Woensdag 17/08/2022

NieuwsRuimte

Vluchtige ontmoeting tussen Mercurius en ruimtesonde levert spectaculair fotomoment op

De planeet Mercurius, tijdens de meest recente ontmoeting met sonde BepiColombo. Beeld ESA/BepiColombo/MTM
De planeet Mercurius, tijdens de meest recente ontmoeting met sonde BepiColombo.Beeld ESA/BepiColombo/MTM

Met meer dan 7 kilometer per seconde raasde de Europees-Japanse ruimtesonde Bepicolombo donderdag voorbij Mercurius, de directe buurman van de zon. Het is bijna twintig jaar geleden dat een sonde de kleinste planeet in het zonnestelsel zo dicht naderde.

Frank Rensen

Slechts 200 kilometer: op kosmische schaal is dat niets. Op die afstand vloog de Europees-Japanse ruimtesonde Bepicolombo langs het door kraters getekende oppervlak van Mercurius. In vaktermen heet zo’n manoeuvre een ‘fly-by’: een route rakelings langs een planeet.

De beweging was een van vele benodigde manoeuvres om het ruimtevaartuig straks in een baan om de planeet te krijgen. Het team op aarde maakte van de gelegenheid gebruik om meteen maar wat foto’s te schieten. De eerste daarvan kwam donderdag online.

“Spectaculair”, noemt ruimtevaartdeskundige Erik Laan het nieuwe beeld. “Mercurius krijgen we maar zelden van zo dichtbij te zien”, voegt hij toe. Pas twee sondes gingen Bepicolombo voor.

Zwaartekracht

Reizen naar Mercurius is uitermate lastig door de nabijheid van de zon. Die trekt namelijk met meer zwaartekracht aan een sonde dan een kleine planeet als Mercurius. Om dan toch in de buurt van de planeet te kunnen blijven, moet Bepicolombo heel precies vaart minderen. Dat gebeurt tijdens de fly-by, waarbij de sonde iets van zijn snelheid afgeeft aan de planeet.

De fly-by op donderdag was de tweede, en er staan nog vier op de agenda voordat de sonde definitief in de zwaartekracht van Mercurius gevangen blijft. Bepicolombo ontleent zijn naam aan Giuseppe ‘Bepi’ Colombo, de man die deze complexe vlucht voor het eerst uitstippelde in 1979.

Ruimtevaartuigen die zo dicht bij de zon vliegen moeten bestand zijn tegen extreme temperaturen. Aan de dagkant van Mercurius stijgt de temperatuur boven de 400 graden Celsius, terwijl het kwik aan de schaduwzijde voorbij de 100 graden onder het vriespunt kan zakken. Om ervoor te zorgen dat de sonde gedurende dat soort grote schommelingen blijft werken, gebruikt Bepicolombo een soort luxaflexen van titanium, die het zonlicht weerkaatsen en die in- of uit kunnen klappen om de warmte te reguleren.

Puzzels

Ook al is zo’n fly-by maar een vluchtige ontmoeting tussen sonde en planeet, het is een waardevol moment om nieuwe metingen te doen, zegt Johannes Benkhoff, projectwetenschapper bij Bepicolombo in een persverklaring. Elke meting is welkom om de puzzels van Mercurius op te lossen, vraagstukken als: hoe vormen planeten zo dichtbij sterren? En: hoe kan de kleine planeet een magnetisch veld opwekken?

Bepicolombo komt over drie jaar in een baan rond Mercurius, en zal daar dan ongeveer een jaar lang meetgegevens verzamelen – en meer beeldmateriaal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234