Dinsdag 27/09/2022

Maak van Vlaanderen een schaliegasvrije regio

null Beeld dm
Beeld dm

"Waarom is schaliegas verdwenen van de officiële Belgisch-Nederlandse agenda?", vraagt Kathleen Van Brempt, Europees parlementslid voor sp.a, zich af.

OPINIE

Op 8 oktober zouden de Vlaamse en de Nederlandse regering rond de tafel zitten om te bekijken of er veilig naar schaliegas kan worden geboord. Dat zeiden de regeringsleiders in juli in alle media, naar aanleiding van een bezoek aan Exxonmobile in de VS. Ondertussen is schaliegas op mysterieuze wijze van de agenda verdwenen. Waarom is een uiterst belangrijk onderwerp, dat in juli nog met toeters en bellen in de pers werd aangekondigd, nu plotseling van de agenda verdwenen? Of zit het verborgen in een ander agendapunt en mogen we niet weten wat er zal worden bedisseld?

Engagement
Zou die discretie te maken kunnen hebben met het oplaaiende protest in Nederland? Daar hebben zich inmiddels al 80 gemeenten schaliegasvrij verklaard. Al die gemeenten komen op 11 oktober, drie dagen na het Nederlands-Vlaamse topoverleg, samen in het Noord-Brabantse Boxtel, net over de Belgische grens. Ze organiseren er een protestbijeenkomst tegen de plannen van de regering om daar naar schaliegas te boren.

Inmiddels hebben al een aantal Nederlandse provincies zich eveneens schaliegasvrij verklaard. De provincie Noord-Brabant besliste op 30 september om de vijfde te zijn. Alleen de liberale partijen PVV en VVD stemden tegen. Dat is allicht geen toeval. Noord-Brabant kijkt aan tegen een scenario waarbij er maar liefst 38 boorlocaties met 319 boorputten voorzien zijn, dicht bij de Belgische grens.

Niet alleen Nederland verzet zich tegen boringen naar schaliegas. In heel Europa, Canada en Australië komen de protestbewegingen op gang. In het Britse Balcombe, zo'n 60 kilometer ten zuiden van Londen vonden er in augustus nog betogingen plaats tegen proefboringen, die onder druk van het protest zijn stilgelegd. In augustus betoogden duizenden mensen in Roemenië, in wat een van de grootste protesten tegen schaliegas was in Europa. In Duitsland lobbyen de bierbrouwers tegen schaliegasboringen omdat die het grondwater dreigen te besmetten.

Bulgarije, dat op grote voorraden schaliegas zit, heeft een moratorium ingevoerd. De Bulgaarse milieuminister Delphine Batho verklaarde dat "nergens in de wereld is aangetoond dat de exploitatie kan gebeuren zonder belangrijke impact op het milieu en de volksgezondheid." Met ongeveer dezelfde woorden bevestigde de Franse president Hollande dat het Franse moratorium zijn hele ambtstermijn zal blijven bestaan. Ook opmerkelijk is dat Rabobank in juli bekendmaakte uit milieuoverwegingen geen geld te zullen uitlenen aan bedrijven die naar schaliegas willen boren.

Het is opvallend dat, naast het bedrijfsleven, vooral federale overheden het boren naar schaliegas verdedigen, maar dat lokale besturen én burgers verzet aantekenen. Wie geconfronteerd dreigt te worden met boortorens, transport, landschapsvervuiling, dalende huizenprijzen, mogelijke besmetting van grondwater én ingrijpende milieuvervuiling, denkt twee keer na alvorens in het sprookje van het schaliegaswonder te geloven.

Het wordt dan ook tijd dat ook de Vlaamse steden en gemeenten en de Vlaamse provincies tonen wat hun houding is inzake schaliegas. Ik wil burgers en politici oproepen om werk te maken van schaliegasvrije gemeenten in ons land, zodat we kunnen tonen dat het ons menens is met duurzame energie, met ons klimaat en milieu en met onze gezondheid. Dat engagement moet op termijn uitmonden in een schaliegasvrij Vlaanderen.

Aardwarmte
De vraag die ik dan wel vaker krijg, luidt: "Wat is dan het alternatief?" Als het over boren gaat, moeten we een kijkje gaan nemen in Wallonië. Daar wordt in samenwerking met de universiteit van Mons gewerkt aan nieuwe technologieën om geothermie of aardwarmte naar boven te pompen uit diepe warmtebronnen die op 3.000 tot 5.000 meter diepte liggen, waar het water temperaturen haalt van 120 tot 150 graden. Die 'diepe aardwarmte' kan zelfs gebruikt worden om elektriciteit op te wekken. Het warme water kan ook direct toegepast worden in warmtenetwerken, voor stadsverwarming bijvoorbeeld.

In Saint-Ghislain wordt 'ondiepe aardwarmte' al decennia gebruikt om schoolgebouwen, een hospitaal, het station en 355 woningen van warmte te voorzien. De opgewekte warmte bespaart jaarlijks 2.000 miljoen liter stookolie - het jaarlijkse verbruik van 2.000 gezinnen - en zorgt voor een vermindering van de CO2-uitstoot met 5.500 ton. Geothermie is een duurzame energiebron die 365 dagen per jaar, 24 uur op 24 warmte levert. Een boorput houdt het zo'n 30 jaar uit.

Hoewel Wallonië nu voorop loopt, is ook in Vlaanderen de belangstelling naar geothermie gewekt. Vooral het VITO doet onderzoek naar de mogelijkheden van aardwarmte. Geothermie zou tegen 2050 in 20 procent van de Europese energiebehoefte kunnen voorzien. Als er dan toch moet geboord worden naar energiewonderen, dan kunnen we maar beter kiezen voor het duurzame alternatief van geothermie. Laten we gaan voor een schaliegasvrij Vlaanderen en investeren in aardwarmte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234