ze lijken allemaal gezond." Gnipper en zijn collega's zagen vanuit het vliegtuig geen enkel teken van industrialisatie of invloed vanuit de bewoonde wereld. "We zagen bijvoorbeeld geen ketels, geen stalen machetes, geen kleren. Niets gemaakt van metaal. Ze leven goed, maar in complete isolatie. Maar de goudkoorts komt wel dichter en dichter."

De ontdekking van de stam kwam er tijdens een gezamenlijke actie met de politie en het leger tegen mijnbouwers en goudzoekers, die sinds enkele maanden hun illegale activiteiten in de jungle hebben opgedreven. De nieuwe conservatieve regering in Brazilië heeft het budget voor het overheidsagentschap voor Inheemse Volkeren, FUNAI, met meer dan een derde geschrapt. De ambtenaren, die de inheemse volkeren van Brazilië moeten beschermen, zien hun werk daardoor steeds meer bedreigd door de naar schatting 5.000 illegale goudzoekers. Vorige week nog kwamen berichten naar buiten over een stam die zes mijnbouwers met pijl en boog hadden gedood.

null Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara
Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara

Wraak

Gevreesd wordt dat de goudzoekers wraak zullen nemen en de inwoners zullen doden. Tijdens de verkenningsvlucht ontdekten de FUNAI-ambtenaren een illegale goudzoekerspost op amper 28 kilometer afstand, compleet met een zelf aangelegde landingsstrip voor vliegtuigen. De vlucht maakte deel uit van een actie die sinds eind oktober loopt met behulp van het leger en de politie, en waardoor tot nu toe 1.000 illegale goudzoekers uit het gebied zijn gezet.

null Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara
Beeld Guilherme Gnipper Trevisan/Hutukara

Toch is het nog te vroeg voor hoera-berichten, aldus FUNAI en mensenrechtengroeperingen. Want het zijn niet de goudzoekers op zich die het probleem vormen, wel de lokale politici en toplui van de mijnbouwbedrijven. En zelfs vredevol contact met de goudzoekers kan slecht nieuws zijn voor de inheemse volkeren, die bijvoorbeeld niet opgewassen zijn tegen voor hen onbekende ziekten. Ook worden waterwegen en rivieren besmet door kwik, dat gebruikt wordt om het goud te scheiden van sedimenten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234