Woensdag 05/10/2022

Met alleen je gedachten iemand anders 'besturen': het kan

De verzender van de signalen, die niet mocht bewegen en alleen maar moest nadenken over het bewegen van z'n hand Beeld University of Washington
De verzender van de signalen, die niet mocht bewegen en alleen maar moest nadenken over het bewegen van z'n handBeeld University of Washington

Met enkel je gedachten andermans bewegingen beïnvloeden. Het klinkt als science fiction, maar volgens onderzoekers van de universiteit van Washington kan het nu echt.

Marc Seijlhouwer (volkskrant.nl)

Dankzij hersenstimulatie kon één van de wetenschappers denken aan het bewegen van zijn hand, waardoor de ander zijn hand bewoog. Het is voor het eerst dat dit soort 'telepathie' tussen twee mensen plaatsvindt.

Eerder onderzoek liet zien dat muizen op deze manier met elkaar kunnen communiceren. Een muis bewoog nét iets vaker dan gemiddeld als hij door een andere muis mentaal geïnstrueerd werd. Ook is er al communicatie tussen een mens en een rat geweest.

Zo werkt het systeem; computers ontvangen hersensignalen, zetten die om in een idee voor de ontvanger en versturen dit via het web naar de andere computer, die het via hersenstimulatie bij de ontvanger brengt Beeld University of Washington
Zo werkt het systeem; computers ontvangen hersensignalen, zetten die om in een idee voor de ontvanger en versturen dit via het web naar de andere computer, die het via hersenstimulatie bij de ontvanger brengtBeeld University of Washington

Denken aan de rechterhand
Het experiment maakte gebruik van een simpel spelletje op een computer: een kanon kon worden afgeschoten door op spatie te drukken. De 'zender', wiens hersenen een bericht moesten sturen, had echter geen toetsenbord. Hij moest denken aan het bewegen van zijn rechterhand, zodat zijn hersenen een signaal afgaven. Dat signaal werd vervolgens - via het internet - verstuurd naar de andere onderzoeker.

Hij had oordopjes in en kon het computerscherm niet zien, om zeker te weten dat de énige communicatie via het brein plaatsvond. De gedachte zorgde ervoor dat de ontvanger onvrijwillig zijn hand bewoog richting de spatiebalk. De wetenschapper omschrijft de sensatie als 'een tic, het voelde zowel spannend als een beetje griezelig'.

De ontvanger van de hersensignalen. Hij zat met zijn rug naar het scherm. Beeld University of Washington
De ontvanger van de hersensignalen. Hij zat met zijn rug naar het scherm.Beeld University of Washington

Niet nieuw
De techniek achter de gedachtenoverbrenging is niet nieuw. Het is al een tijd mogelijk om hersenen met een 'magneethoed' te beïnvloeden, en ook hersenactiviteit opvangen kan al lang met een EEG. De combinatie van die twee, en de vertaling van hersensignalen naar een magnetisch signaal, dat hetzelfde hersengebied stimuleert als bij de afzender van het signaal, lijkt wel nieuw te zijn.

In de toekomst hopen de onderzoekers hun methoden te verbeteren, zodat de communicatie twee kanten op kan gaan. Ook zal de techniek met meer proefpersonen onderzocht moeten worden, om zeker te weten dat het werkt.

Spookbeelden
In ieder geval hoeven we volgens de onderzoekers niet bang te zijn voor science-fiction-achtige spookbeelden. "Het is met deze techniek niet mogelijk om iemands gedachten onvrijwillig te beïnvloeden. Het experiment lukte alleen maar doordat er geen afleiding was. De omstandigheden in het laboratorium waren ideaal."

Toch zien de twee onderzoekers al toepassingen. Zo zou een passagier een vliegtuig kunnen laten landen doordat de vluchttoren zijn of haar bewegingen bestuurt. Ook zouden mensen die niet meer goed verbaal kunnen communiceren toch duidelijk kunnen maken wat ze willen.

Het spelletje dat de onderzoekers speelden. Als de verzender hard genoeg nadacht, bereikte het witte bolletje de rode bol (links). Op dat moment stuurde de computer een signaal naar de ontvanger Beeld University of Washington
Het spelletje dat de onderzoekers speelden. Als de verzender hard genoeg nadacht, bereikte het witte bolletje de rode bol (links). Op dat moment stuurde de computer een signaal naar de ontvangerBeeld University of Washington
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234