Donderdag 06/10/2022

Nieuwe media

Vlaming haalt mobiele achterstand in

null Beeld Peter Hilz
Beeld Peter Hilz

Vlamingen lezen hun nieuws steeds vaker via tablet of smartphone, net zoals ze steeds meer online kijken. Een evolutie die zich snel zal voortzetten, zeker nu er voor het eerst meer smartphones dan gsm's zijn. Ook de ouderen volgen.

JAN DEBACKERE

Nieuws volgen mag dan nog steeds hoofdzakelijk via traditionele media als televisie, kranten en radio gebeuren, de vraag is of dat nog lang zal gebeuren. Het voorbije jaar vond er al een opmerkelijke shift plaats, blijkt uit het jaarlijkse Digimeter-onderzoek van de onderzoeksgroep iMinds-MICT aan de Universiteit Gent.

"2014 is het jaar van de absolute doorbraak van de mobiele nieuwsconsumptie", concludeert het onderzoek op basis van een bevraging bij 2.028 Vlamingen. Een kwart van de respondenten geeft aan hun smartphone of tablet te gebruiken om het nieuws te volgen. "Voor hen is dat een vaste, dagelijkse gewoonte geworden", zegt professor Lieven De Marez. "Maar ook een toenemend aantal senioren consumeert via tablet of computer digitaal nieuws."

De doorbraak komt er vooral omdat de Vlamingen eindelijk hun achterstand in smartphonebezit aan het inhalen zijn, al hinken we nog steeds achterop in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland. Maar voor het eerst bezitten de Vlamingen nu vaker een smartphone dan een gewoon gsm-toestel waarmee je niet op het wereldwijde web kunt. Daarbovenop komt de snelle penetratie van de tablet: in nauwelijks vijf jaar tijd heeft 56 procent van de Vlamingen al zo'n toestel in huis liggen. "We zijn de kritische massa voorbij", geeft De Marez aan.

Extra laag

De doorbraak van mobiele toestellen zorgt ervoor dat veel mensen nieuwe gewoontes kweken in hun mediaconsumptie. Vooral bij jongeren is dat geval: de 'online media masters' (zie onder) zijn verslingerd aan hun smartphone of laptop om media te consumeren. "Het is erg belangrijk nu hun gewoontes goed te bekijken en daaruit te leren", zegt De Marez. "Dit kan immers disruptief zijn. Het is niet omdat ze gaan werken dat ze opeens terug naar de papieren krant of het klassieke tv-toestel zullen overschakelen. Ze zijn gewend aan dat flexibele mediagebruik en nemen hun gewoontes mee als ze ouder worden."

De Vlaamse televisiewereld speelt daar volgens De Marez al goed op in, ook al omdat ze daar min of meer toe gedwongen werd. "Men moest wel reageren op de lancering van Netflix of de komst van Bhaalu. Maar vorige week zag je dat Telenet bijvoorbeeld met Play en Play More kwam, terwijl Studio 100 met Wanagogo een eigen virtuele wereld lanceerde waar kinderen kunnen spelen en tv-kijken. Eerder zette VTM al zijn programma's online op VTM.be en ook de VRT doet op dat vlak nuttig werk met projecten als Sambal en Nuus. Daarmee proberen ze nieuws op maat van jongeren te maken. Voor de VRT zijn dat wellicht geen duurzame modellen, maar je kunt er wel lessen uit trekken over hoe je best jongeren bereikt."

Het lezen van de papieren krant blijft wel vrij constant, maar daar liggen volgens De Marez nog veel mogelijkheden. "De kranten moeten dezelfde evolutie opgaan als bijvoorbeeld televisie, en dat kan via een online kiosk als Blendle zijn of via andere nieuwe toepassingen." Bovendien hoeft de digitale nieuwsconsumptie geen bedreiging te zijn. "Dat is een laag bovenop de krant, een extra."

Ook televisie ondervindt ondertussen dat de nieuwe media een troef voor hen zijn. "Televisie is meer en meer een 'multiscreen' ervaring: 70 procent surft wel eens mobiel op het web terwijl ze televisie kijken. In vergelijking met een jaar geleden zoeken ze dan ook veel meer naar extra informatie of beelden bij wat ze op televisie zien. Bovendien blijkt uit het onderzoek ook dat de respondenten soms terug naar televisie gaan door wat ze op sociale media lezen. Het live televisie kijken gaat nu zelfs omhoog, en wellicht spelen sociale media daar een rol in."

Het digitale profiel van Vlamingen

Online Media Masters
De jongeren van vandaag (hoofdzakelijk -30) bekijken en lezen zowat alles digitaal. Omdat velen nog erg jong zijn en niet werken hebben ze vaak niet voldoende geld om alle toestellen te kopen. Dus beperken ze zich tot smartphone en laptop.

Deze groep downloadt ook vaker op illegale wijze films, series en muziek. Die groep wordt ook steeds groter: vorig jaar was ze nog goed voor 13,7 procent van de respondenten, nu al voor 21 procent.

Media-omnivoren
Een beetje hetzelfde profiel als de Media Masters. Maar omdat ze het iets ruimer hebben, bezitten ze meer toestellen en willen ze ook online betalen. Wat ze online lezen of bekijken, komt bovenop het traditionelere mediagebruik. De nieuwe media bieden hen de flexibiliteit die de traditionele media niet kunnen bieden.

Digital explorers
Deze iets oudere groep heeft vaak ook wel een smartphone, tablet en laptop, maar hun manier van media consumeren is nog traditioneel (tv en krant). Toch zetten ze ook al stapjes richting digitaal. Het aandeel van deze groep steeg van 16,7 procent naar 24,5 procent, omdat veel ouderen de mogelijkheden van de tablet ontdekken.

Functionele mediagebruikers
E-mails versturen en teksten schrijven: functionele mediagebruikers houden vast aan hun oude gewoontes en staan niet te springen om alle nieuwe mogelijkheden die online in combinatie met smartphone of laptop biedt. Tv kijken doen ze nog gewoon via hun klassieke tv-toestel. De groep was vorig jaar met 27,6 procent de grootste, maar slinkt snel.

Analogemediafans
Nieuwe media en nieuwe technologieën? Deze groep, de oudste van de vijf, hoeft er niets van te weten. Lekker klassiek is het ordewoord. Maar ook deze groep wordt kleiner: vorig jaar was hij nog goed voor 23 procent van de respondenten. Dat is nu al bijna 10 procent minder.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234