Donderdag 29/09/2022

Mensensmokkelaars lokken nierpatiënten naar België

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Opvallend veel buitenlandse nierpatiënten die een behandeling volgen in een Belgisch dialysecentrum zijn van Armeense afkomst. Tussenpersonen lokken hen met de belofte van gratis verzorging en droppen hen vervolgens ziek voor de spoedafdeling. De overheid, die mensensmokkel vermoedt, werkt aan ontradende maatregelen.

Lotte Beckers

Op de dienst diabetologie van AZ Turnhout krijgen vandaag een vijftal Armeniërs een dialysebehandeling. "Het zijn nierpatiënten die hierheen komen met het idee dat ze hier vlot in aanmerking komen voor een transplantatie", vertelt dokter Paul Arnouts. "Vaak leeft bij hen ook de verwachting dat ze in België gratis behandeld worden en dat ze intussen leefgeld ontvangen. Sommigen denken zelfs dat er vervoer geregeld is van en naar het ziekenhuis."

Een gelijkaardig geluid klinkt bij andere ziekenhuizen. "Ze worden quasi gedumpt op de spoedafdeling, doodziek", vertelt dokter Mario Schurgers van het AZ Sint-Jan in Brugge. België blijkt bij Armeense nierpatiënten enorm in trek, zeker de laatste jaren is er sprake van een heuse piek in het aantal Armeniërs die zich in dialysecentra laten behandelen. Vaak dienen ze bij hun komst ook een aanvraag tot asiel in op basis van medische gronden. Dat tonen ook de cijfers aan: bedroeg het aantal Armeense aanvragen voor asiel in 2008 400, dan toonde 2010 een ruime verdubbeling tot 986.

Een op de vijf Armeniërs diende na de asielprocedure een regularisatieaanvraag in, en volgens Dienst Vreemdelingenzaken gebeurde dat vooral om medische redenen. Zelf schat dokter Arnouts het aantal Armeense asielzoekers die vandaag een dialyse krijgen in een Belgisch ziekenhuis tussen de veertig en vijftig. Precieze cijfers zijn moeilijk omdat velen zich aanmelden in het Brusselse, waarna ze verspreid worden over ziekenhuizen ten lande. "Maar de Armeniërs springen er echt uit", aldus Arnouts. "De helft van de asielzoekers met nierproblemen zijn ook Armeniërs."

Er zijn sterke vermoedens van georganiseerde smokkel, waarbij nierpatiënten worden wijsgemaakt dat ze hier gratis behandeling krijgen. "We denken dat achter het medisch toerisme mensen zitten die daar stevig aan verdienen", knikt Arnouts. Ook Fedasil en Dienst Vreemdelingenzaken koesteren gelijkaardige vermoedens, omdat de patiënten weinig lossen over hun tocht naar België en hun voorgeschiedenis. Praten ze toch, dan zijn het veelal dezelfde standaardverhalen, wat lijkt te duiden op fraude.

Wim Bontinck van de cel Mensenhandel bij de federale politie kent het fenomeen, maar blijft voorzichtig. "Worden de patiënten echt gelokt met valse beloftes, of hebben we het eerder over mond-tot-mondreclame?", vraagt hij zich af. "Ze komen eerst hierheen met een toeristenvisum. Maar dat daarbij betaald wordt voor hand- en spandiensten, dat verbaast me niet."

Om het fenomeen in te dijken hebben de bevoegde instanties inmiddels al werk gemaakt van ontradende maatregelen. Zo worden sinds oktober vorig jaar bijvoorbeeld alle Armeense dossiers versneld behandeld. Volgens de artsen lijkt die aanpak zijn vruchten af te werpen, en is de toestroom aan Armeense nierpatiënten inmiddels al over een eerste piek heen. Zo is het aantal Armeense asielaanvragen begin dit jaar gedaald tot vijftig per maand, terwijl dat in 2009 nog schommelde rond de 100.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234