Woensdag 05/10/2022

PortretSamantha Cristoforetti

Samantha Cristoforetti rijgt primeur na primeur aan elkaar, tot aan eerste ruimtewandeling als eerste Europese vrouw

null Beeld AFP
Beeld AFP

Afgelopen donderdag werd Samantha Cristoforetti (45) de eerste Europese vrouw die een ruimtewandeling maakte. Het tekent de astronaut, die al haar hele carrière de ene na de andere primeur aan elkaar rijgt.

George van Hal

Een witte vlek tegen het kosmische zwart, met op de achtergrond slechts de blauwe kromming van de aarde: dat was wat kijkers van de livestream van ruimtevaartorganisatie NASA zagen toen astronaut Samantha Cristoforetti haar eerste voorzichtige passen zette aan de buitenkant van het internationale ruimtestation ISS.

Ondanks dat duizelingwekkende decor bleven haar ogen, zoals de beelden van haar helmcamera bevestigden, strak gefocust op haar taken: de tien fragiele nanosatellieten die ze samen met haar Russische collega Oleg Artemjev moest aanzetten en loslaten in de ruimte, bijvoorbeeld. En het gereedmaken voor gebruik van de zogeheten European Robotic Arm, de enige robotarm aan de Russische kant van het ruimtestation.

Net iets meer dan zeven uur wandelde de Italiaanse astronaut op die manier over de buitenkant van het station, bungelend in het kosmische, voor de zekerheid vastgemaakt met twee veiligheidskabels. Onderwijl deed ze werk waarvoor de allerhoogste concentratie nodig is, een regelrechte uitputtingsslag waarachter talloze trainingsuren schuilen. Aan het eind was ze de vierde Europeaan die zo’n prestatie leverde, en bovendien pas de eerste Europese vrouw.

Vlees en bloed

Voor Cristoforetti vormde de ruimtewandeling een volgende primeur in haar indrukwekkende loopbaan, een nieuw hoogtepunt nadat ze in 2015 al de vrouw werd die het langste verblijf in de ruimte mocht noteren: 199 dagen en 16 uur. En hoewel ze daarin twee jaar later door een Amerikaanse werd ingehaald, is ze nog wel de Europese recordhouder. Bij zowel de mannen als de vrouwen, overigens.

Kijk naar haar loopbaan en je ontdekt al snel iemand die dat ongrijpbaar indrukwekkende heeft dat astronauten al sinds de Apollo-jaren steeds weer blijkt te kenmerken. Een reeks topprestaties die opgesomd bijna bovenmenselijk ogen, maar toch echt geleverd zijn door iemand van vlees en bloed.

Zo is Cristoforetti letterlijk een raketgeleerde met een universitaire ingenieurstitel op zak, was ze actief als luitenant in de Italiaanse luchtmacht, waar ze een van de eerste vrouwelijke gevechtspiloten werd, en vloog ze in die rol met zes verschillende militaire vliegtuigen. Ze verbleef niet alleen langdurig in de ruimte, maar woonde ook bijna een week als ‘aquanaut’ in een trainingscentrum op de zeebodem. En alsof dat allemaal nog niet indrukwekkend genoeg is, spreekt ze ook nog zes talen: Italiaans, Engels, Duits, Frans, Russisch en Chinees.

Behalve hardlopen en andere, meer gebruikelijke sportroutines beoefent Cristoforetti ook yoga in de ruimte. Ze wil tijdens haar huidige tour in het ISS op die manier onder meer kinderen aan de yoga krijgen.

Een van de onderzoeksprojecten die Cristoforetti uitvoert tijdens haar verblijf in het ISS, draait rond de vraag hoe eierstokcellen zich gedragen in microzwaartekracht. Het onderzoek moet onder meer helpen bij de missie om mensen tijdens langdurige ruimtereizen gezond te houden.

Eerste TikTok-video

Zoals alle astronauten die voor het eerst vanuit de ruimte naar onze planeet kijken, voelde Cristoforetti tijdens haar ruimtewandeling de diepe gewaarwording dat we leven op een kleine, kwetsbare plek, een blauwe oase in een zee van zwart. De aarde, zo snapte ze plots, is ons enige ruimteschip, een plek die bescherming verdient. Een plek bovendien waar onze verschillen heel groot lijken, terwijl ze in het overweldigende kosmische perspectief boven de aarde al snel verbleken.

“Je zou die conclusie ook heus wel rationeel op aarde kunnen trekken”, zei ze daarover tegen het Australische ABC News 24, “maar het is een onontkoombaar feit wanneer je eenmaal hierboven bent”.

Dat gevoel wil ze met de wereld delen. Mede daarom boekte ze ook een heel ander soort ruimtevaartprimeur: ze maakte de eerste TikTok-video aan boord van het ISS.

Met haar publieksoptredens toont Cristoforetti aan de volgende generatie astronauten onder meer dat het allang niet meer alleen mannen zijn die gewichtloos boven de aarde zweven. Daarom zette ze zich in voor het werven van nieuwe vrouwelijke sollicitanten toen ESA vorig jaar op zoek was naar de volgende generatie astronauten.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Maar haar video’s en foto’s op onder meer Facebook, Twitter en TikTok, platforms waarop ze miljoenen volgers van alle leeftijden en achtergronden verzamelde, nemen uiteindelijk iederéén mee op haar avonturen voorbij de grenzen van het aardse.

Ze laat daarin onder meer zien hoe je slaapt, sport, eet en zweeft in de ruimte, deelt betoverend mooie foto’s van de aarde, en maakt bij dat alles regelmatig gebruik van haar oprechte voorliefde voor de wereld van sciencefiction. Zo liet ze voor haar meest recente missie naar het ISS een filmposter maken die gebaseerd is op televisieserie Battlestar Galactica, ging haar populairste TikTok-video – ruim 20 miljoen keer bekeken – over het humoristische sciencefictionboek The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy, stond ze vanuit de ruimte in 2015 met een tweet stil bij het overlijden van Star Trek-acteur Leonard Nimoy (‘Mr. Spock’) en maakte ze foto’s voor het panoramaraam in het ruimtestation met uitzicht op de aarde, terwijl ze verkleed ging in een Star Trek-uniform.

“Sciencefiction speelde een grote rol bij mijn interesse in de ruimte”, zei ze daarover tegen de officiële Star Trek-podcast The Pod Directive. “Als kind was ik een enorme Star Trek-fan, het moet er van buitenaf bijna hebben uitgezien als een soort religie.”

Of, zoals ze het in haar TikTok-video’s brengt, opnieuw losjes Star Trek citerend: “Hoi, dit is Samantha Cristoforetti, de vriendelijke astronaut op TikTok die jou meeneemt naar the final frontier.” Voor de verkenning van die ‘laatste grens’, de lonkende diepte van de kosmos, blijkt ze al sinds haar eerste ruimtevlucht, nu ruim zeven jaar geleden, de ideale gids.

Volgens Cristoforetti is het verblijf in de ruimte veel minder moeilijk dan de terugkeer naar de aarde. Tijdens de afdaling richting aarde na haar vorige bezoek aan het ISS waarschuwde een collega-astronaut haar: “Samantha, ik zal je alvast één ding vertellen: het is schokkend hoe sterk de zwaartekracht is.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234