Donderdag 30/06/2022

NieuwsTech

‘Magisch’ buigbaar schermpje is nog beter dan de kranten van Harry Potter

Het rekbare schermpje, geplakt op de knokkel van een vinger Beeld  Zhitao Zhang and Jiancheng Lai of Bao Group Research Lab
Het rekbare schermpje, geplakt op de knokkel van een vingerBeeld Zhitao Zhang and Jiancheng Lai of Bao Group Research Lab

Op Zweinstein doen ze het met magie, maar als er íets in de Harry Potter-boeken en films is waarvan je zegt: ‘Dat wil ik hebben!’, dan is het wel de krant waarop alle foto’s bewegen. Met een rekbaar schermpje komen wetenschappers nu in de buurt.

George van Hal

Dat ook wetenschappers en ingenieurs oren hebben naar bewegende kranten, blijkt uit het feit dat we de afgelopen jaren – ook als regelrechte ‘dreuzels’, zoals men dat in Harry Potter dan zegt – steeds dichter in de buurt kwamen bij dat tovenaarsideaal.

Elektronisch papier met e-ink bestaat en vindt zijn toepassing vooral in e-readers. We hebben steeds dunnere tablets, en zelfs telefoons met vouwbare schermpjes. Een veel groter sciencefictiongevoel kun je met geld voorlopig bijna niet kopen.

Maar dan de nieuwe uitvinding die een groep chemisch ingenieurs woensdag optekende in vakblad Nature: een schermpje van plastic dat je niet alleen kunt buigen, maar ook kunt uitrekken. Dat opmerkelijke scherm kan zelfs tweemaal zo helder worden als dat van een smartphone, en je kunt het oprekken tot dubbel zijn oorspronkelijke lengte, zonder dat het scheurt.

Het scherm zelf is gemaakt van zogeheten polymeren, de langwerpige kettingmoleculen waaruit onder meer plastics en rubber bestaan. Drie jaar geleden ontwikkelde de onderzoeksgroep al een rekbaar weefsel op basis van een polymeer met de naam SuperYellow, super-geel. Dat kon, u raadt het al, alleen geel licht uitzenden.

De moeilijkheid was destijds om dat gele polymeer te mengen met polyurethaan, dat onder meer gebruikt wordt als kunstleer. Dat zorgde ervoor dat het van zichzelf normaliter broze lichtgevende polymeer plots juist heel buigzaam werd.

Vervolgens ontwikkelde dezelfde onderzoeksgroep ook rekbare rode, groene en blauwe polymeren – de drie kleuren die je kunt combineren tot zo’n beetje elke denkbare andere kleur – en bedachten vervolgens de beste manier om die gekleurde kettingen aan elkaar te rijgen zonder daarbij in te leveren op lichtgevend vermogen. In het uiteindelijke schermpje stapelen ze zeven materiaallagen op elkaar, met de lichtgevende polymeren in het midden. Het resultaat is een rekbaar scherm dat desondanks stevig is.

Hartslag en fietsroute

De onderzoekers dromen zelf al hardop over de mogelijke toepassingen voor hun vinding. Zo lieten ze tijdens de experimenten onder meer zien dat je de schermpjes op handen en vingers kunt plakken, waar ze keurig met de huid meebewegen. Zo kun je allerlei draagbare varianten ontwikkelen. Je hardloopsnelheid en hartslag bekijk je tijdens het sporten voortaan op de rug van je hand, in plaats van op een horloge of telefoon. En hetzelfde geldt voor een fietsroute. Geen opklikbaar scherm op je stuur meer nodig.

Het materiaal kan mogelijk zelfs worden gebruikt voor interactieve schermen, die reageren op hoe je ze buigt. Of om een kaart te ontwikkelen met écht driedimensionale landschappen. En dat is stiekem zelfs wat indrukwekkender dan de krant die zo populair is op Zweinstein en contreien. Blijkt wetenschap uiteindelijk toch beter dan magie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234